صنعت خودروهای خودران چین که طی سالهای اخیر رشد خیرهکنندهای را تجربه کرده، اکنون با مرحلهای از نظارت و ارزیابی دقیقتر دولت روبهرو شده است. دلیل این موضوع حادثهای است که در ۳۱ مارس ۲۰۲۶ (۱۱ فروردین ۱۴۰۵) برای ناوگان روبوتاکسیهای بایدو رخ داد؛ رویدادی که در آن نزدیک به ۱۰۰ خودروی خودران سرویس Apollo Go بهطور ناگهانی از چرخه فعالیت خارج شدند و نگرانیهایی درباره ایمنی و پایداری این فناوری ایجاد کردند.
رشد ناوگانها ادامه دارد
با وجود فشارهای نظارتی، آمارهای منتشرشده در ماه مه ۲۰۲۶ نشان میدهد شرکتهای فعال در حوزه تاکسیهای خودران همچنان برنامههای توسعهای خود را متوقف نکردهاند.
شرکت Pony.ai اعلام کرده تا ۲۴ مه ۲۰۲۶ تعداد روبوتاکسیهای فعال آن در سراسر جهان از ۱۷۰۰ دستگاه فراتر رفته است. این شرکت نسبت به گزارش سالانه ۲۰۲۵ حدود ۲۵۰ خودرو به ناوگان خود افزوده و اکنون هدفگذاری کرده تا پایان سال ۲۰۲۶ تعداد خودروهایش را به ۳۵۰۰ دستگاه برساند.
پونیایآی همچنین پیشبینی میکند درآمد سال ۲۰۲۶ این شرکت بیش از ۳.۵ برابر سال ۲۰۲۵ باشد.
در همین حال، شرکت WeRide نیز در گزارش مالی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ اعلام کرد تعداد روبوتاکسیهای فعالش در چین به حدود هزار دستگاه رسیده است؛ رقمی که نسبت به اواخر مارس حدود ۲۰۰ دستگاه افزایش نشان میدهد.
از سوی دیگر، سرویس Apollo Go متعلق به Baidu در سهماهه نخست ۲۰۲۶ موفق به ثبت ۳.۲ میلیون سفر شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۱۲۰ درصد رشد داشته است. تعداد سفارشهای هفتگی این سرویس در ماه مارس نیز از مرز ۳۵۰ هزار سفر عبور کرده بود.
حادثه ووهان؛ آغاز دوره «خنکسازی»
اما همه چیز پس از حادثه ووهان تغییر کرد. در پی توقف ناگهانی حدود ۱۰۰ روبوتاکسی آپولو گو، سه نهاد اصلی چین شامل وزارت صنعت و فناوری اطلاعات، وزارت امنیت عمومی و وزارت حملونقل در اواسط آوریل جلسه مشترکی برگزار کردند و دستور اجرای اقدامات اصلاحی و بازنگریهای ایمنی را صادر کردند.
براساس گزارش رسانههای چینی، هرچند در ابتدا احتمال اعمال محدودیتهای بسیار سختگیرانه مطرح شده بود اما تصمیم نهایی دولت نسبتاً معتدلتر از پیشبینیها بود. با این وجود، دورهای موسوم به «خنکسازی» یا Cooling-Off همچنان برقرار است.
در این دوره، بسیاری از خودروهای جدیدی که به ناوگان شرکتها اضافه شدهاند هنوز اجازه جابهجایی مسافر را دریافت نکردهاند و صرفاً در حالت آمادهباش قرار دارند. تحلیلگران انتظار دارند این محدودیتها دستکم تا پایان ماه ژوئن ادامه پیدا کند.
درخواست برای نظارت مبتنی بر عملکرد
مدیران شرکتهای فعال در این حوزه معتقدند مقررات آینده نباید برای همه شرکتها یکسان باشد.
هان شو مدیرعامل ویراید پیشنهاد کرده است سیستم نظارتی مشابه صنعت هوانوردی ایجاد شود؛ سیستمی که در آن شرکتهای دارای سابقه ایمنی بهتر از امتیازات بیشتری برخوردار شوند و شرکتهایی که عملکرد ضعیفی دارند با محدودیتهای شدیدتری مواجه شوند.
او تأکید کرده است:
شرکتهایی که سابقه ایمنی نامناسبی دارند نباید آزادانه فعالیت کنند، زیرا این موضوع هم برای مردم و هم برای اعتبار کل صنعت خطرآفرین است.
همچنین وانگ هائوجون مدیر مالی پونیایآی معتقد است افزایش استانداردهای ایمنی و سختتر شدن شرایط ورود به بازار، مرحلهای طبیعی در مسیر تجاریسازی گسترده فناوری خودران محسوب میشود.
آینده روبوتاکسیها در چین
با وجود چالشهای اخیر، نشانهای از توقف روند توسعه خودروهای خودران در چین دیده نمیشود. افزایش سریع تعداد خودروها، رشد چشمگیر تعداد سفرها و سرمایهگذاری گسترده شرکتها نشان میدهد این صنعت همچنان یکی از مهمترین حوزههای فناوری حملونقل در بزرگترین بازار خودروی جهان باقی خواهد ماند.
با این حال، حادثه ووهان ثابت کرد که مسیر رسیدن به ناوگانهای کاملاً خودران و بدون راننده هنوز با چالشهای فنی و نظارتی قابل توجهی همراه است و دولت چین قصد دارد پیش از صدور مجوزهای گستردهتر، استانداردهای ایمنی سختگیرانهتری را اعمال کند.