خبر مهم برای خریداران خودرو؛ جزئیات تازه قرعهکشی و قیمتگذاری اعلام شد
شورای رقابت با انتشار مصوبه شماره ۸۴۶، آخرین اصلاحات دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری را ابلاغ کرد. این مصوبه که چارچوب عرضه و قیمتگذاری خودروهای تولیدی و مونتاژی را تعیین میکند، ضمن تأکید بر انحصاری بودن بازار خودرو، ضوابط جدیدی را برای فروش، پیشفروش و تعیین قیمت محصولات خودروسازان در نظر گرفته است.
بر اساس این مصوبه، تمامی خودروسازان موظف هستند در طرحهای فروش و پیشفروش خود اطلاعات کاملی شامل مشخصات خودرو، تعداد خودروهای قابل عرضه، شرایط ثبتنام و زمانبندی اجرای طرح را بهصورت شفاف منتشر کنند. همچنین در صورتی که تعداد متقاضیان از ظرفیت عرضه بیشتر باشد، فرآیند تخصیص خودرو باید از طریق قرعهکشی و تحت نظارت مراجع ذیصلاح انجام شود.
خودروهای برقی و وارداتی از شمول دستورالعمل خارج شدند
شورای رقابت در این مصوبه بار دیگر بازار خودروهای سواری تولیدی و مونتاژی را بازاری انحصاری تشخیص داده و این خودروها را مشمول مقررات تنظیم بازار دانسته است. با این حال، خودروهای وارداتی و همچنین خودروهای تمام برقی از شمول این دستورالعمل خارج شدهاند.
این موضوع نشان میدهد سیاستگذار همچنان معتقد است در بخش خودروهای داخلی و مونتاژی شرایط رقابت کامل در بازار وجود ندارد و به همین دلیل نظارت بر قیمتگذاری و نحوه عرضه این خودروها باید ادامه یابد.
سازوکار جدید قیمتگذاری خودرو
مطابق ماده ۳ دستورالعمل، خودروسازان باید قیمت محصولات خود را بر اساس ضوابط تعیینشده توسط هیأت تعیین و تثبیت قیمتها محاسبه کرده و برای بررسی به سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان ارائه دهند.
سازمان حمایت حداکثر یک ماه فرصت خواهد داشت تا درباره قیمتهای پیشنهادی اظهار نظر کند. نکته قابل توجه این است که اگر سازمان حمایت در این بازه زمانی نظر خود را اعلام نکند، قیمتهای پیشنهادی خودروساز بهصورت خودکار تأییدشده تلقی خواهد شد.
شاخص رقابتپذیری وارد فرآیند قیمتگذاری شد
یکی از مهمترین بخشهای مصوبه جدید، تعریف شاخصی با عنوان «رقابتپذیری» است. این شاخص بر اساس مقایسه خودروهای داخلی و مونتاژی با نمونههای خارجی مشابه محاسبه میشود.
طبق این دستورالعمل، خودروهایی که پایینترین سطح رقابتپذیری را داشته باشند، امکان دریافت مجوز افزایش قیمت یا تعیین قیمت جدید را نخواهند داشت. هدف از این اقدام، افزایش انگیزه خودروسازان برای ارتقای کیفیت، فناوری و ارزش خرید محصولات عنوان شده است.
محدودیتهای ثبتنام همچنان برقرار است
شورای رقابت در بخش شرایط متقاضیان نیز برخی محدودیتهای پیشین را حفظ کرده است. بر این اساس:
- حداقل سن متقاضی خرید خودرو ۱۸ سال خواهد بود.
- افرادی که طی ۴۸ ماه گذشته از همان خودروساز خودرو خریداری کردهاند، امکان ثبتنام مجدد نخواهند داشت.
- انتقال امتیاز خرید خودرو به دیگران ممنوع است.
- فروش حواله و صلح قرارداد خودرو نیز امکانپذیر نخواهد بود.
این محدودیتها با هدف کاهش فعالیت واسطهها و دلالان در طرحهای فروش خودرو اعمال شدهاند.
خودروسازان باید برنامه تولید خود را اعلام کنند
بر اساس مصوبه جدید، شرکتهای خودروساز مکلف شدهاند برنامه تولید سالانه و میزان تحقق آن را به شورای رقابت ارائه دهند. این موضوع میتواند امکان نظارت دقیقتر بر عملکرد تولیدکنندگان و میزان تحقق تعهدات آنها را فراهم کند.
همچنین پیشفروش خودروهایی که هنوز قیمت آنها بهطور رسمی تعیین نشده است، ممنوع اعلام شده؛ موضوعی که میتواند از بروز اختلافات بعدی میان مشتریان و خودروسازان جلوگیری کند.
قرعهکشی خودرو فعلاً حذف نمیشود
مهمترین پیام مصوبه جدید برای متقاضیان خودرو این است که قرعهکشی همچنان بهعنوان یکی از ابزارهای تخصیص خودرو باقی خواهد ماند. به بیان دیگر، هر زمان که تعداد ثبتنامکنندگان از ظرفیت عرضه بیشتر باشد، خودروسازان موظف هستند خودروها را از طریق قرعهکشی و تحت نظارت نهادهای مسئول به متقاضیان تخصیص دهند.
این تصمیم نشان میدهد که با وجود تغییرات مختلف در شیوه فروش خودرو طی سالهای اخیر، سیاستگذار هنوز حذف کامل قرعهکشی را در شرایط فعلی بازار امکانپذیر نمیداند و آن را راهکاری برای مدیریت شکاف میان عرضه و تقاضا تلقی میکند.