بحران در خطوط تولید خودرو؛ افت تاریخی در سایه جنگ

بررسی آمار تولید خودروسازان کشور در دو ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد صنعت خودرو ایران با یکی از شدیدترین افت‌های تولید سال‌های اخیر مواجه شده است. بر اساس این آمار، مجموع تولید خودروهای سواری از ۱۶۰ هزار و ۳۰ دستگاه در دو ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ به ۷۸ هزار و ۷۵۹ دستگاه در مدت مشابه سال جاری رسیده که بیانگر کاهش ۵۱ درصدی تولید است.

در میان خودروسازان بزرگ، ایران‌خودرو همچنان بیشترین سهم تولید را در اختیار دارد اما تولید این شرکت نیز از ۸۰ هزار و ۷۲۴ دستگاه به ۵۳ هزار و ۹۵۶ دستگاه کاهش یافته است. به این ترتیب، بزرگ‌ترین خودروساز کشور افتی ۳۳ درصدی را در کارنامه خود ثبت کرده است.

وضعیت در سایپا به مراتب بحرانی‌تر بوده است. تولید این شرکت از ۴۵ هزار و ۹۸۷ دستگاه در دو ماهه نخست سال گذشته به تنها ۱۴ هزار و ۴۱۳ دستگاه رسیده که نشان‌دهنده افت ۶۹ درصدی است. این میزان کاهش، یکی از سنگین‌ترین افت‌های تولید در میان خودروسازان بزرگ کشور محسوب می‌شود.

کرمان موتور نیز با تولید ۲ هزار و ۲۵۶ دستگاه در مقایسه با ۹ هزار و ۵۹۳ دستگاه سال قبل، کاهش ۷۶ درصدی را تجربه کرده است. همچنین تولید مدیران خودرو با افت چشمگیر ۸۸ درصدی از ۱۵ هزار و ۳۳۰ دستگاه به یک هزار و ۸۴۸ دستگاه رسیده است.

در همین بازه زمانی، بهمن موتور با تولید یک هزار و ۷۳۳ دستگاه، افت ۵۹ درصدی را ثبت کرده و مکث موتور نیز با تولید یک هزار و ۵۳۰ دستگاه، ۶ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته تولید داشته است.

در میان خودروسازان خصوصی، تنها چند شرکت موفق به ثبت رشد تولید شده‌اند. سانیار موتور پارسیان تولیدکننده خودروهای تیگارد با افزایش ۱۵۳ درصدی تولید از ۴۹۳ دستگاه به یک هزار و ۲۴۹ دستگاه رسیده است. ماموت خودرو نیز با رشد ۳ درصدی، تولید خود را از ۲۹۰ دستگاه به ۲۹۸ دستگاه افزایش داده است.

از سوی دیگر، برخی شرکت‌ها برای نخستین بار در سال جاری تولید خودرو را آغاز کرده‌اند. دیار خودرو با تولید ۱۰۴ دستگاه و ایلیا پارس کیان با تولید ۵۱ دستگاه در فهرست تولیدکنندگان قرار گرفته‌اند، در حالی که در مدت مشابه سال گذشته تولیدی نداشتند.

در مقابل، تولید در صنایع خودروسازی ایلیا و ایستا موتور ارس به طور کامل متوقف شده است. این دو شرکت در دو ماهه نخست سال ۱۴۰۴ به ترتیب ۲۴ و ۱۵ دستگاه خودرو تولید کرده بودند اما در سال جاری هیچ خودرویی از خطوط تولید آن‌ها خارج نشده است.

کارشناسان معتقدند عواملی همچون محدودیت‌های ارزی، مشکلات تأمین قطعات، اختلال در ثبت سفارش، کاهش عرضه برخی خودروهای مونتاژی و چالش‌های ناشی از سیاست‌های قیمت‌گذاری از مهم‌ترین دلایل افت شدید تولید خودرو در ماه‌های ابتدایی سال ۱۴۰۵ به شمار می‌روند. با ادامه این روند، احتمال کاهش عرضه خودرو به بازار و تشدید فشار بر قیمت‌ها در ماه‌های آینده دور از انتظار نخواهد بود.

جدول خلاصه تولید خودروهای سواری در دو ماهه نخست ۱۴۰۵