داستان الدزمبیل ۱۹۸۴، خودرویی با سه دستهدنده برای گیربکس اتوماتیک!
تلاش خودروسازان برای جذابتر کردن تجربه رانندگی خودروهای برقی، ایدههای نوآورانهای را به همراه داشته است؛ برای مثال، پورشه در محصولات جدید خود با استفاده از برنامهنویسی، حس تعویض هشت دنده را به راننده القا میکند اما دههها قبل از اینکه مهندسان به فکر شبیهسازی تعویض دنده در دنیای دیجیتال بیفتند، الدزمبیل و شرکت هرست (Hurst) با همکاری یکدیگر، راهکار بسیار متفاوتی را ارائه دادند و بهجای شبیهسازی، تعداد اهرمهای تعویض دنده را افزایش دادند! این دقیقاً همان چیزی است که باعث شده یک دستگاه «الدزمبیل هرست کاتلاس» مدل ۱۹۸۴، به یادگاری عجیب از تکرار تاریخ در دنیای مهندسی خودرو تبدیل شود.
این کوپه نقرهایرنگ که در حال حاضر برای فروش گذاشته شده، در ظاهر یک مدل کلاسیک از الدزمبیل پلتفرم G Body به نظر میرسد که به یک موتور ۵ لیتری V8، گیربکس اتوماتیک، تودوزی چرم قرمز و رینگهای سفارشی مجهز است اما جذابیت اصلی در کنسول میانی نهفته است جایی که سه دستهدندهٔ مجزا از دل کنسول بیرون زدهاند. این سیستم که با نام «هرست لایتنینگ راد» (Hurst Lightning Rods) شناخته میشود، یک اهرم را بهعنوان دنده اصلی و دو اهرم دیگر را برای تعویض دستی دندهها در گیربکس اتوماتیک به کار میگیرد. هدف از این طراحی، افزایش تعامل راننده با خودرو بدون نیاز به استفاده از یک گیربکس دستی واقعی بود. این ایده اگرچه کاملاً جدید نبود و هرست پیشتر در دهه ۶۰ میلادی با سیستم «دوآل گیت» آن را امتحان کرده بود، اما لایتنینگ راد با ظاهر پیچیده خود، همچنان گیربکس اتوماتیک استاندارد جنرال موتورز را کنترل میکرد و خبری از گیربکس دستی واقعی در آن نبود.
کار با این اهرمها هم برای راننده اختیاری بود و هم جذاب. در حالت عادی و در وضعیت اووردرایو، گیربکس مانند یک اتوماتیک معمولی عمل میکرد اما برای تعویض دستی، راننده باید هر سه اهرم را در دنده یک قرار میداد؛ سپس برای رفتن به دنده دو، دورترین اهرم را به جلو میراند و برای دنده سه، اهرم میانی را جابهجا میکرد. با انتقال اهرم اصلی به وضعیت اووردرایو، دنده چهار انتخاب میشد. ازآنجاییکه هر سه اهرم درنهایت به یک اتصال فیزیکی واحد متصل بودند، امکان اشتباه در ترتیب تعویض دندهها وجود نداشت. این سیستم در اوایل دهه ۸۰ میلادی روی مدلهای هرست/الدزمبیل عرضه شد و کیتهای تبدیلی آن برای خودروهایی مثل کامارو و فایربرد نیز در دسترس بود.
امروز که پورشه با تکیه بر الگوریتمها و بازخوردهای مهندسیشده تلاش میکند حس دنده عوض کردن را در خودروهای مدرن زنده نگه دارد، این الدزمبیل کلاسیک دقیقاً در نقطه مقابل ایستاده است؛ در اینجا نه از نرمافزار خبری است و نه از شبیهسازی، بلکه تنها قطعات فلزی براق و اراده رانندهای است که میخواهد با یک گیربکس اتوماتیک، مانند دستگاههای بازی رفتار کند! شاید از نظر فنی این راهکار چندان بهینه نباشد اما بدون شک یادآور دورانی است که خودروسازان برای جذابیت، حاضر بودند دست به هر کار نامتعارفی بزنند.
