بازار خودرو چرا این‌قدر بی‌رنگ شد؟

بازار خودرو در ظاهر پرزرق‌وبرق‌تر شده است. خودروسازان رنگ‌های تازه اضافه می‌کنند، تریم آبی دوباره دیده می‌شود و روی برخی مدل‌ها رنگ‌های روشن‌تر نشسته‌اند. اما تصویر کلی چیز دیگری می‌گوید: جهان خودرو، دست‌کم از بیرون، هنوز در مدار خاکستری می‌چرخد.

مطالعه‌ای تازه از iSeeCars بر محبوب‌ترین رنگ‌های بیرونی خودروهای ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که ۸۰.۴ درصد از خودروهای سال گذشته در طیف سفید، مشکی، نقره‌ای یا خاکستری بوده‌اند. سفید با ۲۵.۷ درصد در صدر ایستاده، مشکی ۲۳.۴ درصد سهم داشته و خاکستری با ۲۲.۹ درصد خیلی دور نمانده است. اگر نقره‌ای هم به این جمع اضافه شود، نتیجه همان عددی است که بر کل بحث سایه انداخته: چهار رنگ، چهار گوشه‌ی یک بازار کم‌ریسک.

فقط یک رنگ توانسته به جمع پنج رنگ اول راه پیدا کند: آبی با سهم ۹.۱ درصد. بعد از آن، قرمز با ۷ درصد و سبز با ۲.۲ درصد قرار دارند. باقی رنگ‌ها عملا در حاشیه‌اند؛ قهوه‌ای و بژ هرکدام فقط ۰.۴ درصد سهم داشته‌اند و نارنجی به ۰.۱ درصد رسیده است. عددها کوتاه‌اند. پیامشان روشن.

این وضعیت وقتی برجسته‌تر می‌شود که به عقب نگاه کنیم. در سال ۱۹۹۶، فقط ۴۷.۳ درصد از خودروها سفید، مشکی، خاکستری یا نقره‌ای بودند. حالا این نسبت به ۸۰.۴ درصد رسیده است؛ جهشی که نشان می‌دهد رنگ‌های غیرخنثی در سه دهه‌ی گذشته چه‌قدر عقب رانده شده‌اند. در سوی دیگر، خاکستری رشد ۵۲۸.۴ درصدی را ثبت کرده، مشکی ۶۴.۵ درصد بالا رفته و سفید هم با وجود صدرنشینی قدیمی‌اش، ۱۶.۷ درصد محبوب‌تر شده است.

بخش دیگری از داده‌ها نشان می‌دهد بعضی رنگ‌ها تقریبا از نقشه محو شده‌اند. طلايی و بنفش نزدیک به ۱۰۰ درصد افت کرده‌اند. قهوه‌ای و سبز حدود ۸۴ درصد کاهش داشته‌اند و بژ ۷۳.۸ درصد پایین آمده است. این اعداد فقط تغییر سلیقه نیستند؛ ردّی هستند از اینکه بازار، در مقیاس وسیع، به سمت انتخاب‌های کم‌ریسک و آشنا عقب کشیده است.

مطالعه‌ی iSeeCars برای تراک‌ها و کامیون‌ها تصویر روشن‌تری از این روند ارائه می‌کند. سهم کامیون‌های خاکستری از ۴۳.۴ درصد در سال ۱۹۹۶ به ۸۳.۵ درصد در سال گذشته رسیده است؛ رقمی که در گزارش، «بزرگ‌ترین حرکت به سمت رنگ‌های خاکستری در میان همه‌ی دسته‌های خودرو» توصیف شده است. این تغییر برای بازاری که کامیون در آن معمولا با کارکرد، دوام و فروش مجدد گره خورده، معنای مشخصی دارد: رنگ‌های خنثی، انتخاب غالب شده‌اند.

در این میان، خودروهای اسپرت استثنا مانده‌اند. آن‌ها رنگی‌ترین گروه بازار بوده‌اند، چون فقط ۶۳.۶ درصد از آن‌ها در سال گذشته خاکستری محسوب شده‌اند. آبی در این بخش با ۱۵.۵ درصد سهم حضور داشته، قرمز به ۱۰.۸ درصد رسیده و حتی بنفش هم ۱.۸ درصد سهم گرفته است. برای همین، اگر جایی هنوز رنگ بتواند از سایه بیرون بیاید، همان‌جاست؛ جایی که طراحی، هویت و نمایش، نقش پررنگ‌تری از محافظه‌کاری دارند.

خودِ مطالعه علت قطعی را اعلام نمی‌کند، اما یک توضیح محتمل را پیش می‌کشد: رنگ‌های خاکستری برای خریداران پذیرفتنی‌ترند، و همین باعث می‌شود نمایندگی‌ها بخش عمده‌ی خودروهای موجود را با همین رنگ‌ها سفارش دهند. این زنجیره ساده است. هرچه سفارش بیشتر بر پایه‌ی سفید و مشکی و خاکستری بچرخد، انتخاب‌های خیابان هم یکنواخت‌تر می‌شود.

عامل دیگری هم در متن گزارش دیده می‌شود: فروش. پیدا کردن خریدار برای یک کامیون مشکی یا سفید بسیار ساده‌تر از رنگ‌هایی مثل سبز یا بنفش است. بازار، در عمل، به رنگ‌هایی پاداش می‌دهد که دردسر کمتری در معامله‌ی بعدی داشته باشند. همین منطق، آرام و پیوسته، بخش بزرگی از صنعت را به سمت یک طیف محدود هل داده است.

«پیدا کردن خریدار برای یک کامیون مشکی یا سفید بسیار آسان‌تر از چیزی عجیب‌تر مثل سبز یا بنفش است.»

در چنین بازاری، رنگ دیگر فقط سلیقه نیست؛ بخشی از محاسبه‌ی فروش است. و وقتی این محاسبه در مقیاس انبوه تکرار شود، نتیجه همان می‌شود که داده‌ها نشان می‌دهند: خودروی مدرن، از بیرون، هر روز شبیه‌تر به هم.

شما رنگ خودرو را مهم می‌دانید یا فقط سراغ گزینه‌های رایج می‌روید؟