بازار قطعهسازی انحصاری نیست؛ نجفیمنش ادعای انحصار را رد کرد
رئیس انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان خودرو کشور ضمن رد ادعای انحصار در صنعت قطعهسازی، تاکید کرد که بازار قطعات خودرو کشور کاملاً رقابتی است و موفقیت شرکتهایی همچون کروز حاصل رقابت، کیفیت و قیمت مناسب محصولات است.
صنعتی که انحصاری نیست
طی سالهای گذشته، برخی خودروسازان و مسئولان دولتی، با ادعای وجود انحصار در صنعت قطعهسازی کشور، مدعی شدند که این انحصار در قطعهسازی است که «به توقف تولید و زیان گسترده مردم انجامیده است» به افزایش هزینهها و قیمتها میانجامد.
اما از سوی مقابل، فعالان صنعت قطعهسازی، همواره این اتهام را رد کردهاند. در تازهترین واکنش به این ادعا محمدرضا نجفیمنش، رئیس انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان خودرو کشور، در گفتوگویی با برنامه «دستور کار» رادیو ایران ضمن اشاره به مباحث مطرحشده درباره سهم صنعت قطعهسازی در قیمت نهایی خودرو، ادعای وجود انحصار در این صنعت را رد کرده تاکید داشت که بازار قطعهسازی در ایران کاملاً رقابتی است. وی به ویژه به مجموعه ادعاهایی که در مورد شرکت کروز مطرح میشود پرداخت و ضمن رد آنها، گفت: شرکت کروز تنها ۱۰ تا ۱۲ درصد سهم بازار قطعهسازی کشور را در اختیار دارد.
نجفیمنش در پاسخ به این پرسش که آیا حضور پررنگ شرکت کروز در تامین قطعات ایرانخودرو موجب کاهش رقابت و افزایش قیمتها شده است، اظهار کرد: اتفاقاً شرایط برعکس است و بسیاری از قطعهسازان از این موضوع گلایه دارند که چرا کروز قطعات را با قیمتهای پایینتر عرضه میکند. این فعال صنعت قطعه در پاسخ به این پرسش که آیا ماندگاری شرکت کروز در بازار ناشی از تولید اقتصادی و قیمت مناسب است؟ تصریح کرد: «همینطور است؛ در غیر این صورت شرکت کروز تاکنون از چرخه تأمین حذف شده بود».
نجفیمنش به فضای به شدت رقابتی صنعت قطعهسازی کشور اشاره کرد و گفت که در وضعیت فعلی حدود یکهزار و ۲۰۰ قطعهساز مستقیم و با احتساب مجموعههای وابسته نزدیک به یکهزار و ۸۰۰ واحد قطعهسازی در کشور فعالیت میکنند و حتی تعداد فعالان این حوزه بیش از نیاز بازار است؛ بنابراین بازار قطعهسازی، بازاری کاملاً رقابتی است. رئیس انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان خودرو کشور با اشاره به مثالی از صنعت تولید لنت ترمز متذکر شد که در همین حوزه، بیش از ۱۰۰ واحد تولیدکننده فعالیت دارند؛ بنابراین هر تولیدکنندهای که قیمت یا کیفیت مناسبی نداشته باشد، بهصورت طبیعی از بازار حذف خواهد شد.
چالشهای جدی یکی از قطعهسازان بزرگ کشور در یکسال گذشته و بدهی انباشتی به قطعهسازان باعث شد تا انگشت اتهام برخی مسئولان به سمت قطعهسازان نشانه گرفته شود و این ادعا مطرح شود که عامل بحران انباشت خودروهای ناقص در کف کارخانهها در شرکتهای خودروسازی، قطعهسازانی چون کروز هستند. نجفیمنش اما با رد این اتهامات، ضمن دفاع از صنعت قطعهسازی گفت: متاسفانه در کشور عادت کردهایم هر زمان مجموعهای عملکرد موفقی دارد، به جای تشویق، آن را در معرض اتهام قرار میدهیم. وقتی یک قطعهساز محصولی را با قیمت پایینتر و کیفیت بهتر تولید میکند، طبیعی است که خودروساز نیز همان محصول را خریداری کند.
وی طرح برخی اتهامات درباره انحصار را «تا حدی بیانصافی» دانسته و گفت: هیچ مانعی برای ورود تولیدکنندگان جدید به صنعت قطعهسازی وجود ندارد و هر فردی میتواند تولید قطعه را آغاز کند. اگر شرکتی توانسته محصول باکیفیت و دارای قیمت مناسب تولید کند و رضایت بازار را به دست آورد، نباید موفقیت آن را زیر سؤال برد. همانگونه که در بازار خودرو نیز محصولات مختلفی وجود دارد و مردم حق انتخاب دارند.
تورم، رشد نقدینگی و افزایش هزینه تولید، عوامل اصلی گرانی خودرو
یکی دیگر از اتهاماتی که طی سالهای اخیر به قطعهسازان وارد میشود آن است که قطعهسازان یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت خودرو در کشور هستند، اما رئیس انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان خودرو کشور در پاسخ به این دیدگاه که بخشی از افزایش قیمت خودرو ناشی از ناکارآمدی زنجیره تأمین است، گفت: قیمت خودرو را باید بر مبنای نرخ ارز تحلیل کرد، زیرا تقریباً تمام کالاها از نرخ ارز تأثیر میپذیرند.
وی با اشاره به رشد نقدینگی در اقتصاد کشور اظهار کرد: علت اصلی افزایش نرخ ارز، ناترازیهای اقتصادی و رشد شدید نقدینگی است. به گفته وی، حجم نقدینگی که در سالهای ابتدایی دهه ۱۳۹۰ حدود ۶۳ همت بود، اکنون به حدود ۱۵ هزار و ۵۰۰ همت رسیده و همین موضوع بر قیمت همه کالاها، از مواد غذایی گرفته تا خودرو، اثر گذاشته است.
وی همچنین ضمن اشاره به رشد هزینه تولید، یادآور شد: تنها در فاصله سال گذشته تا امسال، قیمت فولاد تولید داخل ۱۱۱ درصد، آلومینیوم ۹۲ درصد و مس ۸۰ درصد افزایش یافته و قیمت برخی مواداولیه پتروشیمی نیز بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصد رشد داشته است. علاوه بر این، هزینه دستمزد نیز هر سال افزایش پیدا میکند و طبیعی است که این عوامل بر قیمت تمامشده خودرو اثرگذار باشند.
ذرهبین نهادهای نظارتی بر روی قراردادهای تامین قطعات
در حالی ادعاهای انحصار، قیمتهای غیرواقعی و انحصار در صنعت قطعهسازی، یکی از شاهبیتهای ادعای منتقدان صنعت قطعه سازی کشور است، نجفیمنش تاکید کرد که چنین ادعاهایی صحت ندارد و یادآور شد که فرآیند انتخاب قطعهساز در صنعت خودرو، چه در ایران و چه در سایر کشورهای جهان، بر اساس ضوابط تخصصی، ارزیابی فنی، آزمونهای کیفی و رقابت میان تأمینکنندگان انجام میشود و انتخاب قطعهساز به شکل عمومی و بدون ارزیابیهای تخصصی امکانپذیر نیست. نجفیمنش همچنین درباره شفافیت قراردادهای تأمین قطعات، گفت: این حوزه هماکنون نیز تحت نظارت مستمر نهادهای مسئول قرار دارد و مجموعههای نظارتی بارها این قراردادها را بررسی میکنند.