گاز CNG در هزار جایگاه کشور رایگان شد؛ پویش تازه برای کاهش مصرف بنزین

در میانه‌ی فشار بر منابع سوخت و افزایش حساسیت نسبت به مصرف بنزین، یک پویش سراسری در شبکه‌ی CNG کشور فعال شده که می‌تواند رفتار بخشی از رانندگان را تغییر دهد. بر اساس اعلام انجمن صنفی گاز فشرده طبیعی CNG کشور، بیش از هزار جایگاه در نقاط مختلف ایران از اول مردادماه تا اطلاع ثانوی، گاز طبیعی فشرده را بدون دریافت وجه در اختیار خودروهای دوگانه‌سوز می‌گذارند.

احسان جان محمدی، رئیس هیئت‌مدیره‌ی انجمن صنفی گاز فشرده طبیعی CNG کشور، از آغاز پویش «یکدل برای ایران؛ CNG رایگان برای مردم ایران» خبر داده و گفته است این اقدام با مشارکت داوطلبانه‌ی جایگاه‌داران و بهره‌برداران، و با همکاری شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی انجام می‌شود.

دلیل اصلی این تصمیم، فقط یک تخفیف موقت یا رقابت تجاری نیست. روایت رسمی روی دو محور می‌چرخد؛ حفظ ذخایر سوخت کشور و جلوگیری از مصرف بی‌رویه‌ی بنزین. جان‌محمدی در توضیح این رویکرد، شرایط کنونی را حساس توصیف کرده و گفته صنعت CNG می‌تواند نقش مهمی در مدیریت مصرف سوخت ایفا کند. در عمل، پیام روشن است؛ هر بار که یک خودروی دوگانه‌سوز به‌جای بنزین از CNG استفاده کند، بخشی از فشار از شبکه‌ی بنزین برداشته می‌شود.

در این پویش، مالک خودرو دوگانه‌سوز فقط باید به یکی از جایگاه‌های مشارکت‌کننده مراجعه کند. اگر خودرو واجد شرایط باشد، سوخت مورد نیاز بدون پرداخت هزینه تحویل می‌شود. سازوکار اجرا هم داوطلبانه است و هزینه‌ی عرضه‌ی رایگان، بر دوش جایگاه‌داران و بهره‌برداران قرار گرفته؛ نکته‌ای که نشان می‌دهد طرح فعلا از جنس اجبار دولتی نیست و بر همکاری صنفی تکیه دارد.

جایگاه این تصمیم در اقتصاد انرژی ایران، فراتر از یک خبر کوتاه روزانه قرار می‌گیرد. در شرایطی که بنزین همچنان پرمصرف‌ترین سوخت جاده‌ای کشور به شمار می‌رود، هر سیاستی که بتواند سهم CNG را بالا ببرد، در تراز مصرف ملی اثر می‌گذارد. به همین دلیل، انجمن صنفی CNG از دارندگان تاکسی‌ها، وانت‌بارها و دیگر خودروهای عمومی و شخصی دوگانه‌سوز خواسته است تا حد امکان به جای بنزین، از این سوخت استفاده کنند.

تأکید بر خودروهای عمومی هم بی‌دلیل نیست. این ناوگان‌ها در طول روز مسافت بیشتری طی می‌کنند و مصرفشان، به‌صورت مستقیم‌تر، بر الگوی کلی سوخت فشار می‌آورد. اگر چنین خودروهایی به سمت CNG بروند، اثر آن فقط در حساب شخصی یک راننده باقی نمی‌ماند؛ به ذخیره‌ی بنزین و مدیریت شبکه‌ی عرضه هم سرایت می‌کند. از همین زاویه، پویش تازه را باید تلاشی برای هدایت مصرف در یک مقطع پرتنش دانست.

جان‌محمدی در ادامه گفته استفاده‌ی بیشتر از CNG، علاوه بر کمک به حفظ ذخایر بنزین، به کاهش فشار بر مصرف این سوخت و مدیریت بهتر منابع انرژی کشور منجر می‌شود. او همچنین از مشارکت داوطلبانه‌ی فعالان این صنعت قدردانی کرده و پویش «یکدل برای ایران» را نمادی از همراهی و همدلی میان جایگاه‌داران و مردم توصیف کرده است.

خودِ عدد هم مهم است. بیش از هزار جایگاه، آن هم در سطح کشور، یعنی شبکه‌ای که می‌تواند دسترسی بخشی از مالکان خودروهای دوگانه‌سوز را در مقیاسی قابل توجه پوشش دهد. هرچند نام تمام جایگاه‌ها در خبر منتشر نشده، اما گستره‌ی جغرافیایی طرح نشان می‌دهد که ماجرا محدود به یک شهر یا استان نیست و به‌صورت سراسری طراحی شده است.

زمان‌بندی هم اهمیت دارد. آغاز پویش از اول مردادماه اعلام شده و پایان مشخصی برای آن ذکر نشده؛ تنها عبارت «تا اطلاع ثانوی» آمده است. همین عبارت، از موقتی بودن طرح خبر می‌دهد، اما در عین حال نشان می‌دهد ادامه‌ی آن به شرایط پیش‌رو، میزان مشارکت و شاید وضعیت مصرف سوخت وابسته خواهد بود.

برای راننده‌ی عادی، پیام عملی این است که اگر خودرو دوگانه‌سوز دارد، حالا می‌تواند بخشی از هزینه‌ی سوخت را حذف کند. برای سیاست‌گذار، ماجرا معنای دیگری دارد؛ یک ظرفیت آماده در شبکه‌ی سوخت وجود دارد که می‌تواند در دوره‌های فشار، بار مصرف را جابه‌جا کند. و برای بازار انرژی، CNG بار دیگر به‌عنوان سوختی مطرح شده که در زمانه‌ی تنگنای بنزین، نقش تنظیم‌گر پیدا می‌کند.

در مجموع، پویش «یکدل برای ایران؛ CNG رایگان برای مردم ایران» بیش از آنکه یک خبر خدماتی باشد، نشانه‌ای از فعال شدن ظرفیت‌های صنفی در مدیریت مصرف سوخت به شمار می‌رود. اجرای داوطلبانه، گستره‌ی سراسری، آغاز از اول مردادماه و تمرکز بر خودروهای دوگانه‌سوز، چهار ستون اصلی این طرح هستند؛ طرحی که اثر نهایی آن را باید در روزهای آینده و در میزان استقبال مردم سنجید.

شما این طرح را چطور ارزیابی می‌کنید؟