کدام خودروها مرگبارترند؛ نتیجهای که با فیزیک شوک میدهد
جدیدترین مطالعهی نرخ مرگومیر IIHS دوباره یک واقعیت قدیمی را روی میز گذاشت؛ در تصادف، فیزیک از تبلیغات، اسببخار و حتی شهرت مدلها مهمتر عمل میکند. خودروهای کوچکتر در برخورد با وسیلهی بزرگتر آسیبپذیرترند و خودروهای پرقدرت، بهویژه وقتی رانندهها رفتار تهاجمیتری داشته باشند، در آمار مرگومیر جلو میافتند.
بهگزارش کارزکوپس، مؤسسهی بیمهای ایمنی بزرگراهها در این بررسی، مرگومیرهای واقعی مربوط به خودروهای مدل ۲۰۲۳ و مدلهای معادلِ قدیمیتر را تحلیل کرد و برای دومین بار سراغ شاخص «مرگومیر رانندگان دیگر» هم رفت؛ یعنی تعداد افرادی که در خودروهای دیگر، در تصادف با یک مدل مشخص جان خود را از دست دادهاند.
در بخش مرگومیر راننده، رتبههای بالا بیشتر در اختیار خودروهای کوچک، سدانها و چند مدل عضلانی قرار گرفت. کیا ریو با ۱۷۰ مرگ راننده در هر یک میلیون سال-خودروی ثبتشده در صدر نشست. بعد از آن نیسان ورسا قرار گرفت و مدلهایی مثل دوج چلنجر، دوج چارجر HEMI، شورولت کامارو و شورولت کوروت هم در میان بدترینها دیده شدند.
اما IIHS تأکید میکند چنین عددی لزوما به معنای ناایمنبودن ذاتی آن خودروها نیست. نرخ مرگومیر راننده فقط به استحکام بدنه مربوط نمیشود و متغیرهایی مثل سرعت رانندگی، پیمایش سالانه و رفتار راننده در این محاسبه لحاظ نشدهاند. دیوید هارکی، رئیس IIHS، میگوید خودروهای اسپرت و عضلانی معمولا بهدلیل «نحوهی راندهشدن» نرخهای بالاتری ثبت میکنند، در حالی که حتی ایمنترین خودروهای کوچک هم وقتی با یک وسیلهی بزرگتر و سنگینتر روبهرو شوند، در موضع ضعف قرار میگیرند.
بخش کموبیش غیرمنتظرهی گزارش جای دیگری رخ میدهد. در سوی مقابلِ جدول، ۱۶ خودرو در دورهی بررسی هیچ مرگ رانندهای ثبت نکردند. بیشتر این فهرست را شاسیبلندهای میانسایز و لوکس تشکیل دادند و چند مدل برقی هم در میان آنها دیده شد. لکسوس RX، بامو X3، مرسدس بنز GLE، ریویان R1S، تسلا مدل Y و تویوتا کرولا کراس هیبریدی از جمله مدلهایی بودند که امتیاز کامل گرفتند؛ ترکیبی از محافظت مدرن در تصادف و ابعاد بزرگتر، شانس سرنشینان را بهطور محسوس بالا برده است.
اما شاخص دوم، داستان را از زاویهای تندتر روایت میکند. در ردهبندی مرگومیر «رانندگان دیگر»، پیکاپهای سنگین میدان را در اختیار گرفتند. Ram 3500 Crew Cab Long Bed 4WD با ۲۰۴ مرگ در هر یک میلیون سال-خودروی ثبتشده در صدر این بخش ایستاد و چند مدل دیگر از Ram و شورولت هم بلافاصله پشت سر آن آمدند. دلیل روشن است؛ هرچه خودرو بزرگتر و سنگینتر باشد، در تصادف میتواند آسیب بیشتری به طرف مقابل وارد کند.
نکتهی اصلی همینجاست. بالاترین عدد مرگومیر در کل گزارش نه به یک خودروی کوچک اقتصادی رسید و نه به یک خودروی ۷۰۰ اسببخاری. آن عدد به یک پیکاپ سنگین تعلق داشت، اما نه برای سرنشینان خودش؛ برای دیگران.
مطالعهی IIHS با این جمعبندی، یک خط ساده را دوباره پررنگ میکند. اندازه و رفتار راننده هر دو نتیجه را شکل میدهند. خودروهای کوچک هنوز هم در نبرد با جرم بیشتر، شانس کمتری دارند؛ خودروهای پرقدرت اغلب رانندگی پرریسکتری را جذب میکنند؛ و سنگینترین کامیونتها و پیکاپها میتوانند بیشترین خسارت را به دیگر کاربران جاده وارد کنند. جاده، در نهایت، به قواعد فیزیک پاسخ میدهد؛ نه به لوگوها.
شما فکر میکنید ایمنی خودرو بیشتر به وزن برمیگردد یا به رفتار راننده؟