کرمان وارد فاز تازه‌ای در توزیع سوخت شد. از بامداد پنجشنبه ۲۱ مرداد، بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی در ۲۰۴ جایگاه این استان عرضه می‌شود؛ نرخی که معادل هر لیتر ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان اعلام شده و در کنار سهمیه‌های موجود، سازوکار جدیدی را برای مصرف‌کنندگان و دستگاه‌های خدمات‌رسان رقم می‌زند.

علیاصغر ذاکری هرندی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان، گفته است که بر پایه مصوبات ملی، برای استان علاوه بر ۱۱۰ لیتر سهمیه ملی بنزین، ۴۰ لیتر سهمیه استانی نیز در نظر گرفته شده؛ سهمیه‌ای که در دو نوبت ۲۰ لیتری شارژ می‌شود و نوبت دوم پس از مصرف نوبت نخست در اختیار افراد قرار می‌گیرد.

مدل جدید توزیع فقط به سهمیه‌های شخصی محدود نمی‌ماند. طبق اعلام مسئولان استان، دستگاه‌های خدمات‌رسان، امدادی و انتظامی نیز برای هر ۱۰۰ کیلومتر مسافت، ۸ لیتر سهمیه سوخت دریافت می‌کنند. هدف رسمی، سامان‌دهی عرضه در شرایطی عنوان شده که طی هفته‌های اخیر، روند تامین و توزیع سوخت در استان با مشکل روبه‌رو بوده است.

همشهری آنلاین در گزارش خود نوشت که بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی در ۲۰۴ جایگاه استان در دسترس شهروندان قرار می‌گیرد و کارت‌های جایگاه‌ها نیز برای اجرای طرح آماده شده‌اند. به‌این‌ترتیب، عرضه سوخت در کرمان به‌جای یک الگوی ساده تک‌نرخی، به ساختاری چندلایه تبدیل شده که هم سهمیه‌های یارانه‌ای را حفظ می‌کند و هم نرخ آزاد پالایشگاهی را وارد شبکه می‌سازد.

انتخاب جایگاه‌ها با توجه به میزان تردد در محورهای مواصلاتی، جمعیت شهرها و نیاز مناطق مختلف انجام شده و از ابتدا قرار بوده در هر شهرستان چند جایگاه برای اجرای طرح آماده باشد. این گزارش همچنین تأکید کرده که اجرای طرح بر اساس مصوبات و دستورالعمل‌های ملی پیش می‌رود.

گزارش پرشین خودرو تصویر کامل‌تری از ساختار تازه ارائه می‌دهد. طبق این گزارش، کارت سوخت شهروندان کرمانی در حال حاضر سه سهمیه اصلی دارد، شامل ۶۰ لیتر با نرخ ۱٬۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳٬۰۰۰ تومان و ۴۰ لیتر با نرخ ۵٬۰۰۰ تومان. افزون بر این، ۲۰ لیتر سهمیه اضافه نیز با تصمیم وزارت نفت در کارت‌ها شارژ شده است. در چنین چیدمانی، بنزین ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی به‌عنوان نرخ چهارم و جدا از سهمیه‌های کارت سوخت شخصی عمل می‌کند.

در مرحله اولیه زیرساخت اجرای این نرخ در ۱۰۰ جایگاه منتخب مطرح شده بود، اما در اعلام تازه‌تر، عدد ۲۰۴ جایگاه برای عرضه سوخت پالایشگاهی ثبت شد. این تغییر نشان می‌دهد دامنه اجرا گسترده‌تر از برآوردهای اولیه پیش رفته و حالا تمام استان را پوشش می‌دهد.

همان گزارش به یک پیامد مهم دیگر هم اشاره می‌کند؛ اگر اجرای طرح موفق ارزیابی شود، موضوع جمع‌آوری کدینگ جایگاه‌های سوخت در استان جدی‌تر دنبال خواهد شد. در صورت تحقق چنین سناریویی، ۵۶ مجتمع بین‌راهی و جایگاه سوخت از وضعیت کدینگ خارج می‌شوند. نام سیستان و بلوچستان و هرمزگان هم در فهرست استان‌هایی آمده که ممکن است بعدا از این الگو تاثیر بپذیرند.

در سطح عملی، پرسش اصلی فقط قیمت نیست. مسئله اصلی نحوه مدیریت تقاضا، توزیع سوخت در مسیرهای پرتردد و هماهنگ کردن سهمیه‌های یارانه‌ای با نرخ آزاد پالایشگاهی است. کرمان حالا به میدان آزمونی برای سیاستی تبدیل شده که هم می‌خواهد مصرف را نظم بدهد و هم فشار عملیاتی بر شبکه توزیع را کاهش دهد. نتیجه نهایی، به نحوه اجرا در جایگاه‌ها و واکنش شهروندان و ناوگان‌های خدماتی بستگی خواهد داشت.

جزئیات اصلی طرح در کرمان

  • آغاز عرضه بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی از بامداد پنجشنبه ۲۱ مرداد
  • قیمت هر لیتر بنزین نرخ چهارم، ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان
  • تعداد جایگاه‌های مشمول طرح، ۲۰۴ جایگاه در سراسر استان
  • سهمیه ملی بنزین، ۱۱۰ لیتر
  • سهمیه استانی کرمان، ۴۰ لیتر در دو مرحله ۲۰ لیتری
  • سهمیه دستگاه‌های خدمات‌رسان، امدادی و انتظامی، ۸ لیتر به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر

اجرای این طرح، کرمان را به نخستین استانِ دارای سازوکار عملی گسترده برای عرضه بنزین پالایشگاهی با نرخ چهارم تبدیل کرده است. حالا نگاه‌ها به دوام این مدل و اثر آن بر تردد، صف‌ها و ساختار توزیع سوخت در استان دوخته شده است.

شما این مدل جدید عرضه بنزین در کرمان را چطور ارزیابی می‌کنید؟ نظر خودتان را بنویسید.