منطقه آزاد ماکو؛ جایگزین بنادر جنوبی کشور برای واردات خودرو؟

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو از واردات حدود ۸ هزار دستگاه خودرو طی هشت ماه گذشته خبر داد و اعلام کرد بخش عمده این خودروها هیبریدی هستند. این در حالی است که پیش از این تنها ۵۷۰ دستگاه خودروی پلاک منطقه آزاد ماکو در این منطقه وجود داشت و اکنون امکان تردد خودروهای دارای پلاک منطقه آزاد ماکو در سراسر استان آذربایجان غربی نیز فراهم شده است.

حسین گروسی، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو، در نشست خبری در پاسخ به پرسشی درباره واردات خودرو به این منطقه گفت تعداد خودروهای دارای پلاک منطقه آزاد ماکو طی ماه‌های اخیر افزایش قابل توجهی داشته است. به گفته او، پیش از این تنها ۵۷۰ دستگاه خودرو با پلاک منطقه آزاد ماکو وجود داشت اما طی هشت ماه گذشته حدود ۸ هزار دستگاه خودرو وارد منطقه شده است؛ به این ترتیب تعداد خودروهای واردشده در این بازه زمانی بیش از ۱۴ برابر تعداد خودروهای موجود پیش از آن بوده است.

گروسی همچنین اعلام کرد بخش عمده خودروهای واردشده هیبریدی هستند. این مقام مسئول خاطرنشان کرد که افزایش سهم خودروهای هیبریدی می‌تواند از نظر کاهش آلایندگی، افزایش ایمنی سرنشینان و بهبود منظر شهری برای منطقه آزاد ماکو مزیت داشته باشد.

گروسی درباره وضعیت واردات خودرو به ماکو می‌گوید:

قبلا ۵۷۰ دستگاه پلاک منطقه آزاد ماکو بود که در این ۸ ماه ۸ هزار دستگاه وارد شده است که اکثرا هیبریدی هستند و در بهبود محیط زیست، ایمنی مسافران و منظر شهری مؤثر بوده‌است.

یکی از تغییرات مهم برای خودروهای این منطقه، فراهم‌شدن امکان تردد آنها در سطح استان آذربایجان غربی است. پیش از این، خودروهای دارای پلاک مناطق آزاد با محدودیت‌های جغرافیایی مشخصی برای تردد مواجه بودند؛ اما طبق اظهارات مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو، در ماه‌های اخیر امکان تردد خودروهای پلاک منطقه آزاد ماکو در استان آذربایجان غربی فراهم شده است. این تغییر می‌تواند جذابیت واردات خودرو از مسیر منطقه آزاد ماکو را افزایش دهد؛ چرا که دامنه استفاده از خودروهای وارداتی این منطقه دیگر صرفا به محدوده منطقه آزاد محدود نخواهد بود.

گروسی در توضیح وضعیت خودروهای واردشده، سهم بالای مدل‌های هیبریدی را مورد تأکید قرار داد. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که مناطق آزاد در سال‌های اخیر به یکی از مسیرهای مهم ورود خودروهای خارجی به کشور تبدیل شده‌اند. در شرایطی که سیاست واردات خودرو در سرزمین اصلی با محدودیت‌های مختلف مواجه بوده، مناطق آزاد از ظرفیت متفاوتی برای واردات برخوردارند. ورود حدود ۸ هزار خودرو در هشت ماه به منطقه آزاد ماکو نشان می‌دهد ظرفیت این منطقه برای واردات خودرو به‌سرعت در حال افزایش است.

هرچند آمار اعلام‌شده شامل مجموع خودروهای واردشده به منطقه آزاد است و از اظهارات گروسی نمی‌توان سهم دقیق هر برند، مدل یا کشور سازنده را استخراج کرد.

افزایش واردات خودرو تنها بخشی از رشد فعالیت‌های تجاری منطقه آزاد ماکو است. این منطقه در مجاورت مرز ترکیه و در نزدیکی مرز بازرگان قرار گرفته و از نظر جغرافیایی در مسیر کریدورهای بین‌المللی شرق به غرب و شمال به جنوب قرار دارد. گروسی تاکید دارد که حدود ۸۰ درصد کامیون‌های ورودی به منطقه آزاد ماکو با هدف ترانزیت وارد می‌شوند. ظرفیت فعلی ورود کامیون حدود ۶۰۰ دستگاه در روز اعلام شده و امکان افزایش آن تا ۱۰۰۰ دستگاه وجود دارد.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو همچنین از ثبت رکورد تردد ۲۴۰۰ کامیون خبر داده است. توسعه این زیرساخت لجستیکی می‌تواند برای تجارت خودرو نیز اهمیت داشته باشد؛ به‌خصوص در شرایطی که ماکو به یکی از مسیرهای ارتباطی ایران با ترکیه و اروپا تبدیل شود.

یکی از پروژه‌های زیربنایی مهم منطقه آزاد ماکو، اتصال شبکه ریلی ایران به چشمه ثریا در ترکیه است. گروسی اعلام کرد طبق برنامه، حدود ۹۰ کیلومتر از کریدور ریلی شرق به غرب از چین تا اروپا از محدوده ماکو عبور خواهد کرد. اتصال شبکه ریلی کشور به چشمه ثریا در ترکیه نیز در طرح جامع منطقه آزاد ماکو پیش‌بینی شده است.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو در خصوص توسعه زیرساخت‌های ریلی و کریدورهای بین‌المللی اعلام کرد:

قرار است ۹۰ کیلومتر از تنها کریدور تمام ریلی شرق به غرب دنیا از چین به اروپا، از ماکو عبور کند که باید خط آهن کشور به منطقه چشمه ثریا در ترکیه متصل شود.

به گفته او، این موضوع در تفاهم‌نامه‌ای که در سال ۲۰۱۷ با چین امضا شده نیز مورد توجه قرار گرفته است. تکمیل این مسیر می‌تواند ظرفیت منطقه را برای جابه‌جایی کالا و توسعه فعالیت‌های لجستیکی افزایش دهد؛ مسئله‌ای که می‌تواند روی حمل‌ونقل محصولات خودرویی که تاثیرگذار باشد.

افزایش واردات از ۵۷۰ دستگاه به حدود ۸ هزار خودرو در مدت تنها هشت ماه، مهم‌ترین نشانه رشد فعالیت خودرویی منطقه آزاد ماکو است. سهم بالای خودروهای هیبریدی و فراهم‌شدن امکان تردد این خودروها در سراسر آذربایجان غربی نیز می‌تواند جذابیت این مسیر را برای واردکنندگان و مصرف‌کنندگان افزایش دهد.

از سوی دیگر، موقعیت ماکو در مرز ترکیه، رشد ترانزیت جاده‌ای و برنامه اتصال ریلی به اروپا، ظرفیت لجستیکی قابل توجهی برای این منطقه ایجاد کرده است. با این حال، تبدیل‌شدن ماکو به یک قطب جدی در تجارت خودرو به عواملی فراتر از افزایش واردات نیاز دارد؛ از جمله تثبیت مقررات تردد خودروهای پلاک منطقه آزاد، توسعه زیرساخت‌های خدمات پس از فروش، ایجاد شبکه تأمین قطعات و فراهم‌شدن مسیرهای پایدار برای تجارت خودرو با ترکیه و سایر بازارهای خارجی.

در شرایط فعلی، آمار ۸ هزار دستگاه واردات خودرو در هشت ماه نشان می‌دهد ماکو دست‌کم از نظر حجم ورود خودرو، در حال تبدیل‌شدن به یکی از نقاط مهم تجارت خودرویی در مناطق آزاد کشور است.

به نظر شما توسعه منطقه آزاد ماکو و اتصال ریلی آن به ترکیه چقدر می‌تواند وابستگی تجاری ایران به بنادر جنوبی را کاهش دهد؟ نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.