بررسی یک پتنت جدید نشان میدهد که تویوتا روی جذابتر کردن و افزایش پاسخگویی پدل شیفترهای گیربکس اتوماتیک کار میکند. این خودروساز ژاپنی به دنبال توسعه یک سامانه کنترل تعویض دنده جدید است که واکنش بسیار بهتری نسبت به رفتار راننده نشان دهد و حتی خواستههای لحظهای او را در حافظه خود نگه دارد. این اقدام در راستای مسیر تازهتری است که تویوتا از سالها پیش برای فاصله گرفتن از ساخت خودروهای خستهکننده آغاز کرده و میخواهد خود را بهعنوان شرکتی معرفی کند که با تمام وجود به دنبال جلب رضایت عاشقان رانندگی است.
گیربکسهای اتوماتیک با قابلیت تعویض دستی دهههاست که راهی بازار شدهاند اما کیفیت واقعی آنها تازه در همین یک دهه اخیر بهتر شده است. این گیربکسها به سامانههای پیشرفتهای مجهز هستند که کنترل تقریباً کاملی از طریق پدالهای پشت فرمان روی گیربکسهای اتوماتیک به راننده میدهند. بزرگترین چالش در این سامانهها اما تلاش برای محافظت از سلامت فنی خودرو در برابر خطاهای انسانی است. برای مثال، اگر در خودرویی با گیربکس دستی در سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت ناگهان به دنده دو معکوس دهید، ماشین خیلی راحت تسلیم این اشتباه مرگبار میشود و پیشرانه نابود خواهد شد اما گیربکس اتوماتیک هرگز اجازه چنین کاری را به شما نمیدهد. برعکس این ماجرا هم میتواند رخ دهد یعنی زمانی که تلاش کنید با دنده پنج یا شش حرکت را آغاز کنید که خاموش شدن خودرو را به دنبال دارد اما گیربکس اتوماتیک مجهز به پدال پشت فرمان مانع این اتفاق میشود.
ایده تازه تویوتا اما باعث میشود گیربکس دستورات ظاهراً غیرممکن راننده را کاملاً نادیده نگیرد بلکه آنها را ذخیره کرده و بهمحض فراهم شدن شرایط، بدون معطلی اجرا کند. درحالیکه گیربکسهای اتوماتیک کنونی هنگام ترمزگیری سنگین، درخواست راننده برای معکوس دادن را به خاطر بالا بودن دور موتور نادیده میگیرند، پتنت جدید تویوتا کاملاً متفاوت عمل میکند. این سامانه فرمان راننده را در حافظه نگه میدارد و بهمحض اینکه دور موتور افت کند، بلافاصله دنده موردنظر را درگیر میکند؛ تأخیری که شاید تنها بهاندازه یک چشم به هم زدن یا کمتر طول بکشد.
ایده خلاقانه تویوتا همچنین میتواند آستانه مجاز دور موتور برای معکوس دادن را بهصورت پویا تغییر دهد. وقتی در حال ترمزگیری شدید هستید، دور موتور مدام پایین میآید؛ بنابراین، بهجای آنکه سامانه اجازه ندهد مثلاً دنده را زمانی که دور موتور روی ۶ هزار rpm است معکوس کنید، ممکن است در شرایط ترمزگیری شدید اجازه دسترسی به دور ۶,۵۰۰ را بدهد. این رویکرد هوشمندانه هم از سلامت قطعات داخلی پیشرانه محافظت میکند و هم پاسخگویی خودرو را به بالاترین حد میرساند. علاوه بر این، سامانه جدید راهکاری برای جلوگیری از تعویض دندههای رو به بالای ناخواسته ارائه میدهد؛ همان تعویضهایی که معمولاً هنگام رها کردن پدال گاز یا رسیدن به ردلاین رخ میدهند. یک کلید دستی تحت کنترل راننده میتواند جلوی این تعویض دنده خودکار را بگیرد زیرا راننده بهتر از هرکسی میداند که قرار است شتابگیری را متوقف کند، یک لحظه بعد دوباره گاز بدهد یا با شرایط خاصی در مسیر روبرو شود.