در سالهای پایانی دههی ۲۰۱۰، جگوار با عرضهی جگوار I-Pace وارد بازار روبهرشد خودروهای برقی لوکس شد. محصول تازه سریع، متمایز و واقعا لذتبخش بود و برخلاف بسیاری از نمونههای اولیهی بازار، حس یک جگوار معمولی با پیشرانهی برقی را منتقل نمیکرد. بااینحال، واقعیت اقتصادی بازار خودروهای برقی لوکس حالا چهرهی دیگری از I-Pace نشان میدهد. نسخهی مدل ۲۰۲۰ میتواند بیش از ۸۰ درصد قیمت اولیهاش را از دست داده باشد و بعضی مالکان بهدلیل فراخوان ایمنی حتی اجازه ندارند از تمام ظرفیت شارژ باتری استفاده کنند.
بهگزارش کارباز، خانوادهی I-Pace در سال ۲۰۲۰ با سه نسخه عرضه میشد. قیمت پایهی S به ۶۹٬۸۵۰ دلار، SE به ۷۶٬۲۵۰ دلار و HSE به ۸۰٬۹۰۰ دلار میرسید. شش سال بعد، افت ارزش هر سه نسخه بسیار سنگین بوده؛ هرچند چنین سرنوشتی برای خودروهای لوکس و بسیاری از خودروهای برقی کاملا بیسابقه نیست. گذشت زمان و فشار بازار دستدوم از همان ابتدا I-Pace را در موقعیت دشواری قرار میداد.
دادههای ملی کلی بلو بوک در سپتامبر ۲۰۲۶ نشان میدهند ارزش تعویض یک I-Pace سالم در نسخهی S حدود ۱۵٬۲۰۰ دلار، در نسخهی SE حدود ۱۳٬۹۵۰ دلار و در نسخهی HSE نزدیک به ۱۶٬۹۵۰ دلار بوده است. فاصلهی قیمت پایهی اولیه و ارزش تعویض نسخهی SE به رقم تکاندهندهی ۶۲٬۳۰۰ دلار میرسد؛ مبلغی که در بسیاری از بازارها برای خرید یک خودروی معمولی کاملا کافی خواهد بود. آگهیهای بازار کارباز نیز روایت مشابهی دارند و قیمت خردهفروشی نمونههای دستدوم را از محدودهی بالای ۱۰ هزار دلار تا محدودهی پایین ۲۰ هزار دلار نشان میدهند. افت قیمت I-Pace حتی پیش از مطرحشدن تازهترین نگرانی باتری نیز بیرحمانه بود.
مالکان مدلهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ همزمان با فراخوان خطر آتشسوزی باتری روبهرو شدهاند؛ فراخوانی که نصب نرمافزار محدودکنندهی حداکثر وضعیت شارژ یا SOC به ۹۰ درصد را ضروری میکند. جگوار لندرور اعلام کرده محدودیت شارژ ممکن است همیشگی نباشد، اما همین ابهام فشار دیگری بر ارزش خودروهای مالکان وارد میسازد. بهروزرسانی نرمافزاری بهتنهایی عامل چنین سقوط شدیدی نیست و ترکیب ورود خودروهای برقی جدیدتر با فناوری بهروزتر و تضعیف کلی قیمت خودروهای برقی دستدوم نقش مهمتری دارد. با وجود عوامل عمومی بازار، I-Pace تقریبا از تمام جهتها با استهلاک سنگین ارزش دستوپنجه نرم میکند.
پژوهش استهلاک سال ۲۰۲۵ آیسیکارز نیز I-Pace را در صدر خودروهای دارای بیشترین افت قیمت پنجساله قرار داد. آیسیکارز حدود ۸۰۰ هزار خودروی پنجساله را بررسی کرد که از مارس ۲۰۲۴ تا فوریهی ۲۰۲۵ فروخته شده بودند. میانگین افت ارزش کل خودروها ۴۵٫۶ درصد و میانگین خودروهای برقی ۵۸٫۸ درصد بهدست آمد. I-Pace با افت ۷۲٫۲ درصدی بالاترین میزان استهلاک ارزش را در همان مطالعه ثبت کرد.
فراخوان فوریهی ۲۰۲۶ جگوار در ایالات متحده ۲٬۲۷۸ دستگاه I-Pace را پوشش میدهد که ۱٬۸۲۴ دستگاه به مدل ۲۰۲۰ و ۴۵۴ دستگاه به مدل ۲۰۲۱ تعلق دارند. پروندهی ادارهی ملی ایمنی ترافیک بزرگراههای آمریکا نشان میدهد بعضی خودروهای تولیدشده میان سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ ممکن است به بستههای باتری خارج از محدودهی پرخطر مجهز شده باشند. مشکل بستههای باتری ولتاژبالای مشمول فراخوان با اضافهبار حرارتی ارتباط دارد و میتواند دود یا آتشسوزی ایجاد کند. بنابراین صرفا مدل خودرو برای تشخیص وضعیت آن کافی نیست و شمارهی شناسایی خودرو و سابقهی باتری نیز اهمیت دارد.
جگوار لندرور در بررسیهای خود متوجه شد زبانههای آند تاخورده در سلولهای تامینشده از سوی الجی انرژی سولوشن میتوانند یکی از عوامل مؤثر باشند. زبانههای معیوب احتمال اتصال کوتاه داخلی را بالا میبرند، هرچند ممکن است وقوع حادثه به شرایط دیگری نیز وابسته باشد و تحقیقات همچنان ادامه دارد. یافتهی مهمتر آن بود که حتی پس از نصب نرمافزار تشخیصی محافظ در فراخوانهای قبلی، خطر بهطور کامل از میان نرفته بود. سابقهی راهکارهای نرمافزاری ناموفق، نگرانی مالکان را فراتر از یک احتیاط موقت برده است.
جگوار تا زمان پیداشدن راهحل نهایی، بهروزرسانی نرمافزاری محدودکنندهی حداکثر شارژ به ۹۰ درصد را پیشنهاد کرده است. مالکان تا پیش از نصب نرمافزار نیز باید باتری را حداکثر تا ۹۰ درصد شارژ کنند و خودرو را دور از هرگونه ساختمان یا سازه پارک کنند. مدلهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ بر پایهی ارزیابی آژانس حفاظت محیطزیست آمریکا بردی معادل ۳۷۷ کیلومتر دارند و کوچکشدن پنجرهی شارژ، مسافت قابلاستفاده پس از بیشترین شارژ مجاز را طبیعتا کاهش میدهد. بااینحال، نمیتوان دقیقا ادعا کرد محدودیت نرمافزاری برد ۳۷۷ کیلومتری را به ۳۴۰ کیلومتر تبدیل میکند، زیرا آبوهوا، شرایط رانندگی، سلامت باتری و رابطهی میان درصد شارژ نمایشدادهشده و انرژی واقعا قابلاستفاده بر نتیجه اثر میگذارند.
جگوار لندرور محدودیت تازه را اقدامی موقت میخواند، ولی تجربهی مالکان مدل ۲۰۱۹ دلیل مهمی برای تردید ایجاد کرده است. جگوار لندرور در اوت ۲۰۲۴ تعداد ۲٬۷۶۰ دستگاه I-Pace مدل ۲۰۱۹ را فراخواند و نتیجه گرفت نرمافزار تشخیصی قبلی سطح مناسبی از محافظت فراهم نمیکند. سه آتشسوزی باتری در آمریکا پس از دریافت بهروزرسانیهای نرمافزاری قبلی رخ داد، هرچند هیچ مدرکی از تصادف یا جراحت مرتبط با آن حوادث وجود ندارد. شکست محافظت قبلی نشان داد یک اصلاح نرمافزاری لزوما پایان ماجرا نیست.
راهکار فوری بعدی برای خودروهای مدل ۲۰۱۹ نیز تغییر نرمافزار بود، اما سقف وضعیت شارژ را این بار به ۸۰ درصد کاهش داد تا بررسی برای پیداکردن درمان دائمی ادامه یابد. راهکار نهایی بسیار جدیتر از یک بهروزرسانی از آب درآمد. جگوار لندرور سرانجام به مالکان مشمول اطلاع داد خودروهایشان را بازخرید میکند و مبلغ تسویه با توجه به استهلاک، سن، وضعیت و کارکرد هر خودرو تعدیل خواهد شد. در نتیجه، خودروهای مدل ۲۰۱۹ تحت همان فراخوان هرگز به وضعیت عادی بازگردانده نشدند و بازپسگیری به تنها پاسخ نهایی بدل شد.
ماجرای مدل ۲۰۱۹ ثابت نمیکند جگوار لندرور برای مدلهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ نیز تصمیم مشابهی خواهد گرفت و دائمیشدن سقف ۹۰ درصدی را هم قطعی نمیسازد. جگوار لندرور میگوید همچنان در قالب کارزار داخلی H572 بهدنبال راهکاری دائمی میشود، اما هفت ماه پس از ثبت اولیهی فراخوان هنوز پاسخ نهایی ارائه نشده است. برنامهی خودروساز آن است که پس از آمادهشدن اصلاح مناسب، مستقیما برای هر مالک نامه بفرستد. مالکان تا آن زمان باید با محدودیت شارژ و ابهام دربارهی آیندهی خودرو کنار بیایند.
نارضایتی بهویژه در بریتانیا و ایرلند شدت گرفته، زیرا ابعاد مشکل در دو جزیره ظاهرا بسیار بزرگتر از آمریکاست. مالکان با راهاندازی دادخواستی در چنج دات اورگ خواستار تعیین تکلیف شدهاند. دادخواست از مارس ۲۰۲۶ آغاز شده و اکنون بیش از ۲ هزار امضای تاییدشده دارد. امضاکنندگان اجرای یک اصلاح مهندسی دائمی در مهلتی مشخص یا ارائهی برنامهی بازخرید و جبران خسارت را مطالبه میکنند و برخی نیز از آسیب واردشده به ارزش فروش مجدد خودرو شکایت دارند.
جگوار تنها خودروسازی نیست که با خطر آتشسوزی باتری برقی ساخت الجی روبهرو شده است. کارزار مرتبط با شورولت Bolt جنرال موتورز نیز از محدودیت شارژ کمک گرفت، اما راهکار کنونی برای مدلهای واجد شرایط Bolt EV و EUV سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ مسیر مشخصی برای بازگشت به استفادهی کامل ارائه میدهد. نرمافزار تشخیصی پیشرفته در ابتدا شارژ باتری را به ۸۰ درصد محدود میکرد و اگر پس از حدود ۹٬۹۸۰ کیلومتر هیچ ناهنجاری دیده نمیشد، سقف شارژ خودرو بهطور خودکار به ۱۰۰ درصد بازمیگشت. در صورت شناسایی مشکل باتری، جنرال موتورز ماژول معیوب را تعویض میکرد و برای خودروهایی که مناسب راهکار تشخیصی نرمافزاری نبودند نیز تعویض ماژول باتری انجام میشد.
هیوندای برای فراخوان مدلهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ هیوندای کونا برقی مسیر متفاوتی برگزید. سقف شارژ در کارزار موقت به ۸۰ درصد کاهش پیدا کرد، اما فرایند کامل فراخوان شامل بازرسی سامانهی باتری، تعویض آن در صورت نیاز و بهروزرسانی نرمافزار BMS میشد. اگر خودرو بدون نیاز به تعویض باتری با موفقیت بازرسی را پشت سر میگذاشت، حداکثر شارژ بلافاصله به ۱۰۰ درصد بازمیگشت. هیوندای همچنین به برخی مشتریان بابت دردسر پیشآمده یک کارت هدیهی یکباره به ارزش ۲۰۰ دلار ارائه کرد.
مقایسهی مستقیم کارزارهای جگوار، جنرال موتورز و هیوندای لزوما منصفانه نیست، زیرا عیبها و جمعیت خودروهای درگیر کاملا یکسان نیستند. با وجود تفاوتها، تجربهی دو خودروساز دیگر نشان میدهد محدودیت SOC میتواند ابزار ایمنی موقت باشد و الزاما به مشخصات دائمی و ضعیفتر برای خودروی مالک تبدیل نشود. هنوز معلوم نیست راهکار H572 جگوار به کجا خواهد رسید. مالکان I-Pace مدل ۲۰۲۰ شاید شارژ بدون محدودیت، باتری تازه یا شکل دیگری از جبران خسارت دریافت کنند، اما هیچیک از گزینهها فعلا قطعی نشدهاند.
I-Pace هنگام ورود به بازار یکی از جاهطلبانهترین خودروهای برقی دوران خود بود. قوای محرکهی آن ۲۹۴ کیلووات توان تولید میکرد و سامانهی چهارچرخ محرک استاندارد، باتری ۹۰ کیلوواتساعتی و برد رسمی ۳۷۷ کیلومتری را در اختیار خریدار میگذاشت. برد یادشده در دورهای که بسیاری از شاسیبلندهای برقی لوکس ارقام چندان بالایی نداشتند، مزیت مهمی بهشمار میرفت. چنین مشخصاتی احتمالا به جگوار لندرور کمک کرد قیمت بیش از ۸۰ هزار دلاری خودرو را حتی پیش از افزودن آپشنها توجیه کند.
خریداران اولیهی I-Pace امروز ممکن است با ارزش تعویضی در میانهی محدودهی ۱۰ هزار دلار روبهرو باشند و همزمان بشنوند شارژ فراتر از ۹۰ درصد موقتا ممنوع شده است. افت سریع قیمت فقط به جگوار لندرور محدود نمیشود و خودروهای برقی در مجموع سریعتر از میانگین بازار ارزش خود را از دست میدهند. فراخوان نیز پدیدهای مختص جگوار نیست، ولی سرگذشت I-Pace نشان میدهد ترکیب استهلاک شدید و نگرانی ایمنی چگونه میتواند خسارت و بلاتکلیفی مالک را چند برابر کند. سرمایهای که ظرف شش سال دود شده، تقریبا با قیمت یک خودروی کامل برابری میکند.
از نگاه خریدار بازار دستدوم، I-Pace مدل ۲۰۲۰ با قیمت کنونی میتواند پیشنهادی شگفتانگیز و وسوسهکننده باشد. خریدار باید پیش از تصمیمگیری شمارهی شناسایی خودرو، وضعیت فراخوان، کارکرد و تجهیزات آن را با دقت بررسی کند. بعضی نمونههای موجود در نمایشگاههای خودروهای کارکرده بهدلیل اقدامات قبلی یا نصب بستهی باتری جایگزین، مشمول تازهترین فراخوان نیستند. شمار زیادی از I-Paceهای مدل ۲۰۲۰ همچنان درگیرند و مالکان فعلی و خریداران احتمالی تا زمان اعلام راهکار نهایی با آیندهای نامعلوم روبهرو خواهند ماند.
اطلاعات گزارش از جگوار لندرور، شورولت، هیوندای، ادارهی ملی ایمنی ترافیک بزرگراههای آمریکا، کلی بلو بوک، آیسیکارز و چنج دات اورگ گردآوری شده است.
نظر شما دربارهی خرید چنین خودروی ارزان اما پرریسکی چیست؟