سقوط تیراژ وانت و پیکاپ در نیمه نخست ۱۴۰۵

آمارهای تجمیعی وزارت صمت نشان می‌دهند که تیراژ وانت و خودروهای باری سبک در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با افتی چشمگیر روبه‌رو شده است. مجموع تولید این بخش طی مدت یادشده به ۳۶ هزار و ۵۷۹ دستگاه رسید، رقمی که در مقایسه با ۴۸ هزار و ۱۶۶ دستگاه مدت مشابه سال گذشته، حاکی از ریزش ۲۴ درصدی است. خودروسازان عملا ۱۱ هزار و ۵۸۷ دستگاه کمتر از نیمه نخست سال ۱۴۰۴ وانت و پیکاپ به بازار تحویل داده‌اند.

شهریورماه نیز نتوانست این روند کاهشی را متوقف کند و مجموع خروجی خطوط مونتاژ با افتی ۳۱٫۷ درصدی به ۷ هزار و ۸۷۱ دستگاه محدود شد، درحالی‌که شهریور سال پیش ۱۱ هزار و ۵۲۹ دستگاه خودروی کاری به تولید رسیده بود. داده‌های تجمیعی نشان می‌دهند که کل زنجیره‌ی تولید این محصولات با چالش تامین و کاهش تقاضای واقعی روبه‌روست.

جدول زیر جزئیات تغییرات تولید در دسته‌های مختلف وانت، پیکاپ و مینی‌تراک را مشخص می‌کند.

شدت این افت در تمام سگمنت‌ها یکسان نبوده و بیشترین ریزش نصیب پیکاپ‌های آفرودی و کاری سنگین‌تر شده است، به‌طوری‌که دسته‌ی دوکابین‌های دو دیفرانسیل بیش از ۴۲ درصد افت را ثبت کردند.

بخش عمده‌ی سهم بازار همچنان در اختیار سایپا قرار دارد. نارنجی‌پوشان جاده مخصوص با تولید ۲۵ هزار و ۸۰۸ دستگاه، جایگاه نخست را حفظ کرده‌اند، هرچند آمار آن‌ها در مقایسه با تیراژ ۳۴ هزار و ۵۹۱ دستگاهی سال گذشته، افت ۲۵٫۴ درصدی را نشان می‌دهد. ایران‌خودرو با تیراژ ۸ هزار و ۸۷۳ دستگاه در جایگاه دوم ایستاده و کرمان موتور با افتی سنگین و معادل ۷۲٫۴ درصد، تنها ۸۴۰ دستگاه خروجی ثبت کرده است.

سه مجموعه‌ی سایپا، ایران‌خودرو و کرمان موتور بیش از ۹۷ درصد سهم بازار وانت و پیکاپ را در دست دارند. از این رو، افت هم‌زمان آن‌ها بر کل آمار کشور سایه افکنده است. در سوی مقابل، گروه بهمن با ۳۶۰ دستگاه و صنایع خودروسازی ایلیا با ۲۷۰ دستگاه، خلاف جریان عمومی حرکت کرده‌اند و ایلیا جهشی ۱۶۴ درصدی را در کارنامه‌ی شش‌ماهه‌اش به ثبت رسانده است.

سایپا ۱۵۱ همچنان از پرتیراژترین خودروهای کار کشور به شمار می‌رود، اما خروجی آن از ۱۷ هزار و ۹ دستگاه به ۱۲ هزار و ۱۰۳ دستگاه تنزل یافت تا افتی ۲۸٫۸ درصدی بر جای بماند. ایران‌خودرو آریسان دوگانه‌سوز نیز با ۸ هزار و ۴۲۵ دستگاه، کاهش ۸٫۸ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرد.

زامیاد با تغییر کدهای فنی و ساختار نام‌گذاری محصولات خود مواجه شده است. دو کد قدیمی وانت نیسان که پارسال ۱۲ هزار و ۷۳۷ دستگاه تیراژ داشتند، از خطوط کنار رفته و جای خود را به نام‌های اکستند و اکستند دوگانه‌سوز داده‌اند. با این حساب، افت تیراژ کل زامیاد از ۱۷ هزار و ۵۸۲ دستگاه به ۱۳ هزار و ۷۰۵ دستگاه (کاهش ۲۲٫۱ درصدی) ملاک دقیق‌تری برای ارزیابی این واحد تجاری به شمار می‌رود.

پیکاپ‌های دو دیفرانسیل در شش ماه نخست امسال سقوطی ۴۲٫۵ درصدی را از سر گذراندند و تیراژ آن‌ها از ۴ هزار و ۴۵ دستگاه به ۲ هزار و ۳۲۴ دستگاه تقلیل یافت. توقف خط تولید کی‌ام‌سی T8 و افت ۶۵٫۸ درصدی کی‌ام‌سی T9 مهم‌ترین عامل این عقب‌نشینی محسوب می‌شود.

جدول زیر عملکرد مدل‌های گوناگون پیکاپ را در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به تصویر می‌کشد.

ورود مدل‌های تازه‌ای مانند نیسان ناوارا با ۱۶۴ دستگاه، کاپرا جدید با ۳۶۰ دستگاه و رشد موسو گرند خان اگرچه تنوع انتخاب خریداران را بالا برده، اما از نظر تیراژ عددی، فاصله‌ی زیادی با جبران کسری تولید مدل‌های قبلی دارد. فوتون تونلند و مکسوس استار H نیز هر دو افت تیراژ را تجربه کرده‌اند.

وسایل نقلیه‌ی باری سبک ابزار معیشت و جابه‌جایی کالا در سراسر کشور محسوب می‌شوند. کاهش تولید بیش از ۱۱ هزار دستگاه خودروی باری در نیمه نخست سال، فشار مستقیمی بر هزینه‌ی نوسازی ناوگان، قیمت‌های بازار آزاد و فعالیت کسب‌وکارهای متکی به لجستیک وارد خواهد آورد.

تناقض کنونی بازار در افزایش تنوع مدل‌ها هم‌زمان با افت تیراژ نشان می‌دهد که دگرگونی سبد محصولات بدون تامین زیرساخت قطعات و تیراژ اقتصادی، پاسخگوی تقاضای جامعه نخواهد بود و ماه‌های پیش‌رو برای ایجاد تعادل در این سگمنت حیاتی است.

به نظر شما افت تولید پیکاپ‌ها و وانت‌ها چه تاثیری بر قیمت نهایی خودروهای باری در ماه‌های آینده خواهد گذاشت؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.