اروپا به دنبال بررسی خودروهای بی‌وای‌دی به دلیل نگرانی‌های جاسوسی

بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی انجمن خودروسازان اروپا، شرکت بی‌وای‌دی تنها تا پایان ماه سپتامبر موفق به فروش ۲۸۳,۹۹۷ دستگاه خودرو در قاره سبز شده است؛ عددی که تقریباً ۷ هزار دستگاه بیشتر از فروش فورد است و به‌خوبی نشان می‌دهد که خودروساز باسابقه آمریکایی در برابر تاخت‌وتاز برندهای چینی چقدر عقب نشسته است؛ اما درحالی‌که بی‌وای‌دی در ۹ ماهه نخست سال سهم ۲.۷ درصدی بازار اروپا را در اختیار دارد، گسترش سریع آن از زاویه‌ای دیگر توجه سیاست‌مداران را جلب کرده است. اکنون چهارده عضو پارلمان اروپا به رهبری فرانسوا کالفون، نماینده فرانسوی، از کمیسیون اروپا خواسته‌اند تا درباره خطرات احتمالی امنیت سایبری این خودروساز چینی تحقیق کند؛ اقدامی که می‌تواند به اعمال محدودیت‌هایی برای خودروهای این برند منجر شود.

قانون‌گذاران اروپایی در درخواست کتبی خود که چهارم نوامبر ارائه شد، از نهاد اجرایی اتحادیه اروپا خواستند تا آژانس امنیت سایبری خود را مأمور ارزیابی بی‌وای‌دی کند و قرار دادن این شرکت در فهرست تأمین‌کنندگان پرخطر را موردبررسی قرار دهد. ریشه اصلی این نگرانی‌ها به دوربین‌ها، سیستم‌های موقعیت‌یاب، میکروفون‌ها و سایر حسگرهای پیشرفته‌ای بازمی‌گردد که در خودروهای مدرن نصب می‌شوند. کالفون معتقد است اجازه دادن به خودروهای متصل ساخت کشورهای ثالث برای دسترسی به زیرساخت‌های حساس اروپا یک ریسک امنیتی غیرقابل‌قبول است و داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط این خودروها ممکن است درنهایت در اختیار مقامات چینی قرار گیرد. در مقابل، بی‌وای‌دی این اتهامات را بی‌پاسخ نگذاشت و با تأکید بر اینکه اطلاعات ذخیره‌شده در خودرو یا فضای ابری به‌هیچ‌عنوان برای چین قابل‌دسترس نیست، در بیانیه‌ای به رویترز اعلام کرد که شعبه اروپای این شرکت داده‌ها را در اختیار نهادهای بی‌وای‌دی یا اشخاص ثالث در چین قرار نمی‌دهد و مشتریان کنترل کامل بر اطلاعات شخصی خود دارند.

اگرچه در حال حاضر بحث ممنوعیت سراسری فروش خودروهای بی‌وای‌دی در اتحادیه اروپا مطرح نیست و مالکان شخصی دلیلی برای نگرانی از تغییرات فوری ندارند اما نمایندگان پارلمان از بروکسل پرسیده‌اند که آیا نباید دسترسی خودروهای چینی به زیرساخت‌های استراتژیک با کاربرد دوگانه غیرنظامی و نظامی محدود شود؟ علاوه بر این، آن‌ها خواستار بررسی حذف بی‌وای‌دی از پروژه‌های تدارکات عمومی و دولتی شده‌اند. این درخواست نشان‌دهنده دوراهی پیچیده‌ای است که اروپا با آن روبه‌رو شده است؛ از یک سو خودروسازان چینی به بازیگران بسیار مهمی در بازار تبدیل شده‌اند و از سوی دیگر، نفوذ سریع آن‌ها پرسش‌هایی را فراتر از قیمت‌گذاری، رقابت و تعرفه‌های تجاری به وجود آورده است.

بی‌وای‌دی تنها برند چینی نیست که جای پای خود را در اروپا محکم کرده است. گروه سایک موتور با فروش ۲۷۲,۲۵۱ دستگاه تا پایان سپتامبر، سهم ۲.۶ درصدی بازار را در اختیار دارد. گروه جیلی حتی جلوتر است و با فروش ۳۴۳,۸۷۵ دستگاه به سهم ۳.۳ درصدی دست یافته که البته فروش برندهای زیرمجموعه آن یعنی ولوو، پولستار، اسمارت، زیکر و لوتوس را نیز شامل می‌شود. در همین حال، چری به همراه زیربرندهای جیکو، جتور و اومودا در ۹ ماهه نخست سال ۲۰۲۶ تعداد ۲۶۰,۶۵۰ دستگاه خودرو ثبت کرده‌اند که ۲.۵ درصد دیگر از بازار را تشکیل می‌دهد. مجموع سهم این چهار گروه خودروسازی چینی اکنون به حدود ۱۱.۱ درصد از کل بازار خودروی اروپا رسیده است؛ رقمی که تا یک دهه پیش غیرقابل‌تصور به نظر می‌رسید و تداوم آن می‌تواند خودروسازان سنتی را با بحرانی عمیق‌تر روبه‌رو کند.

در مقایسه با احتیاط فعلی اروپا، ایالات‌متحده پیش‌تر خط قرمز بسیار سخت‌گیرانه‌تری را در برابر خودروسازان مرتبط با چین ترسیم کرده است که جدیدترین قربانی آن برند پولستار بود. با وجود اینکه دفتر مرکزی این سازنده خودروهای برقی در سوئد قرار دارد، مالکیت عمده آن در اختیار هلدینگ چینی جیلی است؛ به همین دلیل وزارت بازرگانی آمریکا در ماه ژوئن مجوز فروش محصولات پولستار از مدل سال ۲۰۲۷ به بعد را رد کرد و عملاً این برند را از بازار خودروی آمریکا کنار گذاشت. این تصمیم در پی قانون خودروهای متصل دولت بایدن اتخاذ شد که در ژانویه ۲۰۲۵ نهایی شده بود و بر اساس آن، خودروهایی که از نرم‌افزارها یا سخت‌افزارهای خاصی با پیوند چینی یا روسی استفاده می‌کنند، به دلایل امنیت ملی با محدودیت مواجه می‌شوند.