یک مرسدس-بنز جیکلاس مدل ۲۰۰۶ همین حالا با قیمت ۴۱ هزار و ۵۰۰ دلار فروخته شد، در حالی که نسخهی کاملا نو از ۱۵۳ هزار و ۹۰۰ دلار در آمریکا آغاز میشود. همین اختلاف، یک پرسش بزرگ را پیش میکشد؛ آیا برای مدلی که ظاهر و مکانیکش در دو دههی گذشته چندان تغییر نکرده، پرداخت چنین مبلغی واقعا منطقی است؟
بهگزارش اوتوایولوشن، وقتی یک مرسدس-بنز جیکلاس مدل ۲۰۰۶ و یک مرسدس-بنز جیکلاس مدل ۲۰۲۶ را کنار هم میگذارید، صحنه شبیه یک بازی «تفاوت را پیدا کن» میشود. یک نمونهی ۲۰۰۶ همینتازگی با قیمت ۴۱ هزار دلار فروخته شده و شکاف ۱۱۲ هزار و ۴۰۰ دلاری آن دقیقا برابر با مبلغی است که برای سدان لوکس اس-کلاس پایه میپردازید. با توجه به اینکه جیواگن در ۲۰ سال گذشته چندان دگرگون نشده، این فاصلهی قیمتی در نگاه اول چندان توجیهپذیر به نظر نمیرسد.
البته مدل ۲۰۲۶ از نظر ابعاد بزرگتر شده و فناوری بسیار پیشرفتهتری دارد، اما طراحی جعبهای و افسانهای جیواگن همچنان دستنخورده مانده است. مرسدس-بنز حدود ۴ اینچ، معادل ۱۰۰ میلیمتر، به طول و حدود ۱۲ اینچ، معادل ۱۲۰ میلیمتر، به عرض اضافه کرده تا خودرو روی جاده مستحکمتر، پهنتر و تهدیدکنندهتر دیده شود. خودروساز آلمانی همچنین لبههای نرمتر برای کاپوت، چراغهای جلو الایدی مدرن و قابهای محافظ جانبی ظریفتر را بهکار گرفته، هرچند باید برای دیدن بعضی از این تغییرات واقعا ذرهبین در دست بگیرید.
راهنماهای نوری روی دو طرف کاپوت، لولای درهای نمایان، نوارهای لاستیکی محافظ در دو سمت، دستگیرههای فشاری در و قاب زاپاس عقب همچنان سر جای خود باقی ماندهاند. با وجود همهی این سالها، جیکلاس هنوز یک شاسیبلند آفرودی جعبهای با زاویههای تیز و لبههای خشن مانده؛ چهرهای که از ریشههای نظامی آن میآید. داستان این مدل به ۱۹۶۹ برمیگردد، زمانی که دایملر-بنز و تولیدکنندهی اتریشی اشتایر-دایملر-پوخ یک خودروی آفرودی زمخت با اعتبار نظامی ساختند.
بیشترین تغییرات در کابین رخ داده، جایی که مرسدس-بنز رویکرد مکانیکی و کاملا کاربردیِ قبلی با همهچیز آنالوگ را کنار گذاشت و به سراغ فضایی لوکس با چرم، آلکانتارا و فیبر کربن رفت. امکانات رفاهی سطح بالا هم به فهرست اضافه شده و سامانهی اطلاعاتسرگرمی نوآورانهی امبییوایکس اکنون در خودرو حضور دارد. با این حال، یکی از عجیبترین بخشهای تاریخ این خودرو همچنان به همان سالهای آغازین برمیگردد.
شاه ایران، که از سهامداران عمدهی دایملر-بنز ایجی، شرکت مادر مرسدس-بنز، بود، این خودرو را برای گشت مرزی ارتش پیشنهاد کرد و در ابتدا برای ۲۰ هزار دستگاه سفارش داد. اما اوضاع خیلی زود مسیر دیگری گرفت. در ۴ فوریه ۱۹۷۹، مرسدس-بنز نسخهی نهایی تولیدی گلندواگن را رسما رونمایی کرد و درست یک هفته بعد، در ۱۱ فوریه ۱۹۷۹، انقلاب ایران به اوج رسید و شاه سرنگون شد. جمهوری اسلامی تازهتاسیس بلافاصله سفارش عظیم ۲۰ هزار دستگاهی را لغو کرد.
مرسدس-بنز و شریک تولیدیاش، اشتایر-دایملر-پوخ، ناگهان با بحران مالی بزرگی روبهرو شدند. آنها نزدیک به هفت سال بود که بهطور سنگین روی تحقیق، توسعه و ساخت یک کارخانهی مونتاژ تازه در گراتس اتریش سرمایهگذاری کرده بودند، اما پیش از آنکه حتی یک دستگاه تحویل دهند، خریدار اصلی از دست رفته بود. برای نجات پروژه، مرسدس مجبور شد بهسرعت مسیر خود را عوض کند و جیواگن را وارد بازار آزاد غیرنظامی سازد. تبلیغات روی دوام فوقالعاده، حالت جعبهای و دیفرانسیلهای قفلشوندهی سهگانه متمرکز شد تا توجه علاقهمندان آفرود و کارگران تجاری را جلب کند.
مرسدس همچنین این خودرو را بهشدت به نیروهای مسلح دیگر کشورها معرفی کرد. آرژانتین نخستین مشتری رسمی نظامی شد و نروژ نیز خیلی زود به آن پیوست؛ در نهایت بیش از ۶۰ ارتش دیگر در سراسر جهان هم سراغش رفتند. مدل جدید حالا موتورهای تازهتر، کارآمدتر و مدرنتری دارد و در نسخهی مرسدس-ایامجی جی ۶۳، پیشرانهی ۴.۰ لیتری تویینتوربو وی۸ نقطهی اوج ماجراست.
این موتور ۵۷۷ اسببخار، معادل ۵۸۵ اسببخار متریک، و ۸۵۰ نیوتنمتر گشتاور تولید میکند. همین اعداد برای شتابگیری از صفر تا ۹۷ کیلومتر بر ساعت در ۴.۱ ثانیه کافی هستند؛ رقمی که عملا در قلمرو خودروهای اسپرت قرار میگیرد. حداکثر سرعت هم ۲۲۰ کیلومتر بر ساعت است و اگر خودرو به بستهی ایامجی درایور مجهز باشد، به ۲۴۰ کیلومتر بر ساعت میرسد.
اما نمونهای که اکنون فروخته شده، از آن نسخههای مدرن نیست. این جیکلاس مدل ۲۰۰۶ با رنگ نقرهای متالیک ایریدیوم و کابین خاکستری با تریم ریشهی گردویی، روی رینگهای آلیاژی پنجپرهی ۱۸ اینچی حرکت میکند. راننده روی صندلی مولتیکانتور مینشیند و فرمان چندمنظورهی گرمشونده را در دست میگیرد، در حالی که هر دو صندلی جلو نیز گرمشونده هستند.
زیر کاپوت این شاسیبلند بیستساله، موتور ۵.۰ لیتری وی۸ تنفس طبیعی قرار دارد. این پیشرانه ۲۹۲ اسببخار، معادل ۲۹۶ اسببخار متریک، و ۴۵۶ نیوتنمتر گشتاور تولید میکند. با همین موتور، جیواگن مدل ۲۰۰۶ شتاب صفر تا ۹۷ کیلومتر بر ساعت را در ۹.۷ ثانیه ثبت میکند و نهایتا به ۱۹۰ کیلومتر بر ساعت میرسد.
قدرت از طریق یک گیربکس اتوماتیک پنجسرعته به هر چهار چرخ منتقل میشود و باورکردنی نیست، اما سازوکار اصلی در این فاصلهی ۲۰ ساله همچنان تقریبا همان است. هنوز هم جعبهدندهی کمکی دو سرعته و سه دیفرانسیل قفلشونده در خودرو حضور دارند. خریدار فقط یک شاسیبلند کلاسیک نخرید؛ او تاریخی با ۶۶ هزار و ۵۲۵ مایل کارکرد در طول ۲۰ سال، گزارش کارفکس پاک بدون تصادف یا مغایرت کارکرد، دو کلید، دفترچههای مالک و نقشههای ناوبری سیدی را هم تحویل گرفت. فروشندهی فعلی هم همین خودرو را بیش از یک دهه پیش، در فوریه ۲۰۱۵ خریده بود.
نظر شما دربارهی این شکاف قیمتی عجیب چیست؟