افت ارزش رولزرویس اسپکتر؛ سقوط قیمت خودروهای برقی لوکس ادامه دارد

واژه‌های رولزرویس و افت ارزش معمولا در کنار یکدیگر نمی‌نشینند اما زمانی که این اتفاق رخ می‌دهد، بی‌شک هیچ برند دیگری از شرایط بازار در امان نیست. اتفاقی که برای اسپکتر افتاده است هم فقط درباره کاهش قیمت نیست؛ به برخورد دو روند موازی اشاره می‌کند؛ یکی افت ارزش لوکس‌ترین خودروها و دیگری شتاب گرفتن فرسایش قیمت در بازار خودروهای برقی.

به‌گزارش وب وبگاه کارباز، کوپه لوکس اسپکتر به‌عنوان نخستین رولزرویس تمام‌برقی، در بازاری پا گذاشته که فناوری باتری هر سال پیشرفت می‌کند و مدل‌های جدید، خودروهای امروز را خیلی زود قدیمی نشان می‌دهند. رولزرویس با این محصول به‌دنبال تعریف دوباره‌ی سکوت، نرمی و شتاب در کلاس فوق‌لوکس بود؛ همان جایی که موتور الکتریکی، از نظر توان و گشتاور، مجالی به پیشرانه‌های درون‌سوز نمی‌دهد.

رولزرویس از دهه‌ها پیش به فلسفه‌ای سه‌گانه شناخته می‌شود: ظرافت، سکوت و مهندسی دقیق. میراث هنری رویس و چارلز رولز هنوز در محصولات تازه‌ی این برند دیده می‌شوند حتی اگر دوران بدنه‌های دست‌ساز این شرکت به اتمام رسیده باشد. ورود BMW هم سرمایه و مهندسی پیشرفته را به رولزرویس آورد و به دوام فنی و قابلیت اتکای بهتر کمک کرد، اما هیچ‌یک از این موارد جلوی کاهش روند ارزش را نگرفت. به این دلیل که بازار خودروهای لوکس همیشه با شیب تند افت ارزش زندگی کرده است چون آپشن‌های پرهزینه، نگهداری سخت و تزئینات سفارشی‎‌شده، خریداران آن دسته از خودروها را چندان ترغیب نمی‌کند.

مدل مدرن اسپکتر هم از این قاعده مستثنا نیست؛ کوپه‌ای دودر که جای مدل «ریث» را گرفت و طبق برآورد EPA، با هربار شارژ کامل، توان حرکتی ۴۲۵ کیلومتر را دارد. برای بسیاری از مالکان احتمالی این خودرو، چنین بردی کافی به نظر می‌رسد، چون سفرهای طولانی با این سطح از تجمل معمولا با هواپیما انجام می‌شوند، نه از راه جاده! در عمل اما مشتری هدف اسپکتر همان خریدار ثروتمندی است که شاید پیش‌تر هم خودرو برقی داشته و می‌داند برنامه‌ریزی برای شارژ، بخشی از تجربه‌ مالکیت این کلاس خودروها به شمار می‌رود. برای چهره‌های مشهور، تولیدکنندگان محتوا و مدیرانی که چنین خودرویی را بیشتر برای حضور در مراسم و رفت‌وآمدهای کوتاه می‌خواهند، برد اسپکتر به‌مراتب بیشتر از نیاز روزمره به نظر می‌رسد.

در بازار محصولات کارکرده، ارزش خودروها فقط به برند وابسته نیست. موقعیت جغرافیایی، مشوق‌های خرید، سرعت پیشرفت فناوری و حتی ذائقه‌ محلی روی قیمت نهایی اثر می‌گذارند. در این میان، خودروهای برقی لوکس و عملکردبالا معمولا بیش از سدان‌ها و کراس‌اوورهای جریان اصلی ضربه می‌خورند؛ چون خریداران آن‌ها بیشتر به فناوری روز و امکانات جدید چشم دارند تا حفظ ارزش بلندمدت.

هم‌زمان، خریدارانی که به‌دنبال خودروهای کاربردی هستند معمولا بازار بزرگ‌تری می‌سازند و همین موضوع، قیمت مدل‌های رایج‌تر را بهتر حفظ می‌کند. این داستان در سطوح بالای بازار فرق دارد؛ خودروهای گران‌قیمت با هر به‌روزرسانی باتری، شارژ سریع‌تر و برد بیشتر، قدیمی‌تر دیده می‌شوند. همین سرعت پیشرفت، فشار مضاعفی بر قیمت مدل دست‌دوم وارد می‌کند حتی اگر برند سازنده آن، لوکس‌ترین خودروساز حال حاضر بازار باشد.

مشکل اسپکتر فقط برقی بودنش ختم نمی‌شود؛ مسئله این است که دو نوع افت ارزش هم‌زمان روی آن فشار می‌آورند. از یک‌سو، خودروهای لوکس ذاتا سریع‌تر ارزش خود را از دست می‌دهند. از سوی دیگر هم خودروهای برقی به دلیل شتاب تحولات فنی، افت قیمت سریع‌تری را تجربه می‌کنند. پس ترکیب این دو، همان چیزی را می‌سازد که تحلیل‌گران از آن به‌عنوان طوفان کامل یاد می‌کنند.

اعداد هم گواه بر این اعدا هستند؛ یک دستگاه رولزرویس اسپکتر برقی 2024 وقتی صفر کیلومتر از نمایشگاه بیرون می‌آید، ۴۲۰٬۰۰۰ دلار قیمت دارد (که با چند آپشن، برچسب قیمت به حدود ۴۶۰٬۰۰۰ دلار هم می‌رسد). نسخه‌های کاملا فول هم از ۵۳۰٬۰۰۰ دلار فراتر می‌روند. حال همین مدل‌های نه‌چندان کارکرده بسته به کارکرد و تجهیزات، به‌محض ورود به بازار محصولات دست‌دوم حدود ۳۵۰٬۰۰۰ تا ۴۲۵٬۰۰۰ دلار معامله می‌شوند.

محاسبه‌ی میانگین‌ها نشان می‌دهد اگر خودرویی با قیمت ۴۶۰٬۰۰۰ دلار نو خریده شده باشد و امروز ۳۵۰٬۰۰۰ دلار ارزش داشته باشد، افت ارزش دو ساله‌اش به حدود ۲۴ درصد می‌رسد. اگر همان خودرو با برچسب ۵۳۰٬۰۰۰ دلار فروخته شده و حالا ۳۵۰٬۰۰۰ دلار می‌ارزد، افت ارزش به حدود ۳۴ درصد می‌رسد. در چنین سطحی، اختلاف قیمت دیگر فقط عدد نیست؛ تبدیل به نشانه‌ای از سرعت فرسایش بازار می‌شود.

مقایسه اسپکتر با محصول لوکس برقی دیگری مانند با کادیلاک اسکالید IQ 2025 هم روند مشابهی را نشان می‌دهد. طبق گزارش‌ها، بعضی نمونه‌های دست‌دوم این شاسی‌بلند تمام‌برقی تنها در یک سال، حدود یک‌سوم ارزش خود را از دست داده‌اند؛ به این ترتیب فرسایش قیمت در بازار محصولات برقی، محدود به یک نام یا یک نشان خاص نیست!

نکته‌ مهم‌تر آن‌ است که اسپکتر حتی در برابر هم‌خانواده‌های بنزینی خودش هم افت ارزش تندی را ثبت می‌کند. سدان گوست چهاردر، طبق داده‌های «Kelley Blue Book»، با قیمت منصفانه‌ خرید ۲۹۴٬۰۰۰ دلار در بازار دیده می‌شود، در حالی که قیمت پایه‌ی اعلامی آن ۳۵۷٬۳۵۰ دلار بوده است. یعنی افتی حدود ۱۸ درصد در دو سال. شاسی‌بلند لوکس کالینان هم از قیمت ورودی ۳۹۴٬۳۵۰ دلار در سال ۲۰۲۴ به میانگین ملی ۳۲۸٬۰۰۰ دلار در سال ۲۰۲۶ رسیده است؛ یعنی افت ارزشی برابر ۱۷ درصد! فاصله‌ این دو عدد با افت اسپکتر نشان می‌دهد که برقی بودن در این کلاس، فشار بیشتری بر قیمت وارد کرده است.

بازار تقریبا تمام خودروهای برقی را در یک منطق مشترک می‌سنجد؛ فارغ از آن‌که نشان روی دماغه چیست. موتورهای برقی شتاب و گشتاور را بی‌درنگی را عرضه می‌کنند اما در سوی دیگر، بیش‌ازپیش به چشم محصولاتی بازاری دیده می‌شوند. مشکل از جایی شروع می‌شود که تجربه‌ ویژه سواری مدل‌های مختلف برقی هم در نگاه بازار دست‌دوم، به‌راحتی قابل قیمت‌گذاری نیست؛ یکی از اصلی‌ترین دلایل آن هم، عدم‌تمایزگذاری روی پیشرانه‌های برقی است که زمانی، مرکز توجه خریداران محصولات بنزینی به‌شمار می‌رفتند.

رولزرویس سال‌ها با موتورهای V12 شناخته شده؛ پیشرانه‌هایی که نه فقط راحتی و سکوت را تقویت می‌کردند، بلکه بخشی از هویت برند را می‌ساختند. همان چیزی که باعث می‌شد یک رولزرویس از هر خودروی دیگری متمایز بماند. در مقابل، پیشرانه‌ برقی چنین تمایزی را به‌سختی حمل می‌کند حتی اگر از نظر فنی بی‌نقص باشد. به همین دلیل، برخی منتقدان می‌گویند اسپکتر تجربه‌ مطلوب رولزرویس را بازسازی می‌کند اما الزاما همان شخصیت تاریخی را ندارد!

در نهایت باید بگوییم که اسپکتر پاسخی به ماموریت دیرینه رولزرویس به شمار می‌رفت؛ ساخت خودرویی آرام، سریع و مجلل اما با نگاهی به آینده. این مدل تنها برای ابراز وجود خود از ابزار متفاوتی استفاده می‌کند. این برند بریتانیایی حالا باید با واقعیتی تازه کنار بیاید؛ واقعیتی که در آن فناوری الکتریکی هر سال شتاب می‌گیرد و ارزش خودروهای لوکس، حتی در قله‌ بازار، بیش از گذشته تحت فشار قرار می‌گیرد.

آیا شما هم افت ارزش اسپکتر را طبیعی می‌دانید؟ آیا این فرآیند فرایش قیمت باعث تغییر روند برندهای لوکسی مانند مرسدس‌بنز، رولزرویس و کادیلاک خواهند شد؟