جهش قیمت زامیاد EX؛ ارقام جدید فروش نقدی و پیش‌فروش

سایپا طرح جدید فروش نقدی و پیش‌فروش زامیاد EX را در دو نسخه‌ی تک‌سوز و دوگانه‌سوز اعلام کرد. بر اساس بخشنامه‌ی منتشرشده، متقاضیان می‌توانند از ساعت ۱۰ صبح روز سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ از طریق سامانه‌ی اینترنتی اقدام به ثبت‌نام کنند.

متقاضیان در بخش فروش نقدی، خودروها را با موعد تحویل حداکثر ۳۰ روز پس از پذیرش و با مدل ۱۴۰۵ دریافت خواهند کرد. قیمت قطعی نسخه‌ی تک‌سوز ۲ میلیارد و ۱۱۰ میلیون تومان و نسخه‌ی دوگانه‌سوز ۲ میلیارد و ۲۱۵ میلیون تومان تعیین شده است.

جدول زیر جزئیات قیمت و شرایط فروش فوری را نشان می‌دهد.

متقاضیان طرح پیش‌فروش برای ثبت‌نام نسخه‌ی تک‌سوز باید مبلغ ۸۵۰ میلیون تومان و برای نسخه‌ی دوگانه‌سوز ۹۰۰ میلیون تومان به‌صورت علی‌الحساب بپردازند. موعد تحویل خودروها در این روش هفته‌ی چهارم دی‌ماه ۱۴۰۵ خواهد بود و قیمت نهایی بر اساس نرخ روز محاسبه می‌شود.

جدول زیر مبالغ پیش‌پرداخت و شرایط طرح پیش‌فروش را مشخص می‌کند.

ثبت‌نام تنها با هر کدملی برای یک دستگاه امکان‌پذیر است و شماره تلفن همراه به‌همراه حساب بانکی باید به نام شخص خریدار باشد. فرایند نام‌نویسی تحت شماره مجوز ۶۰۱۰/۱۴۴۹۳ تا زمان تکمیل ظرفیت در سامانه‌ی فروش فعال خواهد ماند.

اما در کنار اعلام قیمت و شرایط فروش، تداوم تولید زامیاد EX پرسش مهم‌تری را درباره هزینه واقعی این خودرو برای اقتصاد ایران مطرح می‌کند. طبق اعلام مدیرعامل زامیاد، تولید این خانواده در حال حاضر با ظرفیت روزانه ۱۶۰ دستگاه ادامه دارد؛ یعنی اگر این نرخ در طول یک سال حفظ شود، دهها هزار دستگاه خودروی وانت زامیاد وارد شبکه حمل‌ونقل کشور خواهد شد.

زامیاد EX اگرچه نسبت به نسل‌های قبلی به امکاناتی مانند کنترل پایداری، هشدار خروج از خط و ترمز اضطراری مجهز شده است، اما در اساس همچنان بر معماری‌ای استوار است که ریشه آن به نیسان جونیور و دهه‌های گذشته بازمی‌گردد. نسخه EX برای تطبیق با استانداردهای جدید ارتقا پیدا کرده، اما موتور ۲.۴ لیتری، گیربکس ۵ سرعته دستی و ساختار کلی شاسی و قوای محرکه نشان می‌دهد که با محصولی کاملاً جدید و متناسب با استانداردهای روز خودروهای تجاری جهان مواجه نیستیم.

این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم وانت، برخلاف یک خودروی سواری شخصی، معمولاً ابزار کار و بخشی از زنجیره توزیع کالا است. بنابراین مصرف سوخت، استهلاک، قابلیت اطمینان، ایمنی و راحتی راننده آن فقط مسئله مالک خودرو نیست و می‌تواند روی هزینه حمل‌ونقل و در نهایت قیمت کالاها نیز اثر بگذارد.

از سوی دیگر، مشخصات فنی EX نشان می‌دهد که این وانت با وجود موتور ۲.۴ لیتری، تنها ۹۴ اسب‌بخار قدرت و ۱۸۷ نیوتن‌متر گشتاور در حالت بنزینی تولید می‌کند و انتقال قدرت نیز توسط گیربکس ۵ سرعته دستی انجام می‌شود. در نسخه دوگانه‌سوز، خروجی موتور به ۸۰ اسب‌بخار و ۱۶۰ نیوتن‌متر در حالت CNG کاهش پیدا می‌کند.

به همین دلیل، مسئله را نمی‌توان صرفاً با اضافه شدن چند سامانه ایمنی به یک محصول قدیمی حل‌شده دانست. وقتی روزانه ۱۶۰ دستگاه از چنین محصولی تولید می‌شود، بحث دیگر فقط درباره کیفیت یک وانت نیست؛ بلکه درباره بهره‌وری ناوگان تجاری کشور، مصرف انرژی، هزینه نگهداری، ایمنی رانندگان و سرنشینان و هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم حمل‌ونقل است.

در واقع، اگر قرار است این خودرو همچنان سهم قابل توجهی از بازار وانت کشور را در اختیار داشته باشد، پرسش اصلی این است که چرا بازار حمل‌ونقل سبک ایران هنوز به محصولی با چنین معماری قدیمی وابسته است و چرا جایگزین مدرن، کم‌مصرف‌تر، ایمن‌تر و راحت‌تری برای آن شکل نگرفته است؟

این موضوع از منظر اقتصادی نیز اهمیت دارد. مصرف سوخت بالاتر، استهلاک بیشتر و بهره‌وری پایین‌تر یک وسیله کار، هزینه‌ای است که در مقیاس چند ده هزار دستگاه در سال دیگر فقط متوجه مالک خودرو نیست و می‌تواند به کل زنجیره حمل‌ونقل منتقل شود. به همین دلیل، تداوم تولید چنین محصولی باید فراتر از آمار تولید و فروش، با شاخص‌هایی مانند مصرف انرژی، هزینه مالکیت، ایمنی و بهره‌وری حمل بار نیز ارزیابی شود.

نکته مهم این است که انتقاد از تداوم تولید زامیاد به معنای نادیده گرفتن نیاز واقعی کشور به وانت‌های کار نیست. اتفاقاً وجود همین نیاز نشان می‌دهد که راه‌حل، حذف وانت نیست؛ بلکه جایگزین کردن یک وانت واقعاً مدرن با محصولی کم‌مصرف‌تر، ایمن‌تر و مناسب‌تر برای راننده و کسب‌وکارهای وابسته به حمل بار است.

دیدگاه شما چیست؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.