تویوتا در سال ۱۹۳۶ پس از یک مسابقه عمومی و به دلایلی چون خوشیمنی عدد هشت و آوای بهتر، نام خانوادگی بنیانگذارش یعنی تویودا را تغییر داد.
نام تویوتا امروز در سراسر جهان شناخته شده است، اما این خودروساز ژاپنی در آغاز فعالیت خود با نام خانوادگی بنیانگذارانش، یعنی تویودا (Toyoda) شناخته میشد. تغییر این نام به تویوتا (Toyota) در سال ۱۹۳۶، تصمیمی صرفاً سلیقهای نبود؛ انتخابی بود که هم به ظاهر نوشتاری و آهنگ تلفظ نام مربوط میشد و هم پیامی درباره مسیر آینده شرکت داشت.
مسابقهای که نام تویوتا را انتخاب کرد
ریشه این داستان به ساکیشی تویودا بازمیگردد؛ مخترعی که کسبوکارش را در صنعت ماشینآلات نساجی بنا کرد. پسر او، کیایچیرو تویودا، به توسعه خودرو علاقهمند بود و در دهه ۱۹۳۰ بخش خودروسازی شرکت تویودا اتوماتیک لوم ورکس را راهاندازی کرد. نخستین محصولات این بخش، از جمله کامیون G1 و خودروی سواری مدل AA، در ابتدا با نام تویودا شناخته میشدند.
در سال ۱۹۳۶، همزمان با تلاش برای معرفی و تبلیغ خودروهای جدید، مسابقهای عمومی برای انتخاب نشان تجاری برگزار شد. بنا بر تاریخچه رسمی شرکت، حدود ۲۷ هزار طرح به این رقابت فرستاده شد و در نهایت طرحی با نام ژاپنی تویوتا که درون یک دایره قرار داشت، انتخاب شد. این نام بهتدریج جای تویودا را در هویت تجاری بخش خودروسازی گرفت.
چرا تویوتا انتخاب بهتری بود؟
یکی از دلایل این تغییر، ظاهر سادهتر نام تویوتا در نوشتار ژاپنی بود. از نگاه طراحان و مدیران وقت، این نام جلوهای روانتر و خلوتتر داشت و از نظر آوایی نیز خوشآهنگتر به نظر میرسید. تفاوت تلفظ دو نام هم اهمیت داشت: تویودا به صدای «د» ختم میشود، درحالیکه تویوتا با صدای «ت» پایان مییابد؛ تفاوتی که در زبان ژاپنی میتواند بر برداشت شنونده از نام اثر بگذارد.
دلیل دیگر به عدد هشت مربوط میشد. نام تویوتا در نوشتار ژاپنی مورد استفاده برای این نشان، با هشت حرکت قلم نوشته میشود؛ درحالیکه تویودا به ده حرکت نیاز دارد. عدد هشت در فرهنگ ژاپنی با خوشیمنی و کامیابی ارتباط دارد و همین موضوع به جذابیت نام تازه افزود. البته انتخاب تویوتا فقط به باور فرهنگی درباره عدد هشت محدود نبود؛ سادگی بصری، تلفظ خوشایند و اهداف تجاری نیز در این تصمیم نقش داشتند.
تغییری فراتر از یک نام خانوادگی
تغییر نام، معنایی نمادین نیز داشت. استفاده از نامی متفاوت از نام خانوادگی بنیانگذاران میتوانست نشان دهد که کسبوکار در حال عبور از محدوده یک شرکت خانوادگی و حرکت بهسوی سازمانی گستردهتر با هویتی مستقل است. این تصمیم در زمانی گرفته شد که بخش خودروسازی تویودا در حال تبدیلشدن به یک کسبوکار مستقل بود.
در ۲۸ اوت ۱۹۳۷، شرکت تویوتا موتور تأسیس شد و نام تویوتا به هویت اصلی خودروساز جدید تبدیل شد. به این ترتیب، انتخابی که ابتدا در چارچوب یک مسابقه طراحی نشان تجاری شکل گرفته بود، به یکی از شناختهشدهترین نامها در صنعت خودرو تبدیل شد.
داستان تغییر نام تویودا به تویوتا نشان میدهد که هویت یک برند تنها با محصول و فناوری ساخته نمیشود. گاهی تفاوتی کوچک در تلفظ و نوشتار، وقتی با هدف تجاری روشن و تصویری متمایز همراه شود، میتواند به بخشی ماندگار از تاریخ یک شرکت تبدیل شود.