سریع‌ترین تراکتور جهان؛ غولی که به سرعت ۲۴۷ کیلومتر بر ساعت رسید!

وقتی صحبت از تراکتور می‌شود، اغلب تصویری از یک ماشین بزرگ، سنگین و نسبتاً کند در ذهن شکل می‌گیرد که آرام‌آرام در مزرعه حرکت می‌کند؛ اما همه تراکتورها چنین ویژگی‌هایی ندارند. شرکت JCB تصمیم گرفت نشان دهد که یک تراکتور تا چه اندازه می‌تواند فراتر از تصور عمل کند و نتیجه، ثبت رکوردی بود که بیشتر به خودروهای مسابقات درگ شباهت دارد تا ماشین‌آلات کشاورزی!

این شرکت بریتانیایی که بیشتر به خاطر بیل‌های مکانیکی زردرنگ خود شناخته می‌شود، موفق شد تراکتوری بسازد که به سرعت حدود ۲۴۷ کیلومتر بر ساعت برسد؛ رقمی که برای یک تراکتور تقریباً باورنکردنی است.

این تراکتور با نام Fastrac Two شناخته می‌شود و در اکتبر سال ۲۰۱۹ موفق شد عنوان سریع‌ترین تراکتور اصلاح‌شده جهان را در کتاب رکوردهای گینس به دست آورد.

در جریان این آزمایش، تراکتور توانست در یک مسیر مستقیم به حداکثر سرعت حدود ۲۴۷.۵ کیلومتر بر ساعت دست پیدا کند. البته گینس برای ثبت رکورد تنها به یک بار عبور از مسیر اکتفا نمی‌کند. برای حذف عواملی مانند وزش باد موافق، خودرو باید مسیر را دو بار و در دو جهت مخالف طی کند.

تراکتور JCB نیز این آزمایش را در یک مسیر یک کیلومتری انجام داد و میانگین سرعت ثبت‌شده در دو عبور برابر با ۲۱۷.۶ کیلومتر بر ساعت بود؛ عددی که همچنان برای یک تراکتور فوق‌العاده محسوب می‌شود. رانندگی این تراکتور را گای مارتین، موتورسوار حرفه‌ای، مکانیک کامیون و مجری تلویزیونی بریتانیا بر عهده داشت.

این رکورد در فرودگاه Elvington Airfield در نزدیکی شهر یورک انگلستان ثبت شد و مدت کوتاهی بعد نیز به‌طور رسمی توسط گینس تأیید شد. جالب اینکه این دومین تلاش JCB برای ثبت رکورد بود. نخستین تلاش در ماه ژوئن همان سال انجام شده بود که طی آن سرعت ۱۶۶.۸ کیلومتر بر ساعت به ثبت رسید.

رساندن یک تراکتور به چنین سرعتی کار ساده‌ای نبود و تیم مهندسی JCB تقریباً تمام خودرو را از نو طراحی و بازسازی کرد. البته پروژه از صفر آغاز نشد. پایه اصلی این خودرو، تراکتور JCB Fastrac سری 8000 بود؛ مدلی که هنوز هم به‌صورت تجاری تولید و عرضه می‌شود.

بیش از نیمی از قطعات Fastrac Two همان قطعات استاندارد مدل تولیدی بودند، اما برای رسیدن به سرعت‌های بسیار بالا، تغییرات گسترده‌ای روی بدنه و بخش‌های فنی خودرو انجام شد. برای درک بهتر این تفاوت کافی است بدانید نسخه استاندارد Fastrac 8000 حداکثر سرعتی برابر با ۶۹ کیلومتر بر ساعت دارد.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پروژه، طراحی آیرودینامیکی تراکتور بود. در واقع، تراکتورها از نظر شکل ظاهری شباهت زیادی به یک مکعب بزرگ دارند و از نظر آیرودینامیکی چندان ایده‌آل نیستند. به همین دلیل JCB از شرکت Williams Advanced Engineering کمک گرفت؛ مجموعه‌ای که به تیم مشهور ویلیامز فرمول یک وابسته است. همچنین راب اسمدلی مهندس سابق تیم ویلیامز، نیز برای توسعه ویژگی‌های آیرودینامیکی پروژه به تیم اضافه شد.

نتیجه این همکاری، کاهش ۱۰ درصدی ضریب مقاومت هوا نسبت به مدل استاندارد بود. شاید این عدد در نگاه اول چندان چشمگیر به نظر نرسد، اما برای وسیله‌ای با این ابعاد، کاهش ۱۰ درصدی مقاومت هوا تأثیر بسیار بزرگی بر عملکرد نهایی دارد.

وزن بالا نیز یکی دیگر از موانع اصلی بود. یک تراکتور استاندارد Fastrac بیش از ۸.۵ تن وزن دارد؛ بنابراین مهندسان JCB تلاش کردند تا حد امکان وزن آن را کاهش دهند. در نهایت وزن خودرو به حدود ۵ تن رسید. برای دستیابی به این هدف، بسیاری از قطعات فولادی با آلومینیوم و فیبر کربن جایگزین شدند؛ موادی که در عین استحکام بالا، وزن بسیار کمتری دارند.

قلب تپنده این تراکتور نیز یک موتور ۶ سیلندر دیزلی ۷.۲ لیتری از خانواده موتورهای Dieselmax شرکت JCB بود. پس از انجام تغییرات گسترده، قدرت این موتور که از ابتدا نیز گشتاور بالایی تولید می‌کرد، به بیش از هزار اسب بخار افزایش یافت.

ثبت این رکورد در پیست مسابقه انجام نشد. JCB از باند فرودگاه Elvington Airfield استفاده کرد؛ فرودگاهی که در دوران جنگ جهانی دوم در اختیار نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا قرار داشت.

باند این فرودگاه حدود نزدیک به ۳.۱ کیلومتر طول دارد و یکی از طولانی‌ترین باندهای فرودگاه‌های بریتانیاست؛ موضوعی که آن را به مکانی ایده‌آل برای ثبت چنین رکوردی تبدیل کرد. رسیدن یک وسیله پنج تنی به سرعت بیش از ۲۴۷ کیلومتر بر ساعت زمان زیادی می‌طلبد، اما کاهش سرعت و توقف کامل آن حتی دشوارتر است.

به همین دلیل JCB پیش از انجام آزمایش، لنت‌ها و دیسک‌های ترمز جدیدی روی خودرو نصب کرد، هرچند همچنان از کالیپرهای استاندارد استفاده می‌شد.

مهندسان JCB برای اطمینان بیشتر، حتی یک چتر نجات نیز در قسمت عقب تراکتور نصب کردند تا در صورت نیاز بتوان از آن برای کاهش سرعت استفاده کرد. خوشبختانه تمام تحقیقات و آزمایش‌های مهندسی نتیجه داد و گای مارتین هرگز مجبور به استفاده از این چتر نجات نشد.

یکی دیگر از تجهیزات ایمنی این پروژه، رول‌کیج اختصاصی بود. JCB این سازه محافظ را کاملاً از ابتدا طراحی کرد، اما طراحی آن با هیچ‌یک از کلاس‌های ایمنی استاندارد فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی (FIA) مطابقت نداشت. به همین دلیل، مهندسان JCB و مسئولان FIA با همکاری یکدیگر، طراحی رول‌کیج را بررسی کردند تا در نهایت مجوز استفاده از آن برای ثبت این رکورد صادر شود.