تفاوت روغن موتور ۱۰W-40 و ۲۰W-50؛ کدام انتخاب بهتری برای خودرو است؟
انتخاب روغن موتور مناسب یکی از مهمترین تصمیمها در نگهداری خودرو به شمار میرود؛ تصمیمی که تأثیر مستقیم بر عمر موتور، مصرف سوخت، میزان آلایندگی و هزینههای تعمیرات دارد. در میان گزینههای متداول بازار ایران، دو نوع روغن موتور ۱۰W-40 و ۲۰W-50 بیش از سایرین مورد استفاده قرار میگیرند.
با وجود شباهت ظاهری در اعداد، تفاوتهای فنی این دو روغن موتور قابلتوجه است و نادیده گرفتن آن میتواند پیامدهای جدی برای پیشرانه خودرو به همراه داشته باشد. در این مقاله با به بررسی جامع تفاوت روغن موتور ۱۰W-40 و ۲۰W-50 میپردازیم تا با ذکر تفاوتهای آنها با یکدیگر، شما را در انتخاب گزینه مناسب برای خودروی خود راهنمایی کنیم.
مفهوم گرانروی و استاندارد SAE
اعداد درج شده روی روغن موتور بر اساس استاندارد SAE (Society of Automotive Engineers) تعیین میشوند. این اعداد نشاندهنده میزان گرانروی یا ویسکوزیته روغن در دماهای مختلف هستند.
عدد قبل از حرف W (مخفف Winter) بیانگر رفتار روغن در دمای پایین است. عدد بعد از W نشاندهنده گرانروی روغن در دمای کاری موتور (حدود ۱۰۰ درجه سانتیگراد) است؛ بنابراین، روغن ۱۰W-40 در هوای سرد روانتر از روغن ۲۰W-50 است، درحالیکه روغن ۲۰W-50 در دمای بالا گرانروی بیشتری دارد.
روغن موتور ۱۰W-40؛ ویژگیها و مشخصات
روغن موتور ۱۰W-40 معمولاً از نوع نیمه سنتتیک یا در برخی برندها کاملاً سنتتیک است. این روغن به دلیل گرانروی کمتر در دمای پایین، سریعتر به قطعات موتور میرسد و اصطکاک اولیه را کاهش میدهد.
مزایای اصلی روغن ۱۰W-40 عبارتاند از:
- استارت روانتر در هوای سرد
- کاهش سایش قطعات در لحظات ابتدایی روشن شدن موتور
- بهبود مصرف سوخت نسبت به روغنهای غلیظتر
- سازگاری بهتر با موتورهای جدید و نیمه جدید
- کاهش تشکیل رسوبات و لجن موتور
بر اساس توصیه شرکتهای بزرگی مانند موبیل و کاسترول، این گرانروی برای خودروهای مدرن، موتورهای چند سوپاپ و موتورهایی با تلورانس ساخت دقیقتر بسیار مناسب است.
روغن موتور ۲۰W-50؛ ویژگیها و مشخصات
روغن موتور ۲۰W-50 عمدتاً از نوع معدنی یا نیمه سنتتیک بوده و گرانروی بالاتری نسبت به ۱۰W-40 دارد. این روغن در دمای بالا لایه ضخیمتری ایجاد میکند که میتواند برای موتورهای فرسوده مفید باشد.
مزایای اصلی روغن ۲۰W-50 شامل موارد زیر است:
- حفظ فشار روغن در موتورهای کارکرده
- کاهش روغنسوزی در پیشرانههای فرسوده
- عملکرد مناسب در شرایط دمایی بالا و رانندگی سنگین
- قیمت اقتصادیتر در مقایسه با روغنهای سنتتیک
تولیدکنندگان روغن موتور گزارش کردهاند این نوع روغن بیشتر برای خودروهای قدیمی، موتورهای با لقی بالا و شرایط کاری سخت توصیه میشود.
مقایسه عملکرد در دمای سرد
یکی از مهمترین تفاوتهای روغن ۱۰W-40 و ۲۰W-50 در رفتار آنها هنگام استارت سرد است. روغن ۱۰W-40 به دلیل ویسکوزیته کمتر در دمای پایین، سریعتر پمپ میشود و زودتر به یاتاقانها، میلسوپاپ و سوپاپها میرسد. در مقابل، روغن ۲۰W-50 در هوای سرد غلیظتر است و تأخیر در روان کاری میتواند باعث افزایش سایش اولیه شود. به همین دلیل، در مناطق سردسیر یا در خودروهایی که استارت سرد مکرر دارند، استفاده از ۱۰W-40 منطقیتر ارزیابی میشود.
مقایسه عملکرد در دمای بالا
در دمای کاری موتور، روغن ۲۰W-50 به دلیل عدد ۵۰، گرانروی بیشتری نسبت به ۱۰W-40 دارد. این ویژگی باعث میشود لایه روغن پایدارتر باقی بماند و فشار روغن در موتورهای قدیمی افت نکند. در مقابل روغن ۱۰W-40 در موتورهای بسیار فرسوده ممکن است باعث کاهش فشار روغن یا افزایش مصرف روغن شود.
تأثیر بر مصرف سوخت و راندمان موتور
مطالعات منتشرشده توسط API و SAE نشان میدهد روغنهایی با گرانروی کمتر، اصطکاک داخلی موتور را کاهش داده و مصرف سوخت را بهبود میبخشند. از این منظر، روغن ۱۰W-40 عملکرد بهتری نسبت به ۲۰W-50 دارد. روغنهای غلیظتر اگرچه محافظت بیشتری ایجاد میکنند، اما میتوانند باعث افزایش بار روی پمپ روغن و کاهش راندمان کلی موتور شوند.
انتخاب مناسب بر اساس نوع خودرو
انتخاب بین روغن ۱۰W-40 و ۲۰W-50 باید بر اساس توصیه سازنده خودرو انجام شود. بهطورکلی در خودروهای جدید، وارداتی و موتورهای مدرن بهتر است از روغن موتور ۱۰W-40 استفاده شود اما در مقابل برای خودروهای قدیمی، پرکارکرد و موتورهای فرسوده روغن موتور ۲۰W-50 انتخاب بهتری است. همچنین توصیه میشود در شرایط آبوهوایی معتدل تا سرد روغن ۱۰W-40 بکار گرفته شود و برای شرایط آبوهوایی بسیار گرم و رانندگی سنگین روغن ۲۰W-50 بکار رود.
جمعبندی
روغن موتور ۱۰W-40 و ۲۰W-50 هر دو کاربرد مشخص و مهمی در صنعت خودرو دارند، اما جایگزین یکدیگر نیستند. روغن ۱۰W-40 انتخابی مدرنتر، کماصطکاکتر و مناسب برای موتورهای جدید است، درحالیکه روغن ۲۰W-50 همچنان برای خودروهای قدیمی و فرسوده نقش حیاتی در حفظ فشار روغن و کاهش روغنسوزی ایفا میکند. توجه به دفترچه راهنمای خودرو، شرایط آبوهوایی و میزان کارکرد موتور، کلید انتخاب صحیح روغن موتور و تضمین سلامت موتور خودرو در بلندمدت است.