چرا مصرف ۲ لیتری خودروهای پلاگین هیبریدی واقعی است؛ اما برای همه نه؟
در سالهای اخیر با افزایش عرضه خودروهای پلاگین هیبریدی (PHEV)، یکی از بحثبرانگیزترین اعداد اعلامی توسط خودروسازان، مصرف سوخت بسیار پایین این خودروهاست؛ اعدادی مانند ۲ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر که در نگاه اول غیرواقعی به نظر میرسند.
از سوی دیگر، تبلیغ بردهایی مانند ۱۵۰۰ کیلومتر با یک باک بنزین و شارژ کامل باتری نیز باعث شده بسیاری از مخاطبان نسبت به صحت این ادعاها تردید داشته باشند.
اما واقعیت چیست؟ آیا این اعداد حاصل اغراق تبلیغاتی هستند یا بر اساس استانداردهای معتبر جهانی محاسبه میشوند؟
مصرف سوخت چگونه اندازهگیری میشود؟
برخلاف تصور عمومی، مصرف سوخت خودروهای پلاگین هیبریدی بر اساس چرخههای کاملاً استاندارد و تحت نظارت سازمانهای رسمی اندازهگیری میشود. مهمترین این استانداردها عبارتاند از:
- WLTP در اروپا
- EPA در ایالات متحده
- NEDC (چرخه قدیمی اروپا)
در تمامی این تستها، خودرو با باتری کاملاً شارژ وارد آزمون میشود. همین نکته، کلید درک اعداد پایین مصرف سوخت است.
چرا عدد مصرف اینقدر پایین اعلام میشود؟
فرض کنید یک پلاگین هیبریدی ۵۰ کیلومتر برد تمام برقی دارد و در حالت هیبریدی ۶ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر مصرف میکند. در یک چرخه تست ۱۰۰ کیلومتری، خودرو ابتدا ۵۰ کیلومتر را بدون مصرف بنزین طی میکند و سپس برای ۵۰ کیلومتر بعدی حدود ۳ لیتر بنزین مصرف خواهد کرد.
در نتیجه، میانگین مصرف برابر با ۳ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر میشود. اگر سهم رانندگی برقی در چرخه آزمون بیشتر باشد، این عدد حتی میتواند به حدود ۲ لیتر نیز برسد.
بنابراین عدد اعلامی اشتباه نیست؛ بلکه وابسته به شرایط آزمون است.
مفهوم «Utility Factor» چیست؟
در محاسبه مصرف PHEVها، عاملی به نام Utility Factor در نظر گرفته میشود. این شاخص تخمین میزند چه درصدی از رانندگی روزمره کاربران در محدوده برد برقی انجام میشود.
برای مثال اگر بر اساس دادههای آماری فرض شود ۶۰ درصد رانندگیها در محدوده برقی قرار دارد، میانگین مصرف سوخت نهایی با در نظر گرفتن این نسبت محاسبه خواهد شد.
اما در دنیای واقعی، همه کاربران هر روز خودرو را شارژ نمیکنند. همین تفاوت رفتار، فاصله میان عدد رسمی و تجربه عملی را ایجاد میکند.
برد ۱۵۰۰ کیلومتری چطور محاسبه میشود؟
بردهای تبلیغاتی معمولاً بر اساس مصرف ترکیبی رسمی اعلام میشوند.
اگر مصرف رسمی یک خودرو 3.3 لیتر در ۱۰۰ کیلومتر و ظرفیت باک آن ۵۰ لیتر باشد 1515 کیلومتر برد تئوریک خواهد داشت.
اما دستیابی به چنین بردی مستلزم این است که:
- باتری بهصورت منظم شارژ شود (هر 100 کیلومتر یک بار)
- رانندگی در چارچوب چرخه استاندارد انجام شود
- شرایط دمایی و فنی مشابه تست آزمایشگاهی باشد
در واقع این اعداد بیانگر «بهترین سناریوی ممکن» هستند، نه الزاماً استفاده رایج روزمره.
مصرف واقعی در استفاده روزمره چقدر است؟
تجربه بازار نشان میدهد مصرف واقعی پلاگین هیبریدها بهشدت وابسته به نحوه استفاده است:
الگوی استفاده | مصرف قابل انتظار |
|---|---|
شارژ روزانه و رانندگی شهری کوتاه | حدود ۱.۵ تا ۳ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر |
استفاده ترکیبی عادی | ۴ تا ۶ لیتر |
عدم شارژ باتری | ۵ تا ۷ لیتر یا حتی بیشتر |
در صورت شارژ نکردن، خودرو عملاً مانند یک هیبرید معمولی اما سنگینتر عمل میکند؛ زیرا وزن باتری اضافی نیز حمل میشود.
جمعبندی
سازمانهای استاندارد جهانی مصرف سوخت پلاگین هیبریدها را طبق چرخههای رسمی و قابل تکرار اندازهگیری میکنند و عدد اعلامی از نظر فنی صحیح است. با این حال، این عدد بیش از هر نوع خودروی دیگری به رفتار مالک وابسته است.
اگر کاربر بهصورت منظم خودرو را شارژ کند و بخش عمده مسیرهای شهری را در محدوده برقی طی کند، مصرف بسیار پایین واقعاً قابل دستیابی است. اما در صورت بیتوجهی به شارژ، مزیت اصلی این فناوری عملاً از بین میرود.
پلاگین هیبریدها نه معجزهاند و نه فریب؛ آنها دقیقاً به همان اندازهای کممصرفاند که مالکشان به شارژ اهمیت میدهد. در مطلب بعدی تجربه شخصی خود از خودروهای هیبریدی و پلاگین در ایران را با شما به اشتراک خواهم گذاشت.