آیا خاموش کردن کولر در مسیرهای طولانی باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود؟

اگر در یک روز گرم تابستانی، عازم سفری طولانی و جاده‌ای باشید احتمالاً پیش از حرکت، این سؤال پیش می‌آید که برای صرفه‌جویی در مصرف سوخت، کولر را خاموش کنم یا روشن بگذارم؟ این پرسش که سال‌ها ذهن بسیاری از رانندگان را به خود مشغول کرده، ریشه در باوری قدیمی دارد که می‌گوید کولر خودرو مصرف سوخت را به شدت افزایش می‌دهد و بهتر است در سفرهای طولانی آن را خاموش کرد.

اما آیا این باور با واقعیت‌های علمی و مهندسی خودروهای امروزی همخوانی دارد؟ پاسخ، چنان که خواهیم دید، به سادگی یک بله یا خیر مطلق نیست، بلکه به عوامل متعددی از جمله سرعت خودرو، طراحی آیرودینامیک و حتی نوع سیستم خنک‌کننده بستگی دارد.

برای درک صحیح این موضوع، ابتدا باید بدانیم کولر خودرو چگونه کار می‌کند. سیستم تهویه مطبوع خودرو از طریق یک کمپرسور که توسط تسمه به موتور متصل است، گاز مبرد را فشرده می‌کند. این فرآیند فشرده‌سازی مستلزم مصرف انرژی است و موتور برای تأمین این انرژی مجبور است سوخت بیشتری مصرف کند.

تحقیقات نشان می‌دهد که استفاده از کولر در خودروهای مدرن، بسته به شرایط، مصرف سوخت را بین ۵ تا ۱۰ درصد افزایش می‌دهد. در خودروهای هیبریدی، این افزایش می‌تواند تا حدود ۶ درصد برسد، درحالی‌که در خودروهای بنزینی معمولی این رقم حدود ۴ درصد و در خودروهای دیزلی حدود ۵ درصد است؛ اما نکته مهم اینجاست که این افزایش مصرف در مقایسه با برخی عوامل دیگر، چندان چشمگیر نیست.

مهم‌ترین عاملی که تعیین می‌کند خاموش کردن کولر صرفه‌جویی به همراه دارد یا خیر، سرعت خودرو است. مطالعات معتبر نشان می‌دهند که یک سرعت حد آستانه‌ای در این زمینه وجود دارد.

سرعت‌های پایین (زیر ۷۰ کیلومتر بر ساعت)

در سرعت‌های شهری و پایین، جایی که خودرو مرتباً متوقف و حرکت می‌کند، نیروی مقاومت هوا یا درگ چندان قابل‌توجه نیست. در این شرایط، خاموش کردن کولر و پایین کشیدن شیشه‌ها می‌تواند باعث صرفه‌جویی جزئی در مصرف سوخت شود. دلیل این امر ساده است: در سرعت‌های پایین، آیرودینامیک خودرو تأثیر چندانی ندارد و افزایش مصرف ناشی از روشن بودن کولر (حدود ۵ تا ۱۰ درصد) با خاموش کردن آن حذف می‌شود.

سرعت‌های بالا (بیش از ۷۰ کیلومتر بر ساعت)

در جاده‌های بین‌شهری و بزرگراهی، شرایط کاملاً متفاوت است. خودروهای مدرن به گونه‌ای طراحی شده‌اند که با شیشه‌های بسته، جریان هوا را بهینه عبور دهند. هنگامی که شیشه‌ها را پایین می‌کشید، جریان هوای ورودی به داخل کابین نظم آیرودینامیکی خودرو را بر هم می‌زند و مقاومت هوا را به شدت افزایش می‌دهد.

بر اساس مطالعه‌ای که توسط انجمن مهندسان خودرو SAE انجام شده است، پایین کشیدن شیشه‌ها در سرعت‌های بالای ۸۸ کیلومتر بر ساعت مصرف سوخت را تا ۲۰ درصد بیشتر می‌کند، درحالی‌که استفاده از کولر تنها ۱۰ درصد مصرف را افزایش می‌دهد.

یک مطالعه مستقل دیگر توسط SAE در سال ۲۰۱۳ نشان داد که در سرعت‌های بین ۶۴ تا ۱۱۳ کیلومتر بر ساعت، هر دو خودروی مورد آزمایش (فورد اکسپلورر و تویوتا کرولا) با کولر روشن و شیشه‌های بسته، مصرف سوخت کمتری نسبت به حالت شیشه‌های باز و کولر خاموش داشتند. جالب است بدانید که در سرعت‌های بسیار بالا (حدود ۱۲۹ کیلومتر بر ساعت)، خودروی تویوتا کرولا حتی مصرف سوخت بیشتری در حالت شیشه‌های باز نسبت به حالت کولر روشن نشان داد.

سرعت حد آستانه‌ای (نقطه تعادل)

پژوهش‌ها نشان می‌دهد که یک سرعت آستانه‌ای در حدود ۷۲ کیلومتر بر ساعت وجود دارد که در آن دو حالت (کولر روشن/شیشه بسته و کولر خاموش/شیشه باز) تقریباً مصرف برابری دارند. یکی از کارشناسان دانشگاه ویسکانسین می‌گوید که در سرعت‌های حدود ۴۸ کیلومتر بر ساعت یا بیشتر، استفاده از کولر با شیشه‌های بسته کارآمدتر خواهد بود.

تست کانسومر ریپورتز

مجله معتبر کانسومر ریپورتز در سال ۲۰۰۸ آزمایشی را برای بررسی این موضوع انجام داد. در این آزمایش، خودروی تویوتا کمری با سرعت ۱۰۵ کیلومتر بر ساعت رانده شد. نتایج نشان داد:

• استفاده از کولر در این سرعت، مصرف سوخت را حدود ۱ مایل بر گالن کاهش داد.
• اثر پایین کشیدن شیشه‌ها در این سرعت حتی قابل اندازه‌گیری نبود.

نتیجه‌گیری کانسومر ریپورتز این بود که تفاوت آنقدر ناچیز است که نگرانی در مورد آن ارزش ندارد.

تست انجمن خودروی آمریکا

مایکل کالکینز، مدیر بخش تعمیرات معتبر AAA، نیز تأیید می‌کند که در سرعت‌های بالا و بزرگراهی، هم کولر و هم شیشه‌های باز تأثیر مشابهی بر مصرف سوخت دارند: فقط حدود نیم مایل بر گالن کاهش. او تأکید می‌کند که با توجه به عامل خستگی راننده که در سفرهای طولانی بسیار مهم است بهتر است از کولر استفاده کنید، حتی اگر مصرف سوخت را نیم مایل بر گالن افزایش دهد.

خودروهای هیبریدی

در خودروهای هیبریدی، تأثیر کولر بر مصرف سوخت می‌تواند بیشتر باشد. مطالعه Emissions Analytics نشان داد که روشن کردن کولر در خودروهای هیبریدی، مصرف سوخت را تا ۶.۱ درصد افزایش می‌دهد، درحالی‌که این رقم برای خودروهای بنزینی حدود ۳.۸ درصد است.

طراحی آیرودینامیک خودرو

هرچه خودرو آیرودینامیک‌تر باشد، تأثیر پایین کشیدن شیشه‌ها بر افزایش مصرف سوخت بیشتر خواهد بود. در خودروهای جعبه‌ای ‌شکل و شاسی‌بلند، تفاوت چندان محسوس نیست.

دمای بیرون و شدت کولر

هرچه دمای بیرون گرم‌تر باشد و کولر را در حالت حداکثر خنک‌کنندگی قرار دهید، کمپرسور بیشتر کار می‌کند و مصرف سوخت افزایش می‌یابد.

آلودگی هوا

در ترافیک سنگین شهری و مناطق آلوده، باز گذاشتن شیشه‌ها باعث می‌شود ذرات معلق و گازهای سمی وارد کابین شوند. در این شرایط، بستن شیشه‌ها و استفاده از کولر در حالت گردش داخلی (Recirculation) نه تنها به صرفه‌جویی سوخت کمک می‌کند، بلکه از سلامتی سرنشینان نیز محافظت می‌نماید.

پاسخ به پرسش اصلی این مقاله یعنی آیا خاموش کردن کولر خودرو در مسیرهای طولانی باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود؟ کاملاً به سرعت حرکت خودرو بستگی دارد:

در سرعت‌های بزرگراهی، کولر را روشن نگه دارید. افزایش مصرف سوخت ناچیز است و راحتی رانندگی و ایمنی (کاهش خستگی) ارزش آن را دارد.

در مسیرهای شهری و ترافیکی، اگر هوا قابل‌تحمل است، می‌توانید شیشه‌ها را باز کنید و کولر را خاموش نگه دارید تا مصرف سوخت کمی کاهش یابد.

پیش از حرکت در روزهای گرم، خودرو را سایه پارک کنید و در دقایق اولیه حرکت، شیشه‌ها را باز بگذارید تا هوای داغ خارج شود، سپس شیشه‌ها را بسته و کولر را روشن کنید.

از حالت گردش داخلی استفاده کنید تا هوای خنک در داخل خودرو حفظ شود و کمپرسور کمتر کار کند. به یاد داشته باشید که تفاوت مصرف سوخت بین دو حالت آنقدر ناچیز است که در یک باک کامل بنزین، شاید تنها چند کیلومتر اختلاف ایجاد کند. پس آسایش خود را فدای صرفه‌جویی ناچیز نکنید.

باور قدیمی برخی رانندگان مبنی بر اینکه خاموش کردن کولر در مسیرهای طولانی باعث صرفه‌جویی در مصرف سوخت می‌شود به فاکتورهای متعددی بستگی دارد. در سرعت‌های پایین شهری، این باور درست است؛ اما در سرعت‌های بالا که خودروهای مدرن برای آن‌ها طراحی شده‌اند، پایین کشیدن شیشه‌ها به دلیل افزایش شدید مقاومت هوا، عملاً مصرف سوخت را بیشتر از روشن نگه داشتن کولر افزایش می‌دهد.