هشت مهارت مهم نگهداری از خودرو که هر راننده‌ای باید با آن آشنا باشد

اگر قرار است مالک چیزی باشید، به‌طورکلی دانستن نحوه مراقبت از آن ایده خوبی است. چه کفش، چه ابزار، چه لوازم جانبی و چه خودرو، همواره زمانی در دوره مالکیت شما فرا می‌رسد که سایش و فرسودگی خود را نشان می‌دهد. وقتی چنین اتفاقی می‌افتد، تماس گرفتن با یک متخصص واکنش اولیه مناسبی است به ویژه اگر بی‌تجربه باشید. ممکن است ندانید چه باید بکنید یا دقیقاً چگونه و آخرین چیزی که می‌خواهید بدتر کردن اوضاع است.

اما در مورد نگهداری یا تعمیر خودرو، مراجعه به مکانیک می‌تواند بسیار گران تمام شود. بسته به نوع کار، حتی کارهای معمولی نیز می‌توانند صدها هزار تومان برای شما هزینه داشته باشند. با در نظر گرفتن این موضوع، معمولاً تماس با متخصصان فقط برای مواقع ضروری توصیه می‌شود.

در شرایط ایده‌آل، به شرط آنکه از برنامه نگهداری توصیه‌شده خودرو پیروی کنید، نباید با مشکلی روبرو شوید؛ اما متأسفانه، اتفاقات روزمره رخ می‌دهند به گونه‌ای که ممکن است از روی میخ رد شوید و یا باتری خودرو از کار بیفتد؛ در مجموع مسائل متعددی پیش می‌آید. گزینه ارزان، اگر بدانید چه می‌کنید، این است که آستین‌ها را بالا بزنید و کار را خودتان انجام دهید. البته این به معنای آن است که همیشه باید چند ابزار در خودرو نگه دارید، اما با داشتن چند مهارت پایه سرویس و نگهداری خودرو مانند موارد ذکر شده در این مقاله، می‌توانید چند میلیون تومان در هزینه تعمیرات صرفه‌جویی کنید.

اهمیت مراقبت از لاستیک‌ها قابل اغراق نیست چراکه آن‌ها تنها نقطه تماس خودرو با جاده هستند. در طول زمان، اصطکاک ناشی از کشیده شدن لاستیک روی آسفالت آن را فرسوده می‌کند. این فرسایش عمدتاً به دو شکل در لاستیک ظاهر می‌شود: کاهش فشار باد و کاهش عمق آج. رانندگی با لاستیک‌های کم باد، کاری خطرناک است؛ تعادل خودرو بر هم می‌خورد، لاستیک‌ها چسبندگی لازم به جاده را ندارند، ترمزگیری قابل پیش‌بینی نیست و سایش آج بیرونی لاستیک‌ها تسریع می‌شود. همچنین به دلیل افزایش مقاومت غلتشی لاستیک کم باد، مصرف سوخت بیشتر می‌شود.

علاوه بر این، خطر ترکیدن لاستیک افزایش می‌یابد که می‌تواند منجر به تصادف شود. به‌طورکلی، پیش از حرکت باید بازرسی سریع چشمی از لاستیک‌ها انجام داد. برای اطمینان از تشخیص خود، بهتر است یک فشارسنج لاستیک همراه داشته باشید. لاستیکی که به نظر کم باد است انتخاب کنید، درپوش والف لاستیک را بردارید و فشارسنج را به والف متصل کنید.

ابتدا صدای خش‌خش می‌شنوید؛ پس از قطع صدا، عدد را بخوانید و با فشار باد توصیه‌شده لاستیک مقایسه کنید. اگر کمتر از حد مناسب بود، هرگونه سوراخ شدگی را بررسی و با درزگیر ببندید و لاستیک را باد بزنید. از سوی دیگر، عمق آج مشکل پنهان‌تری است زیرا به اندازه فشار باد برای چشم قابل تشخیص نیست هرچند وجود آج کافی برای چسبندگی و توانایی ترمزگیری ضروری است. اگر لاستیک‌ها دارای نشانگرهای سایش هستند، از آن‌ها استفاده کنید و اگر در آستانه رسیدن به حد فرسودگی هستند، خود را برای تعویض لاستیک آماده کنید.

می‌توانید تمام اقدامات احتیاطی لازم را انجام دهید و همچنان با موقعیتی روبرو شوید که نیاز به تعویض لاستیک دارد. این کار نسبتاً ساده است، اما پیش از شروع، حتماً از اشتباهات رایج هنگام تعویض لاستیک مانند ایمن نکردن محل کار یا تعویض لاستیک روی سطح شیب‌دار اجتناب کنید. نخست تا حد امکان دور از جریان ترافیک پارک کنید. سطح صاف و محکم انتخاب کنید و ترمز دستی را بکشید. سپس تجهیزات تعویض لاستیک را بیرون بیاورید: لاستیک زاپاس، جک و آچار چرخ. معمولاً این ابزارها را در محفظه بار عقب می‌توان یافت.

در مرحله بعد بهتر است چیزی برای لاستیک سمت مقابل لاستیک در حال تعویض پیدا کنید. این کار از حرکت خودرو در حین تعویض لاستیک پنچر جلوگیری می‌کند؛ یک سنگ بزرگ یا بلوک چوبی کافی است. پس از انجام این کار، با آچار چرخ، مهره‌های نگه‌دارنده چرخ را کمی شل کنید اما هنوز لاستیک را خارج نکنید.

نزدیک‌ترین نقطه جک گذاری به لاستیک معیوب را پیدا کنید، دسته جک را بچرخانید تا لاستیک از زمین بلند شود، سپس مهره‌ها را کاملاً شل کرده و لاستیک را خارج کنید. لاستیک زاپاس را سوار کنید و مهره‌ها را تا نیمه سفت کنید، سپس خودرو را کاملاً پایین بیاورید. جک را بردارید و مهره‌ها را کاملاً سفت کنید.

می‌توان انتظار داشت سطح مایعات خودرو پس از مدتی رانندگی معقول کاهش یابد. عدم نظارت بر آن‌ها خطر داغ کردن موتور را افزایش می‌دهد. خوشبختانه بررسی مایعات بسیار آسان است. ابتدا مطمئن شوید موتور خنک است. مهم این است که حتماً خودرو را روی سطح صاف پارک کرده باشید، زیرا شیب مسیر می‌تواند اطلاعات فریبنده‌ای ارائه دهد.

سپس کاپوت را باز کنید و میله اندازه‌گیری روغن موتور را بیابید. این میله معمولاً به رنگ زرد یا نارنجی و درست روی موتور قرار دارد. پس از یافتن، دسته را کاملاً بیرون بکشید تا میله روغن که یک میله فلزی بلند و انعطاف‌پذیر است نمایان شود. سپس با حوله کاغذی یا پارچه کهنه روغن را از آن پاک کنید. میله را تا انتها دوباره در جای خود فرو کنید، سپس دوباره آن را بیرون بکشید تا سطح روغن خودرو مشخص شود.

بسته به خودروساز، میله درپوش ممکن است دارای خطوط راهنما مانند «LOW» (کم) یا «HIGH» (زیاد) حک شده روی آن باشد، یا صرفاً دو نقطه را روی آن مشاهده کنید. نکته کلیدی این است که سطح روغن بین آن خطوط و متمایل به حد بالایی باشد. منطق مشابهی برای سایر مایعات خودرو وجود دارد؛ درپوش آن‌ها را بردارید و سطح آن‌ها را یادداشت کنید. اگر کم هستند، آن‌ها را پر کنید و به یاد داشته باشید به برنامه تعویض روغن خود پایبند بمانید.

با گذشت عمر فیلترهای هوای خودرو، توانایی آن‌ها در جلوگیری از ورود ذرات ناخواسته به موتور و سیستم تهویه مطبوع کاهش می‌یابد. در صورت عدم بررسی، این ذرات تجمع یافته و فیلترها را مسدود کرده و جریان هوای مورد نیاز موتور برای عملکرد بهینه را مختل می‌سازند. برای فیلتر موتور، این مشکل خود را در افزایش مصرف سوخت نشان می‌دهد؛ اگر گردوغبار کافی عبور کند، سیلندرها و پیستون‌ها ممکن است آسیب ببینند. در مورد فیلتر هوای کابین، ممکن است هنگام استفاده از تهویه مطبوع بوی کپک زدگی و گردش ضعیف هوا را مشاهده کنید. این موضوع می‌تواند سفرهای تابستانی را بسیار ناخوشایند کند.

اولین قدم برای تعویض فیلترها، یافتن موقعیت آن‌هاست. اگرچه در هر خودرو متفاوت است، اما معمولاً فیلتر هوای کابین در پشت جعبه داشبورد قرار دارد. برای دسترسی به آن، جعبه داشبورد را خالی کنید و به دنبال یک پین در لبه بیرونی قاب بگردید. با پیچ گوشتی آن را شل کنید و به آرامی دو طرف جعبه داشبورد را فشار دهید تا پایین بیاید و پوشش فیلتر هوا نمایان شود.

زبانه‌های دو طرف پوشش را فشار دهید تا جدا شود و فیلتر قدیمی را بیرون بکشید. پیش از نصب فیلتر هوای کابین جدید، محفظه را با پارچه مرطوب یا جاروبرقی تمیز کنید. سپس فیلتر جدید را در جای خود قرار دهید و مطمئن شوید پیکان‌های جریان هوا در لبه فیلتر در همان جهتی است که فیلتر قدیمی قرار داشت. در مورد فیلتر موتور، فرآیند مشابه است، اما بخش جداگانه‌ای در مورد نحوه تعویض آن داریم.

اگر باتری خودرو قدیمی است و نیاز به تعویض دارد، سپردن نصب به یک متخصص هزینه‌ها را افزایش می‌دهد. برای صرفه‌جویی در هزینه، می‌توانید خودتان باتری قدیمی را تعویض کنید، زیرا کار چندان پیچیده‌ای نیست. پیش از دست زدن به قطعات، مطمئن شوید موتور خاموش است. سپس کاپوت را باز کرده و ابتدا قطب منفی را جدا کنید (این قطب به بدنه خودرو اتصال زمین دارد، بنابراین جدا کردن اول آن مدار را قطع می‌کند). این کار مهم است زیرا با ابزار فلزی مانند انبردست کار خواهید کرد تا پیچ محکم کننده کابل به قطب را شل کنید؛ با شروع از قطب مثبت نمی‌خواهید ریسک سوختن فیوز را به جان بخرید. این موضوع همچنین یک مسئله ایمنی است، زیرا نیازی به ایجاد شوک ناخواسته در بدن خود ندارید.

پس از قطع قطب منفی، همین کار را برای قطب مثبت انجام دهید و باتری را خارج کنید. باتری جدید را بردارید و متصل کنید، این بار از قطب مثبت شروع کنید و کل فرآیند همین است. اگر باتری جدید در دسترس ندارید، راه‌اندازی با کمک باتری خودروی دیگر گزینه مناسبی است. تنها چیزی که نیاز دارید یک جفت کابل باتری به باتری و یک خودرو با باتری سالم برای تأمین انرژی باتری خودروی شماست. قبلاً در پدال نحوه استفاده از کابل برای باتری به باتری کردن را آموزش داده‌ایم.

برای دیدن جاده پیش رو در هنگام رانندگی به میدان دید واضحی نیاز دارید و برف‌پاک‌کن‌ها برای دستیابی به این مهم در باران و زمستان ضروری هستند. با این حال، مانند تقریباً هر جزء خودرو، تیغه‌های برف‌پاک‌کن با گذشت زمان فرسوده می‌شوند. برای مثال، در زمستان اگر اجازه دهید برف‌پاک‌کن‌ها روی شیشه جلوی خودرو قرار گیرند، ممکن است در جای خود یخ بزنند. قرار گرفتن در معرض یخ می‌تواند ماده سازنده تیغه‌ها را تضعیف کند، به ویژه زمانی که تکنیک‌های خرد کردن و خراش دادن را که ممکن است برای آزاد کردن آن‌ها به کار برد، در نظر بگیرید.

نشانه آشکار نیاز به تعویض برف‌پاک‌کن‌ها زمانی است که شروع به خط انداختن روی شیشه یا تولید صدای جیرجیر می‌کنند؛ بنابراین، اگر متوجه این موضوع شدید، به جای نصب آن‌ها در تعمیرگاه، می‌توانید خودتان آن‌ها را خریداری و نصب کنید. اگر قصد انجام کار خودتان را دارید، مهم‌ترین مرحله خود خرید است چراکه باید مطمئن شوید تیغه‌های برف‌پاک‌کن مناسب با ابعاد خودروی‌تان را خریداری می‌کنید.

برای نصب برف‌پاک‌کن‌های جدید، برف‌پاک‌کن‌های قدیمی را از روی شیشه بلند کنید و مطمئن شوید بازوهای برف‌پاک‌کن کاملاً عمودی هستند. سپس زبانه را فشار داده و تیغه برف‌پاک‌کن را از اتصال دهنده بلغزانید. سپس برف‌پاک‌کن جدید را با فرو کردن تیغه در قلاب بازو تا زمانی که صدای کلیک بشنوید، به بازوها متصل کنید. بیشتر برف‌پاک‌کن‌ها روش اتصال یکسان یا مشابه دارند، اما برای جلوگیری از بروز مشکل، دفترچه راهنمای خود را دوباره بررسی کنید.

رانندگی در شب مستلزم آن است که چراغ‌های خودرو در بهترین شرایط باشند؛ قطعاً شما نمی‌خواهید در بزرگراه‌ها با نور کم حرکت کنید. بنا به گزارش مؤسسه بیمه برای ایمنی بزرگراه (IIHS)، خودروهای مجهز به چراغ‌های جلو با رتبه دید خوب، ۱۹ درصد تصادفات کمتری در شب دارند. این رقم قابل‌توجهی است، بنابراین اگر متوجه کم شدن نور چراغ‌های خود شدید، باید در اسرع وقت آن‌ها را تعویض کنید. این کار نسبتاً ساده می‌تواند در هزینه‌ها صرفه‌جویی کند.

اولین کار این است که دفترچه راهنمای خود را بررسی کنید تا بفهمید برای تعویض لامپ خراب به چه نوع لامپی نیاز دارید. وقتی لامپ جایگزین را در دست دارید، خودرو را پارک کنید، موتور را خاموش کرده و سوئیچ را از استارت خارج کنید. سپس کاپوت را باز کرده و درپوش چراغ جلو را پیدا کنید. پیش از خارج کردن محفظه لامپ، برای قطع برق، کانکتور را جدا کنید. بسته به خودروساز، ممکن است برای انجام این کار نیاز به فشار دادن یک گیره، کشیدن یک قفل یا باز کردن چند پیچ داشته باشید.

هنگامی که محفظه لامپ از سر راه برداشته شد، می‌توانید لامپ کم نور را خارج کنید (معمولاً حرکت استاندارد باز کردن در خلاف جهت عقربه‌های ساعت است) و لامپ جدید را نصب کنید. اگر از لامپ هالوژن استفاده می‌کنید، از دست زدن به شیشه لامپ با دست خالی خودداری کنید، زیرا این کار می‌تواند منجر به سوختن سریع‌تر لامپ شود؛ لامپ‌های LED چنین محدودیتی ندارند. تمام قطعات برقی را دوباره وصل کرده و درپوش چراغ جلو را در جای خود ثابت کنید. پیش از رانندگی، چراغ‌های جلوی جدید خود را آزمایش کنید تا از عملکرد آن‌ها اطمینان حاصل کنید.

هر بار که ترمز می‌کنید صدای ساییده شدن یا تق‌تق می‌شنوید؟ این صداها معمولاً نشانه‌های آشکاری هستند که لنت‌های ترمز فرسوده شده و نیاز به تعویض دارند. اکنون، ممکن است بخواهید این مهارت را به متخصصان بسپارید زیرا لنت ترمز برای ایمنی شما ضروری است. با این حال، تعویض لنت ترمز می‌تواند بسیار پرهزینه باشد.

شما نیاز به خرید لنت ترمز جدید دارید اما باید دانست لنت‌های ارزان ارزش ندارند و باید به سراغ لنت‌های باکیفیت بروید. اولین مرحله در نصب، شل کردن مهره‌های چرخ روی لاستیک دارای لنت فرسوده است. پس از این کار، خودرو را با جک بالا ببرید، یک پایه جک را در جایی قرار دهید که بتواند به طور ایمن وزن خودرو را تحمل کند، خودرو را روی آن پایین بیاورید، سپس چرخ را خارج کنید. در مرحله بعد، باید پیچ‌های نگه‌دارنده کالیپر ترمز را پیدا کرده و باز کنید. یک ابزار پرس کالیپر ترمز می‌تواند کار شما را بسیار آسان‌تر کند.

اگر خودروی شما دارای پین‌های راهنمایی است که کالیپر را در جای خود نگه می‌دارد، آن‌ها را از نظر زنگ‌زدگی بررسی کنید و اگر زنگ‌زدگی وجود داشت، آن‌ها نیز باید تعویض شوند. کالیپر ترمز باید بدون پیچ‌ها به سمت بالا بچرخد، در این مرحله می‌توانید به راحتی لنت‌های ترمز قدیمی را از گیره‌های نگه‌دارنده بیرون بیاورید. گیره‌های نگه‌دارنده قدیمی را نیز تعویض کنید (معمولاً همراه با لنت‌های ترمزی که خریداری می‌کنید ارائه می‌شوند) و مقداری گریس به گیره‌های جدید بزنید. سپس لنت‌های ترمز جدید را گذاشته و اقدام به بستن مجدد پایه نگه‌دارنده کالیپر کنید.