شیلنگهای مارپیچ پشت کامیونهای بزرگ چه عملکردی دارند؟
اگر تا حالا در اتوبان رانندگی کرده یا کنار جاده در یک توقفگاه توقف کرده باشید، حتماً کامیونهای بزرگ زیادی را دیدهاید. اگر جزو آن دسته رانندگانی هستید که به موضوعات مکانیکی علاقه دارید و یا هنوز هم مثل خیلی از افراد شیفته این غولهای بزرگ هستید، احتمالاً برایتان سؤال شده که این همه تفاوت بین کامیونها با بقیه خودروهای جاده چیست. شاید به دنبال اطلاع از این نکته باشید که کامیون متعلق به چه شرکتی است، یا شاید آن شیلنگهای عجیبی که کامیون را به تریلری که میکشد وصل میکند، دیدهاید و از خودتان پرسیدهاید که این شیلنگها دقیقاً چهکاری انجام میدهند.
شیلنگهای موردبحث معمولاً مارپیچی هستند و رنگ آنها قرمز و آبی است. غالباً یک سیم سبز رنگ هم که مارپیچ است کنار شیلنگها دیده میشود. وظیفه شیلنگهای قرمز و آبی این است که هوای فشرده را از کامیون به سیستم ترمز تریلر برسانند اما سیم سبز رنگ در واقع شیلنگ هوا نیست، بلکه یک رابط برقی است.
دلیل اینکه شیلنگها به شکل فنری و مارپیچ ساخته شدهاند، این است که زیاد آویزان نباشند و خطرات ایمنی را از بین ببرند. در برخی کامیونها هر شیلنگ بهطور جداگانه بسته میشود و در برخی دیگر هر سه سیم و شیلنگ را تلفیق میکنند تا عملکرد منظمتری داشته باشند.
قبل از اینکه وارد جزییات عملکرد شیلنگها شویم، بهتر است یک آشنایی اولیه با نحوه کار سیستم ترمز کامیونهای بزرگ داشته باشیم. این کامیونها با وزن و اندازه بزرگ خود، نمیتوانند مثل خودروهای معمولی از ترمزهای هیدرولیکی استفاده کنند و به همین خاطر از ترمزهای بادی استفاده میکنند.
به زبان ساده، یک کمپرسور در نزدیکی موتور کامیون، هوای فشرده را به مخازنی در تریلر میفرستد و آن مخازن از هوا برای فعال کردن ترمزها استفاده میکنند. شیلنگهایی که بیرون کابین میبینید، برای انتقال هوا بین کامیون و تریلر به کار میروند. سیستم ترمز بادی نه تنها قدرت ترمزگیری بالایی دارد، بلکه کار با آن از این نظر که مجبور نباشید بین کامیون و تریلرهای مختلف، لولههای پر از روغن ترمز را وصل و جدا کنید، خیلی تمیزتر و آسانتر است.
در مورد خود شیلنگها هم باید گفت که شیلنگ آبی معمولاً برای تعیین ویژگیهای ترمز است؛ اینکه چه مقدار فشار به ترمز وارد شود و ترمز چقدر بگیرد، از طریق همین شیلنگ آبی تنظیم میشود. شیلنگ قرمز هم معمولاً برای خط اضطراری هوا استفاده میشود؛ بهطوریکه این شیلنگ هم مخازن هوا را پر میکند و هم در مواقعی که به خاطر خرابی فنی، پاره شدن شیلنگ یا جدا شدن تریلر از کامیون، فشار هوا افت کند، ترمزهای اضطراری را فعال میکند.
خود شیلنگهای هوا توسط رابطهایی مخصوص به کامیون و تریلر وصل میشوند. این رابطها را میتوان سریعاً به هم وصل کرد. همچنین رابطها دارای واشرهای لاستیکی هستند که از خروج هوا جلوگیری میکند. آن سیم سبز رنگ که شبیه شیلنگ هواست، در واقع یک رابط برقی است که برق بخشهایی مثل چراغترمز و راهنمای تریلر را تأمین میکند.
طول کامل شیلنگها ممکن است متفاوت باشد، اما شیلنگهای قرمز و آبی معمولاً در دو سایز ۳.۶ متری یا ۴.۵ متری ساخته میشوند. همانطور که حدس میزنید، شیلنگها باید به اندازه کافی بلند باشند که در هنگام پیچیدن کامیون بتوانند کار خود را انجام دهند. به خاطر همین، آنها را به شکل فنری و مارپیچ درست میکنند تا شل و آویزان روی زمین کشیده نشوند، گیر نکنند و پاره نشوند.
نکته جالب این که بعضی شرکتها راهحلهای بهتری ارائه میدهند که هر سه شیلنگ و سیم را در یک مجموعه تلفیق میکنند تا گره نخورند و خطر جدا شدنشان کمتر شود. در کل باید گفت این شیلنگهای رنگی بخشی از یک روش مطمئن هستند که به کمک آن، کامیونهای عظیمالجثه متوقف میشوند.