گرمای شدید تابستان چگونه می‌تواند به خودروی شما آسیب بزند؟

با آغاز فصل تابستان، بسیاری از مناطق جهان با موج‌های گرمایی شدید روبه‌رو می‌شوند. اگرچه بسیاری از افراد روزهای گرم را تنها با احساس ناراحتی و تعریق بیشتر مرتبط می‌دانند، اما واقعیت این است که گرمای شدید یکی از خطرناک‌ترین پدیده‌های جوی به شمار می‌رود و علاوه بر سلامت انسان، می‌تواند خسارت‌های قابل‌توجهی به خودروها نیز وارد کند.

مارک جنکینز سخنگوی انجمن خدمات خودرویی AAA، دراین‌باره می‌گوید: موج‌های گرما خطرات رانندگی و حتی حضور در کنار خودرو را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهند. به گفته او، بسیاری از رانندگان تصور نمی‌کنند که دمای بالا تا چه اندازه می‌تواند عملکرد بخش‌های مختلف خودرو را تحت تأثیر قرار دهد.

بدیهی‌ترین خطر، افزایش شدید دمای کابین خودرو است. در روزهای بسیار گرم، دمای داخل خودرو در مدت کوتاهی به سطحی می‌رسد که می‌تواند باعث گرمازدگی، بیهوشی و حتی مرگ شود. به همین دلیل، هرگز نباید حتی برای چند دقیقه کودک یا حیوان خانگی را داخل خودروی پارک‌شده رها کرد. با این حال، آثار گرمای شدید تنها به فضای داخلی خودرو محدود نمی‌شود و بخش‌های فنی خودرو نیز در معرض آسیب قرار دارند.

یکی از قطعاتی که بیش از سایر بخش‌ها از دمای بالا آسیب می‌بیند، باتری خودرو است. افزایش دما موجب تسریع واکنش‌های شیمیایی داخل باتری می‌شود و این موضوع می‌تواند عمر مفید آن را کاهش داده یا حتی باعث از کار افتادن ناگهانی باتری شود. انجمن AAA اعلام کرده است که هر تابستان به حدود دو میلیون درخواست امداد مرتبط با خرابی باتری پاسخ می‌دهد؛ آماری که نشان می‌دهد گرمای هوا چه تأثیر قابل‌توجهی بر این قطعه دارد.

کارشناسان توصیه می‌کنند باتری خودرو پس از دو سال استفاده، دست‌کم سالی یک‌بار مورد آزمایش قرار گیرد. در این بازدید، میزان شارژ، وضعیت قطب‌ها، سلامت اتصالات و محکم بودن محل نصب باتری بررسی می‌شود. همچنین استفاده منظم از خودرو و پارک کردن آن در مکان‌های سایه‌دار می‌تواند احتمال تخلیه شارژ و آسیب ناشی از گرما را کاهش دهد.

در روزهای بسیار گرم، سیستم خنک‌کننده موتور تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرد و اگر عملکرد آن دچار مشکل باشد، احتمال بالا رفتن بیش از حد دمای موتور افزایش می‌یابد. ادامه رانندگی در چنین شرایطی می‌تواند خسارت‌های سنگینی به موتور وارد کند. روشن شدن چراغ هشدار دمای موتور روی صفحه آمپر، استشمام بوی سوختگی یا مشاهده بخار از زیر کاپوت، از مهم‌ترین نشانه‌های داغ شدن بیش از حد موتور هستند.

برای جلوگیری از این مشکل، توصیه می‌شود سطح مایعات خودرو به‌طور منظم کنترل شود، زیرا مایعات مصرفی در هوای گرم سریع‌تر کیفیت خود را از دست می‌دهند. همچنین استفاده از مایع خنک‌کننده مناسب و نگهداری صحیح از سیستم خنک‌کننده نقش مهمی در کاهش دمای موتور دارد.

اگر با وجود این اقدامات موتور بیش از حد داغ شد، بهترین کار توقف خودرو در محل امن است تا از آسیب‌های جدی‌تر جلوگیری شود. در چنین شرایطی می‌توان بخاری خودرو را روشن و شیشه‌ها را پایین کشید تا بخشی از حرارت موتور دفع شود و سپس با امداد خودرو تماس گرفت. کارشناسان تأکید می‌کنند که تا پیش از خنک شدن کامل موتور، نباید درِ کاپوت یا درپوش مخزن مایع خنک‌کننده باز شود، زیرا سیستم خنک‌کننده تحت فشار قرار دارد و مایع بسیار داغ آن می‌تواند باعث سوختگی شدید شود.

یکی دیگر از پیامدهای کمتر شناخته‌شده گرمای شدید، افزایش احتمال ترکیدن لاستیک‌ها است. سطح آسفالت در روزهای داغ تابستان گرمای خورشید را به سرعت جذب می‌کند و دمای آن ممکن است به حدود ۶۵ درجه سانتی‌گراد یا حتی بیشتر برسد.

در چنین شرایطی، فشار هوای داخل لاستیک افزایش پیدا می‌کند و هم‌زمان دمای لاستیک نیز بالا می‌رود. این مسئله علاوه بر کاهش چسبندگی خودرو به سطح جاده، می‌تواند لاستیک‌های فرسوده یا آسیب‌دیده را مستعد پارگی و ترکیدگی کند. برای کاهش این خطر، رانندگان باید به‌طور مرتب فشار باد لاستیک‌ها را مطابق توصیه سازنده تنظیم کرده و از نبود ترک، برآمدگی یا سایش نامتعارف روی لاستیک‌ها اطمینان حاصل کنند.

پیامدهای موج گرما تنها به خودرو محدود نمی‌شود. دمای بسیار بالا می‌تواند به زیرساخت‌های جاده‌ای نیز آسیب وارد کند. به‌ویژه در جاده‌های بتنی، افزایش دما باعث انبساط مصالح می‌شود و اگر فضای کافی برای این انبساط در نظر گرفته نشده باشد، سطح جاده دچار برآمدگی و تغییر شکل خواهد شد. این ناهمواری‌ها علاوه بر کاهش ایمنی، می‌توانند به سیستم تعلیق، چرخ‌ها و سایر بخش‌های خودرو آسیب برسانند و احتمال وقوع تصادف را نیز افزایش دهند.

در نتیجه، رانندگی در روزهای بسیار گرم تنها به تحمل دمای بالا خلاصه نمی‌شود. گرمای شدید می‌تواند عملکرد باتری، موتور، لاستیک‌ها و حتی مسیر حرکت خودرو را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، انجام بازدیدهای دوره‌ای، کنترل وضعیت فنی خودرو و رعایت توصیه‌های ایمنی پیش از سفرهای تابستانی، نقش مهمی در جلوگیری از خرابی خودرو و افزایش ایمنی رانندگی خواهد داشت.