چرا سرعت نهایی بسیاری از خودروها روی ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت محدود شده است؟

بیشتر رانندگان در طول استفاده روزمره از خودرو، به‌ندرت عقربه سرعت‌سنج را از مرز ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت فراتر می‌برند. در بسیاری از بزرگراه‌های کشورمان، حداکثر سرعت مجاز بین ۱۱۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت است و در جاده‌های بین‌شهری نیز این سرعت کاهش می‌یابد. در مقابل، در برخی کشورهای اروپایی مانند آلمان، بخش‌هایی از بزرگراه‌های مشهور این کشور فاقد محدودیت سرعت هستند و همین موضوع همواره توجه علاقه‌مندان به خودروهای پرقدرت را به خود جلب کرده است.

خودروهای آلمانی، به‌ویژه محصولات برندهایی مانند بی ام و، مرسدس بنز و آئودی، سال‌هاست به کیفیت ساخت، فناوری پیشرفته، عملکرد فنی و سرعت بالا شهرت دارند. با این حال، نکته‌ای که شاید برای بسیاری از مالکان این خودروها عجیب به نظر برسد، این است که سرعت نهایی بسیاری از مدل‌های آن‌ها از کارخانه روی ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت محدود شده است. این پرسش مطرح می‌شود که چرا خودروسازان کشوری که بزرگراه‌های بدون محدودیت سرعت دارد، چنین محدودیتی را برای محصولات خود در نظر گرفته‌اند؟ پاسخ این سؤال بیش از هر چیز به ایمنی و هزینه‌های تولید مربوط می‌شود.

بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی مؤسسات ایمنی، بخش قابل‌توجهی از تصادف‌های مرگبار با سرعت غیرمجاز ارتباط مستقیم دارد. تنها در سال ۲۰۲۳، سرعت بالا عامل جان باختن نزدیک به ۱۲ هزار نفر در تصادف‌های جاده‌ای آمریکا بوده است. از سوی دیگر، مهندسان خودروسازان آلمانی در دهه ۱۹۸۰ به این نتیجه رسیدند که لاستیک‌های استاندارد مورد استفاده در خودروهای تولید انبوه، برای تحمل سرعت‌هایی بیش از ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت طراحی نشده‌اند.

البته استفاده از لاستیک‌های مخصوص سرعت‌های بسیار بالا امکان‌پذیر است، اما چنین تجهیزاتی هزینه تولید خودرو را به شکل قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. علاوه بر لاستیک، قطعات مهم دیگری مانند سیستم ترمز، سیستم تعلیق، شاسی و حتی بدنه نیز باید برای تحمل فشارهای ناشی از حرکت در سرعت‌های بسیار زیاد تقویت شوند که این موضوع هزینه نهایی خودرو را افزایش می‌دهد.

در همین راستا، سه خودروساز بزرگ آلمان یعنی بی ام و، مرسدس بنز و آئودی به جای آنکه منتظر تصویب قوانین سخت‌گیرانه دولتی درباره محدودیت سرعت خودروها بمانند، به یک توافق غیررسمی موسوم به توافق جنتلمن‌ها دست یافتند. بر اساس این توافق، سرعت بسیاری از مدل‌های قدرتمند این شرکت‌ها به ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت محدود شد تا رقابت میان آن‌ها به جای ثبت اعداد بالاتر در سرعت نهایی، بر معیارهایی مانند شتاب، کیفیت ساخت، امکانات رفاهی، فناوری‌های نوین و تجربه رانندگی متمرکز شود.

امروزه نیز هر یک از این برندها مسیر متفاوتی را برای جذب مشتریان دنبال می‌کنند. بی ام و بیش از هر چیز بر عملکرد و ویژگی‌های اسپرت تمرکز دارد، مرسدس بنز به ارائه نهایت راحتی و کابین‌های لوکس شهرت یافته و آئودی نیز ترکیبی از لوکس بودن، پایداری، چسبندگی و هندلینگ مناسب را در محصولات خود ارائه می‌دهد.

در عمل نیز استفاده از چنین سرعت‌هایی برای بیشتر رانندگان امکان‌پذیر نیست. در کشور ما هیچ جاده عمومی وجود ندارد که بتوان به‌صورت قانونی با سرعتی نزدیک به ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت در آن رانندگی کرد و برای تجربه چنین سرعت‌هایی باید به پیست‌های مسابقه یا مراکز تخصصی رانندگی مراجعه کرد.

البته همه خودروهای موجود در بازارهای جهانی به این محدودیت مجهز نیستند. برای مثال، شورولت کوروت ZR1 یکی از معدود خودروهای تولید انبوه است که می‌تواند به حداکثر سرعت حدود ۳۷۵ کیلومتر بر ساعت دست پیدا کند. از سوی دیگر، بوگاتی توربیون با حداکثر سرعت حدود ۴۴۵ کیلومتر بر ساعت عملکردی فراتر از این خودرو ارائه می‌دهد. با این حال، تولید این ابر خودرو تنها به ۲۵۰ دستگاه محدود شده و قیمت تقریبی ۴ میلیون دلار، آن را به محصولی بسیار کمیاب و دست‌نیافتنی برای اغلب خریداران تبدیل کرده است.