اگر تصاویر خودروهای پست آمریکا را دیده باشید، احتمالا یک نکته عجیب توی چشم میزند؛ فرمان این خودروها در سمت راست قرار دارد. ماجرا وقتی جالبتر میشود که بدانیم آمریکا کشوری با رانندگی در سمت راست جاده است و بیشتر خودروهای عادی هم فرمان چپ دارند.
پس چرا خودروهای اداره پست آمریکا فرمانراست هستند؟ بهگزارش پدال، پاسخ خیلی ساده و در عین حال هوشمندانه است؛ مامور پست باید بتواند بدون پیاده شدن از خودرو، نامه را مستقیم داخل صندوقهای پستی کنار خیابان بگذارد. همین نیاز، به یکی از الزامهای اصلی اداره خدمات پستی آمریکا یا یو.اس.پی.اِس برای خودروهای مخصوص تحویل نامه تبدیل شد.
ریشهی ماجرا به صندوقهای پستی کنار خیابان برمیگردد؛ بهویژه در مناطق حومهای و روستایی که این صندوقها بهطور گسترده استفاده میشوند. سرویس تحویل رایگان روستایی آمریکا از سال ۱۸۹۶ بهصورت آزمایشی آغاز شد و بعدتر به یک سرویس رسمی تبدیل شد. از همان آغاز، صندوقها کنار جاده قرار میگرفتند تا مامور پست هنگام عبور، نامه را داخل آنها بگذارد.
امروز هم مقررات یو.اس.پی.اِس برای مسیرهای جدید روستایی و بزرگراهی، محل قرارگیری صندوق پستی را در سمت راست مسیر حرکت خودرو تعیین میکند تا مامور بدون خروج از خودرو به آن دسترسی داشته باشد. همینجا اهمیت فرمانراست بودن خودرو روشن میشود. اگر یک خودرو فرمان چپ داشته باشد، مامور برای رساندن نامه به صندوق سمت راست باید از روی صندلی خم شود، از خودرو بیرون بیاید و دور آن برود، یا خودرو را طوری متوقف کند که بخشی از آن وارد مسیر ترافیک شود؛ هیچکدام برای صدها توقف روزانه منطقی نیست.
اما با فرمانراست، مامور دقیقا کنار صندوق پستی قرار میگیرد و میتواند از پنجره سمت راست نامه را تحویل دهد و بیوقفه به مسیر ادامه دهد. در عمل، خودرو و زیرساخت پستی با یکدیگر هماهنگ شدهاند و زنجیرهای ساده شکل گرفته که در آن صندوق پستی در سمت راست جاده قرار دارد، مامور در سمت راست کابین مینشیند و تحویل نامه بدون پیاده شدن انجام میشود.
خودروهای معروف پستی آمریکا مانند گروومن لانگ لایف ویکل یا LLV اساسا خودروهای معمولی با فرمان جابهجا شده نیستند؛ بلکه از ابتدا برای ماموریت خاص تحویل نامه طراحی شدهاند. LLV از سال ۱۹۸۶ وارد خدمت شد و نزدیک به چهار دهه به یکی از نمادهای خیابانهای آمریکا تبدیل شد. این خودرو بر پایه شاسی محصولات شورولت ساخته شده بود، اما بدنه و کابین آن کاملا متناسب با نیازهای یو.اس.پی.اِس شکل گرفت.
در داخل کابین نیز فضای مخصوصی برای قرار دادن و مرتبسازی نامهها در نظر گرفته شد تا مامور بتواند بستههای مرتبشده را در دسترس خود نگه دارد و هنگام رسیدن به هر صندوق، بدون پیاده شدن آنها را تحویل دهد. هدف از این طراحی، راحتی راننده نبود؛ کارایی عملیات تحویل نامه بود. LLV قرار نبود سریع، زیبا یا لوکس باشد؛ باید دهها هزار بار در روز توقف میکرد، نامه تحویل میداد و دوباره حرکت میکرد.
فرمانراست بودن خودروهای پستی آمریکا هم با LLV شروع نشد. اداره پست آمریکا دههها پیش از آن هم از خودروهای مخصوص با فرمانراست استفاده میکرد. یکی از شناختهشدهترین نمونهها جیپ دی.جی بود که از دهه ۱۹۷۰ در ناوگان پستی آمریکا دیده میشد. موزه ملی پست آمریکا هم یک دستگاه جیپ مدل ۱۹۷۲ را در مجموعه خود نگهداری میکند که برای تحویل نامه مورد استفاده قرار میگرفت.
طبق توضیح موزه، قرار گرفتن فرمان در سمت راست باعث میشد مامور بدون پیاده شدن از خودرو به صندوق پستی دسترسی پیدا کند و زمان تحویل کاهش یابد. از این زاویه، LLV در واقع ادامه یک سنت مهندسی چنددههای بود. حتی جای صندوق پستی هم با همین منطق تنظیم شده و زیرساخت پستی با نوع خودرو هماهنگ شده است.
یو.اس.پی.اِس برای صندوقهای پستی کنار خیابان مقررات مشخصی دارد و در مسیرهای جدید روستایی، صندوقها باید در سمتی قرار بگیرند که مامور بتواند بدون خروج از خودرو به آنها دسترسی داشته باشد. به همین دلیل، وقتی خودرو فرمانراست باشد، یک زنجیره بسیار ساده و کارآمد شکل میگیرد؛ صندوق پستی در سمت راست جاده قرار دارد، مامور در سمت راست خودرو مینشیند و فقط توقف میکند، نامه را تحویل میدهد و حرکت را ادامه میدهد.
این موضوع فقط به راحتی مربوط نیست و ایمنی هم نقش مهمی دارد. شاید به نظر برسد مامور پست میتواند با یک خودرو فرمانچپ هم کار خود را انجام دهد و فقط کمی بیشتر خم شود، اما در مقیاس عملیات یو.اس.پی.اِس، مسئله بسیار جدیتر میشود. اگر خودرو فرمان چپ باشد، مامور برای تحویل نامه به صندوق سمت راست باید از صندلی خود فاصله بگیرد یا از خودرو خارج شود و همین موضوع او را در برخی شرایط در معرض خودروهای عبوری قرار میدهد.
خود USPS نیز تأکید کرده بود که استفاده از خودروهای فرمانچپ معمولی برای مسیرهایی که تعداد زیادی صندوق کنار خیابان دارند، میتواند خطرات ایمنی را افزایش دهد و بهرهوری را کاهش دهد. به همین دلیل اعلام شده بود که حدود ۶۰ درصد مسیرهای حاملانی که خودرو به آنها اختصاص داده شده، مسیرهای تحویل کنار جدول هستند و در همین مسیرها فرمانراست نقش مهمی دارد.
با این حال، همه ماموران پست دقیقا یک نوع ماموریت ندارند و به همین دلیل همه خودروهای پست آمریکا فرمانراست نیستند. ناوگان USPS متنوع است و از خودروهای معمولی فرمانچپ، ونها و کامیونهای مختلف هم استفاده میشود. خودروهای فرمانراست عمدتا برای مسیرهایی اهمیت دارند که تحویل نامه از داخل خودرو و در کنار خیابان انجام میشود؛ در مسیرهایی که مامور باید خودرو را پارک کند و بخش زیادی از مسیر را پیاده طی کند، مزیت فرمانراست بسیار کمتر میشود.
یکی از جالبترین نمونهها در این زمینه باز هم LLV است. این خودرو در سال ۱۹۸۶ وارد خدمت شد و قرار بود حدود ۲۴ سال عمر کند، اما بسیاری از دستگاهها بسیار بیشتر از این مدت در سرویس باقی ماندند. طبق گزارش بازرس کل USPS، LLV و مدلهای مشابه FFV همچنان بخش بزرگی از ناوگان تحویل این سازمان را تشکیل دادهاند.
طراحی LLV کاملا ماموریتمحور بود؛ فرمان در سمت راست، بدنه باریک و جعبهای، شعاع گردش نسبتا کم، فضای داخلی مخصوص نامهها، دسترسی سریع به صندوقهای کنار خیابان و قابلیت توقف و حرکت مکرر در مسیرهای پستی. این خودرو برای همان کاری ساخته شد که هر روز در خیابانهای آمریکا انجام میدهد؛ رساندن نامهها با کمترین اتلاف زمان و بدون پیاده شدن مداوم راننده.
نسل جدید هم همین منطق را حفظ کرده است. خودروی نسل جدید تحویل یا NGDV که برای جایگزینی خودروهای قدیمی طراحی شده، همچنان با فرمانراست ارائه شده است، چون نیاز اصلی یعنی تحویل نامه از کنار خودرو به صندوقهای پستی همچنان وجود دارد. تغییرات بزرگ این نسل تازه بیشتر در بخش ایمنی، ارگونومی، تهویه مطبوع، فضای بار، فناوریهای کمکی رانندگی و قوای محرکه دیده میشود، اما اصل اساسی ماموریت یعنی تحویل از سمت راست خودرو پابرجا مانده است.
پس اگر دفعه بعد یک خودروی پستی عجیبوغریب با فرمانراست در خیابانهای آمریکا دیدید، نباید تصور کنید راننده در کشوری با قوانین رانندگی متفاوت قرار دارد. ماجرا سادهتر از این حرفهاست؛ آمریکاییها از سمت راست جاده رانندگی میکنند، اما صندوق پستی هم در سمت راست خودرو قرار دارد، بنابراین مامور پست باید در سمت راست کابین بنشیند. در واقع، این یکی از همان نمونههای هوشمندانه مهندسی است که نشان میدهد جابهجا کردن فرمان از چپ به راست میتواند نتیجه دههها تجربه در بهینهسازی یک فرایند باشد.
در خودروهای پستی آمریکا، هدف از فرمانراست بودن نه تغییر قوانین رانندگی است و نه علاقه به خودروهای ژاپنی یا بریتانیایی؛ هدف این است که مامور بتواند صدها بار در یک مسیر، نامه را از پنجره خودرو به صندوق پستی برساند، بدون اینکه حتی یکبار از خودرو پیاده شود.
شما درباره فرمانراست بودن خودروهای پستی آمریکا چه فکر میکنید؟