فواصل تعویض روغن موتور در خودروهای مدرن به دلیل پیشرفت فناوری موتورها و همچنین بهبود فرمولاسیون روغنهای موتور، روزبهروز طولانیتر شده است. حتی با وجود این پیشرفتها که باعث شدهاند موتورهای مدرن دیگر مانند گذشته به تعویض روغن هر 4 تا 5 هزار کیلومتر نیاز نداشته باشند، خودروهای اروپایی همچنان از این نظر فاصله بیشتری را پوشش میدهند. در اروپا، خودروسازان معمولاً تعویض روغن را هر 15 هزار تا 20 هزار کیلومتر توصیه میکنند.
البته موضوع فقط تفاوت میان روغن موتور اروپایی و آمریکایی نیست. این مسئله تا حد زیادی به نحوه مهندسی موتور و سیستمهای کنترل آلایندگی خودروهای اروپایی نیز مربوط میشود.
یکی از دلایل مهم این است که موتورهای اروپایی معمولاً با تلورانسهای ساخت دقیقتری تولید میشوند. به بیان ساده، فاصله میان قطعات متحرک در بسیاری از این موتورها کمتر از موتورهای آمریکایی است. این تلورانسهای دقیقتر میتوانند به افزایش راندمان و بهبود عملکرد موتور کمک کنند، اما درعینحال باعث ایجاد فشارها و دماهای کاری بالاتری نیز میشوند.
روغنهای معمولی یا نیمهسنتتیک در چنین شرایطی بسیار سریعتر کیفیت خود را از دست میدهند. به همین دلیل، استفاده از روغنهای تمامسنتتیک با فرمولاسیون پیشرفته در بسیاری از خودروهای اروپایی یک گزینه اضافی نیست، بلکه ضرورت دارد. همین ویژگی یکی از عواملی است که امکان افزایش فاصله میان سرویسهای تعویض روغن را فراهم میکند.
تفاوت جادهها در اروپا و آمریکا و تأثیر آن بر فواصل تعویض روغن
خودروهای مدرن اروپایی علاوه بر موتورهای پیشرفته، با مقررات سختگیرانهتری در زمینه آلایندگی نیز روبهرو هستند. خودروهای بنزینی و دیزلی برای کنترل آلایندگی به تجهیزات حساسی مانند کاتالیست و فیلتر ذرات دیزل یا DPF متکی هستند.
با این حال، این تجهیزات میتوانند در اثر تجمع بیش از حد خاکستر سولفاته، فسفر و گوگرد که مجموعاً با عنوان SAPS شناخته میشوند، آسیب ببینند. در روغنهای موتور اروپایی، میزان قابلقبول این ترکیبات نسبت به برخی فرمولاسیونهای آمریکایی محدودتر است.
به همین دلیل، روغنهای مورد استفاده در خودروهای اروپایی با افزودنیهای کمـ SAPS یا Low-SAPS فرموله میشوند تا ضمن محافظت بهتر از تجهیزات کنترل آلایندگی، برای مدت طولانیتری خواص خود را حفظ کنند.
اروپا و آمریکا همچنین از استانداردهای متفاوتی برای روغن موتور استفاده میکنند. در اروپا، استانداردهای انجمن خودروسازان اروپا یا ACEA اهمیت زیادی دارند، درحالیکه در آمریکا طبقهبندیهای مؤسسه نفت آمریکا یا API مورد استفاده قرار میگیرند.
استانداردهای ACEA توجه بیشتری به سازگاری روغن با سیستمهای کنترل آلایندگی و کاهش مصرف سوخت دارند، درحالیکه استانداردهای API تمرکز بیشتری بر محافظت در برابر سایش و کنترل رسوبات موتور دارند؛ بنابراین تفاوت استانداردها به تفاوت در فرمولاسیون روغنها و در نهایت تفاوت در فواصل سرویس منجر میشود.
اگر با خودروی اروپایی در آمریکا رانندگی کنیم چه میشود؟
یک نکته مهم دیگر نیز وجود دارد: شرایط استفاده از یک خودروی اروپایی در آمریکا. حتی اگر خودروساز برای یک مدل اروپایی فاصلهای طولانی بین تعویض روغن تعیین کرده باشد، برخی متخصصان خودرو توصیه میکنند روغن چنین خودرویی در شرایط رانندگی آمریکا زودتر تعویض شود؛ برای مثال در فاصله حدود 9 تا 14 هزار کیلومتر.
دلیل این موضوع آن است که خودروهای آمریکایی فقط از نظر مهندسی با خودروهای اروپایی متفاوت نیستند؛ شرایط رانندگی و جادهها نیز یکسان نیست. ترافیکهای توقف و حرکت، سفرهای کوتاه و مکرر، دماهای بسیار متفاوت و بارهای سنگینتر میتوانند سرعت تخریب روغن موتور را افزایش دهند. در نتیجه، خودرویی که در شرایط ایدهآل اروپا میتواند با یک روغن 15 هزار تا 20 هزار کیلومتر را طی کند، ممکن است در شرایط رانندگی متفاوت به سرویس زودتری نیاز داشته باشد.
بنابراین فاصله طولانیتر تعویض روغن در خودروهای اروپایی به این معنا نیست که روغن آنها ذاتاً بهتر از روغنهای آمریکایی است. این فاصله حاصل مجموعهای از عوامل شامل طراحی موتور، تلورانسهای ساخت، فناوری روغن، استانداردهای روغن، تجهیزات کنترل آلایندگی و مهمتر از همه شرایط رانندگی است. در نهایت نیز همیشه باید مشخصات و فاصله تعویض روغن اعلامشده توسط سازنده همان خودرو را معیار اصلی قرار داد.