آیا متوجه شدهاید که در اوج سرما یا گرمای شدید تابستان، مصرف سوخت خودروی تغییر میکند؟ این یک توهم نیست و دمای هوا روی مصرف سوخت تأثیر میگذارد. سرما شدیدترین ضربه را به مصرف سوخت میزند. بر اساس گزارش سازمان حفاظت محیطزیست آمریکا، مصرف سوخت در دمای منفی ۶ درجه سانتیگراد حدود ۱۵ درصد بیشتر از دمای مطلوب ۲۵ درجه سانتیگراد است. شرایط برای سفرهای کوتاه در زمستان حتی وخیمتر هم میشود؛ اگر در یک روز سرد تنها ۵ تا ۶ کیلومتر رانندگی کنید، افزایش ۲۴ درصدی مصرف سوخت کاملاً محتمل است. شاید تصور کنید خودروهای هیبریدی در این زمینه عمل بهتری دارند اما حقیقت این است که مصرف سوخت این خودروها در سرما بین ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش مییابد و خودروهای برقی شرایطی بهمراتب بدتری را تجربه میکنند. مصرف سوخت در روزهای داغ تابستان هم بالا میرود اما این اتفاق ربطی به هوای گرم ندارد بلکه روشن کردن کولر باعث افزایش مصرف سوخت میشود. به گفته کارشناسان، استفاده سنگین از سیستم تهویه مطبوع میتواند مصرف سوخت خودروهای بنزینی را بیش از ۲۵ درصد افزایش دهد. درست مثل زمستان، در تابستان هم سفرهای کوتاه فشار بیشتری به باک خودرو میآورد و عجیب اینکه هرچه پیشرانه کارآمدتر باشد، تأثیر کولر روی مصرف سوخت چشمگیرتر خواهد بود.
چرا سرما بلای جان سوخت خودرو میشود؟
چرا زمستان اینقدر باعث افزایش مصرف سوخت میشود؟ دلیلش یک مجموعه از عوامل زنجیرهوار است. موتور خودرو برای روانکاری به روغن و سایر سیالات وابسته است و در هوای بسیار سرد، این مایعات غلیظ میشوند؛ درنتیجه اصطکاک میان قطعات بالا میرود و موتور مجبور است برای چرخش قطعات انرژی بیشتری صرف کند. باتریها هم در سرما عملکرد ضعیفی دارند که فشار مضاعفی به دینام وارد میکند. از طرفی، روشن کردن لوازم مصرفکننده مثل بخاری، گرمکن صندلیها و برفپاککنها جریان برق زیادی میکشد. افت فشار باد لاستیکها در سرما، کاهش چسبندگی مسیر و عادت گرم کردن خودرو درجا قبل از حرکت هم هرکدام سهم بزرگی در بالا رفتن مصرف سوخت دارند. حتی خود محیط هم مقصر است؛ هوای سرد متراکمتر است و خودرو برای شکافتن این توده هوای سنگین به نیروی بیشتری نیاز دارد کما اینکه دستوپنجه نرم کردن با برف و گلولای در جادهها نیز تأثیرگذار است.
آیا گرما باعث کاهش مصرف سوخت میشود؟
برخلاف سرما، هوای گرم بهخودیخود به نفع مصرف سوخت است؛ هوای گرم رقیقتر است، مقاومت کمتری ایجاد میکند و موتور خیلی زودتر به دمای ایدهآل کاری میرسد. حتی بنزینی که در تابستان عرضه میشود فرمول بهینهتری دارد. بااینحال، بهمحض اینکه کولر را روشن کنید، معادله عوض میشود. البته خوشبختانه افزایش ۲۵ درصدی مصرف سوخت در همه شرایط رخ نمیدهد و بررسیها نشان میدهند که میانگین افزایش واقعی مصرف سوخت ناشی از کولر بین ۱.۳ تا ۷.۵ درصد است. نکته جالب اینجاست که خودروهای با رنگ روشن ممکن است سوخت کمتری بسوزانند چون گرمای کمتری به خود جذب کرده و راحتتر خنک میشوند. شاید بپرسید آیا خاموش کردن کولر و پایین دادن شیشهها راهحل بهتری است؟ پاسخ به سرعت حرکت خودرو بستگی دارد. بررسیها نشان میدهند که در سرعتهای پایین، پایین دادن شیشهها گزینهٔ بهینهتری است اما در سرعتهای بالا (بیش از ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت) مقاومت شدید هوا در اثر باز بودن شیشهها چنان به ماشین فشار میآورد که مصرف سوخت حتی از زمان روشن کردن کولر هم بیشتر میشود.