اگر بعد از یک شب بارانی یا شستوشوی خودرو به چرخها نگاه کنید، ممکن است سطح دیسک ترمز را به رنگ نارنجی یا قهوهای ببینید. این تغییر رنگ در نگاه اول میتواند نشانه خرابی سیستم ترمز به نظر برسد، اما در بیشتر موارد چنین نیست. آنچه دیده میشود معمولاً زنگ سطحی دیسک ترمز است که در اثر تماس فلز با رطوبت و اکسیژن هوا ایجاد میشود.
دیسکهای ترمز در بسیاری از خودروها از چدن ساخته میشوند؛ مادهای که در برابر خوردگی کاملاً مقاوم نیست. از طرف دیگر، سطحی از دیسک که مستقیماً با لنت تماس دارد نمیتواند با یک پوشش ضدزنگ معمولی محافظت شود، زیرا وجود چنین پوششی روی سطح اصطکاکی میتواند عملکرد ترمز را مختل کند.
چرا دیسک ترمز بهسرعت نارنجی میشود؟
وقتی خودرو در هوای بارانی پارک میشود، قطرات آب و رطوبت روی سطح فلزی دیسک باقی میمانند. آهن موجود در ساختار دیسک در حضور آب و اکسیژن وارد فرآیند اکسیداسیون میشود و لایهای از اکسید آهن روی سطح تشکیل میدهد. رنگ نارنجی یا قهوهای که راننده میبیند، نتیجه همین فرآیند است.
این اتفاق الزاماً به چند روز بارندگی نیاز ندارد و حتی رطوبت، مه یا شستوشوی خودرو نیز میتواند برای ایجاد یک لایه نازک زنگ کافی باشد. باید دانست که دیسکهای ترمز چدنی در معرض باران، مه و رطوبت بالا میتوانند در مدت کوتاهی دچار خوردگی شوند.
آیا زنگ نارنجی روی دیسک ترمز خطرناک است؟
در اغلب موارد، زنگ سطحی و نازک روی دیسک ترمز جای نگرانی ندارد. با حرکت خودرو و ترمزگیری معمول، لنتها روی سطح دیسک حرکت میکنند و این لایه اکسیدی را از بین میبرند. شایان ذکر است خوردگی سطحی دیسک در خودروهای پارکشده شکل میگیرد و با استفاده معمول از ترمز از سطح آن پاک میشود.
به همین دلیل، اگر خودرو پس از باران چند ساعت یا یک شب پارک بوده و صبح هنگام حرکت، سطح دیسک نارنجی شده است، معمولاً نیازی به سنباده کاری یا تعویض دیسک وجود ندارد. ممکن است در نخستین ترمزها صدای خفیف سایش نیز شنیده شود که با پاک شدن لایه سطحی باید برطرف شود.
چه زمانی زنگ دیسک ترمز جدی است؟
مشکل زمانی آغاز میشود که خوردگی فقط یک لایه بسیار نازک نباشد و برای مدت طولانی روی دیسک باقی بماند. اگر خودرو مدت زیادی حرکت نکند، یا ترمزها در سفرهای کوتاه و سبک به اندازه کافی مورد استفاده قرار نگیرند، خوردگی میتواند گسترش پیدا کند. خوردگی سطح اصطکاکی از جمله عواملی است که میتواند باعث ایجاد صدا و عملکرد نامنظم ترمز شود. حتماً در صورت وجود خوردگی قابلتوجه، وضعیت دیسک و لنت بررسی شود.
بنابراین وجود شیارهای عمیق، سطح پوستهپوسته، خوردگی شدید، لرزش هنگام ترمزگیری، صدای مداوم یا تغییر محسوس عملکرد ترمز را نباید با زنگ سطحی معمولی اشتباه گرفت. در چنین شرایطی بررسی سیستم ترمز توسط تعمیرکار ضروری است.
آیا باید بعد از باران فوراً ترمز گرفت؟
نیازی به ترمزگیری شدید برای پاک کردن زنگ سطحی وجود ندارد. پس از شروع حرکت، در شرایط ایمن میتوان با ترمزگیری معمول و کنترلشده اجازه داد لنتها سطح دیسک را تمیز کنند.
در پایان باید گفت نارنجی شدن دیسک ترمز بعد از باران معمولاً نتیجه زنگ سطحی ناشی از رطوبت است، نه نشانه خرابی دیسک. این لایه در اغلب موارد با چند ترمز معمولی از بین میرود. با این حال، باقی ماندن خوردگی، ایجاد لرزش یا صدای غیرعادی و مشاهده آسیب عمیق روی سطح دیسک موضوع متفاوتی است و باید جدی گرفته شود.