اگر خودرو خاموش باشد و پدال ترمز را چند بار پشت سر هم فشار دهید، احتمالاً متوجه میشوید که پدال بهتدریج سفتتر میشود و برای پایین بردن آن باید نیروی بیشتری وارد کنید. این اتفاق در خودروهای مجهز به بوستر ترمز خلأ کاملاً طبیعی است و به نحوه تأمین نیروی کمکی سیستم ترمز مربوط میشود.
بوستر ترمز برای کاهش نیروی موردنیاز راننده از اختلاف فشار استفاده میکند. در بسیاری از خودروها، منبع اصلی خلأ بوستر، موتور است و هنگام روشن بودن پیشرانه، خلأ موردنیاز در سیستم ایجاد و ذخیره میشود. در حقیقت موتور منبع اصلی خلأ در سیستمهای ترمز مجهز به بوستر خلأ به حساب میآید.
بوستر ترمز چگونه کار میکند؟
وقتی راننده پدال ترمز را فشار میدهد، بوستر با استفاده از خلأ موجود، نیروی واردشده به پدال را تقویت میکند. در نتیجه، راننده بدون اعمال نیروی بسیار زیاد میتواند فشار لازم را به مدار هیدرولیک ترمز وارد کند.
اما وقتی موتور خاموش میشود، دیگر منبع اصلی تولید خلأ فعال نیست. البته این به معنای از بین رفتن فوری کمک بوستر نیست؛ مقداری خلأ در مخزن و محفظه بوستر باقی میماند و میتواند برای چند بار ترمزگیری مورد استفاده قرار گیرد.
چرا پدال بعد از چند بار فشار سفت میشود؟
هر بار که پدال ترمز را در حالی که موتور خاموش است فشار میدهید، بخشی از ذخیره خلأ بوستر مصرف میشود. از آنجا که موتور خاموش است، این خلأ دوباره مانند زمان روشن بودن پیشرانه تأمین نمیشود؛ بنابراین پس از چند بار فشردن پدال، ذخیره خلأ کاهش پیدا میکند و کمک بوستر نیز کمتر میشود.
در نتیجه، نیروی بیشتری از پای راننده لازم است تا همان عملکرد ترمز ایجاد شود و پدال سفتتر احساس میشود. با تخلیه ذخیره خلأ بوستر، نیروی موردنیاز برای اعمال ترمز افزایش پیدا میکند.
این موضوع حتی در دستورالعملهای تعمیراتی خودروسازان نیز بهعنوان یک روش طبیعی برای تخلیه خلأ بوستر مورد استفاده قرار میگیرد. برای نمونه شورولت توصیه کرده در حالی که موتور خاموش است، پدال ترمز چند بار فشرده شود تا خلأ سیستم تخلیه و پدال سفت شود.
آیا سفت شدن پدال به معنای خرابی ترمز است؟
اگر این اتفاق فقط زمانی رخ میدهد که موتور خاموش است و پس از روشن کردن خودرو پدال دوباره به حالت معمول برمیگردد، معمولاً جای نگرانی نیست. با روشن شدن موتور، خلأ موردنیاز بوستر دوباره ایجاد میشود و کمک ترمز به شرایط عادی بازمیگردد.
اما اگر پدال در زمان روشن بودن موتور نیز غیرعادی سفت باشد، موضوع متفاوت است. خرابی یا نشتی در شیلنگ خلأ، مشکل در بوستر، شیر یکطرفه یا در خودروهایی که به پمپ خلأ مجهزند، خرابی پمپ میتواند باعث کاهش کمک ترمز شود. در برخی خودروها نیز پمپ برقی برای تأمین خلأ مورد استفاده قرار میگیرد و خرابی آن میتواند به سفت شدن پدال منجر شود.
بنابراین سفت شدن پدال ترمز با موتور خاموش پس از چند بار فشار دادن، در خودروهای مجهز به بوستر خلأ یک رفتار طبیعی است. دلیل آن تخلیه تدریجی ذخیره خلأ و از بین رفتن کمک بوستر است. آنچه باید جدی گرفته شود، سفت ماندن پدال پس از روشن شدن موتور یا تغییر محسوس عملکرد ترمز در هنگام رانندگی است؛ زیرا در چنین شرایطی بررسی سیستم ترمز ضروری خواهد بود.