اگر اهل تعمیر و تیونینگ خودرو یا از علاقهمندان جدی دنیای خودرو نباشید، احتمالاً اطلاعات زیادی درباره انواع مختلف بلوک موتور ندارید. یکی از تفاوتهای اصلی میان بلوکهای موتور نیز به روش ساخت آنها مربوط میشود. در مورد بلوکهای بیلت، بلوک از یک قطعه یکپارچه و جامد آلومینیوم ساخته میشود، در حالی که بلوکهای آلومینیومی ریختهگریشده با ریختن آلومینیوم مذاب داخل قالب شکل میگیرند.
در ساخت بلوک بیلت، یک قطعه بزرگ و یکپارچه از آلومینیوم با استفاده از دستگاههای CNC ماشینکاری میشود. این روش به سازندگان اجازه میدهد طراحی بلوک را متناسب با کاربرد موردنظر تغییر دهند و ویژگیهای بیشتری به آن اضافه کنند. این تغییرات میتواند شامل اصلاح سیستم روغنکاری، نحوه آرایش سیلندرها، محل قرارگیری تایپتها و طراحی کپههای اصلی یاتاقانها باشد.
در مقابل، بلوک آلومینیومی ریختهگریشده ابتدا در قالب شکل میگیرد و سپس بخشهای مختلف آن ماشینکاری میشوند. بلوکهای ساختهشده از قطعه یکپارچه آلومینیوم را میتوان با ابعاد دقیقتر و یکنواختتری تولید کرد و در عین حال، برخی ایرادهایی را که ممکن است در فرآیند ریختهگری ایجاد شوند، نداشت. به همین دلیل، این نوع بلوکها میتوانند برای موتورهای مسابقهای و پرفورمنس بالا گزینه مناسبتری باشند.
البته بلوکهای آلومینیومی ریختهگریشده نیز میتوانند در موتورهای بسیار قدرتمند مورد استفاده قرار بگیرند. انتخاب بین این دو نوع بلوک به نحوه استفاده از موتور و میزان قدرتی که بلوک باید تحمل کند بستگی دارد. هزینه نیز عامل دیگری است که باید در نظر گرفته شود؛ زیرا بلوکهای ساختهشده از قطعه یکپارچه آلومینیوم معمولاً گرانتر از نمونههای ریختهگریشده هستند. البته ماشینکاریهای اضافی مورد نیاز برای یک بلوک ریختهگریشده میتواند بخشی از این اختلاف قیمت را کاهش دهد.
پیش از انتخاب بلوک موتور چه نکاتی را باید بدانید؟
بلوکهای ساختهشده از قطعه یکپارچه آلومینیوم میتوانند برای موتورهای مسابقهای و پرفورمنس بالا انتخاب مناسبی باشند، اما این نوع بلوکها معایبی هم دارند. برای مثال، آلومینیوم بیلت هنگام گرم شدن میتواند نسبت به برخی مواد مورد استفاده در بلوکهای فابریک موتور، انبساط بیشتری داشته باشد. به همین دلیل، موتوری که از چنین بلوکی استفاده میکند ممکن است پیش از رانندگی سنگین و تحت فشار، نیاز به گرم شدن داشته باشد.
علاوه بر این، انبساط حرارتی بلوک میتواند روی برخی قطعات نیز تأثیر بگذارد؛ از جمله یاتاقانهای اصلی موتور و در برخی طراحیهای موتور، تسمه تایم. بلوکهای آلومینیومی ریختهگریشده نیز معایب خاص خود را دارند. این بلوکها نسبت به نمونههای ساختهشده از موادی مانند چدن، وزن کمتری دارند، اما در برابر فشار بالای داخل سیلندر ممکن است انعطاف بیشتری از خود نشان دهند. این موضوع میتواند باعث شود در برخی کاربردهای پرقدرت، تحمل کمتری داشته باشند؛ بهخصوص زمانی که حرکت اضافی بلوک بتواند فشار بیشتری به سایر قطعات موتور وارد کند.
با این حال، بلوکهای آلومینیومی ریختهگریشده مدرن، اگر بهدرستی ساخته و تنظیم شوند، همچنان میتوانند قدرت قابل توجهی را تحمل کنند. در نهایت باید گفت اینکه کدام نوع بلوک موتور انتخاب بهتری است، فقط به جنس و روش ساخت آن بستگی ندارد. نحوه استفاده از موتور نیز اهمیت زیادی دارد. بلوکی که برای یک خودروی مسابقهای اختصاصی انتخاب مناسبی است، لزوماً برای خودرویی که هر روز مورد استفاده قرار میگیرد، گزینه درستی نیست.
بنابراین هنگام انتخاب بلوک موتور باید عواملی مانند هدف شما از میزان قدرت موتور، نحوه استفاده از خودرو و بودجه را در نظر بگیرید. مجموع این عوامل مشخص میکند که برای شرایط و کاربرد موردنظر شما، بلوک ساختهشده از قطعه یکپارچه آلومینیوم یا بلوک آلومینیومی ریختهگریشده انتخاب مناسبتری است.