جعبه سیاه خودرو چیست و چند ثانیه قبل از تصادف را ثبت می‌کند؟

وقتی صحبت از جعبه سیاه خودرو می‌شود، منظور معمولاً ثبت‌کننده داده‌های رویداد یا EDR است. این سیستم برخلاف جعبه سیاه هواپیما، برای ضبط صدا یا تصویر داخل خودرو طراحی نشده است. EDR مجموعه‌ای از اطلاعات فنی خودرو و وضعیت برخی سیستم‌های ایمنی را در ارتباط با یک رویداد شدید ثبت می‌کند تا بتوان از آن برای بازسازی دقیق‌تر حادثه استفاده کرد.

این اطلاعات می‌تواند شامل سرعت خودرو، وضعیت ترمز، موقعیت دریچه گاز، دور موتور، شتاب خودرو، وضعیت کمربند ایمنی و عملکرد سیستم‌هایی مانند ایربگ و ABS باشد. البته اطلاعات قابل ثبت به نوع سیستم و مشخصات خودرو بستگی دارد و همه خودروها دقیقاً داده‌های یکسانی ذخیره نمی‌کنند.

پاسخ به این سؤال به نوع EDR و زمان تولید خودرو بستگی دارد. طبق الزامات فعلی مقررات آمریکا، EDR های مشمول استاندارد تا پیش از اجرای الزامات جدید، اطلاعات پیش از تصادف را در یک بازه ۵ ثانیه‌ای ثبت می‌کنند. این اطلاعات می‌تواند به‌صورت نمونه‌برداری‌شده از پارامترهایی مانند سرعت خودرو، وضعیت ترمز و دریچه گاز ذخیره شود.

اما این عدد قرار است تغییر کند. NHTSA در مقررات نهایی سال ۲۰۲۴، دوره ثبت اطلاعات پیش از تصادف را از ۵ ثانیه به ۲۰ ثانیه افزایش داده و نرخ نمونه‌برداری را نیز از ۲ نمونه در ثانیه به ۱۰ نمونه در ثانیه رسانده است. اجرای این الزام به‌صورت مرحله‌ای برنامه‌ریزی شده و برای خودروهای مشمول از سال ۲۰۲۸ آغاز می‌شود؛ بنابراین نمی‌توان گفت همه خودروها امروز اطلاعات ۲۰ ثانیه پیش از تصادف را ثبت می‌کنند.

اهمیت EDR فقط به ثبت سرعت خودرو محدود نیست. برای مثال، داده‌های پیش از تصادف می‌توانند نشان دهند خودرو با چه سرعتی حرکت می‌کرده، راننده چه زمانی ترمز گرفته، وضعیت دریچه گاز چگونه بوده و آیا برخی سیستم‌های ایمنی مانند ABS یا کنترل پایداری فعال بوده‌اند یا خیر. در برخی نمونه‌های بررسی‌شده توسط NHTSA، اطلاعاتی مانند سرعت، دور موتور، موقعیت دریچه گاز و وضعیت کلید ترمز در بازه پیش از برخورد ثبت شده است.

این داده‌ها می‌توانند برای کارشناسان تصادفات اهمیت زیادی داشته باشند؛ زیرا بخشی از اتفاقاتی را که در چند ثانیه منتهی به برخورد رخ داده، از روی اطلاعات ثبت‌شده قابل بررسی می‌کنند. برای نمونه، مشخص می‌شود آیا ترمز پیش از برخورد فعال شده یا سرعت خودرو در لحظات پایانی چه تغییری داشته است.

خیر. EDR یک دوربین یا سیستم نظارت دائمی نیست و قرار نیست تمام رفتار خودرو و راننده را برای مدت طولانی ذخیره کند. NHTSA نیز EDR را سیستمی برای ثبت اطلاعات فنی در بازه‌ای کوتاه، یعنی چند ثانیه پیش، حین و در برخی موارد پس از یک رویداد تعریف می‌کند. همچنین شیوه ثبت و داده‌های موجود به طراحی خودرو و سیستم مورد استفاده بستگی دارد.

در نتیجه اصطلاح جعبه سیاه خودرو ممکن است این تصور را ایجاد کند که خودرو تمام اتفاقات مسیر را ثبت می‌کند، درحالی‌که واقعیت بسیار محدودتر و فنی‌تر است. هدف اصلی EDR، ثبت داده‌های مرتبط با یک رویداد تصادف و کمک به تحلیل آن است.

در پایان باید خاطرنشان کنیم که اگر منظور از جعبه سیاه خودرو، EDR مطابق الزامات فعلی آمریکا باشد، عدد شناخته‌شده ۵ ثانیه پیش از تصادف است؛ با این حال، استاندارد جدید NHTSA این بازه را به ۲۰ ثانیه افزایش داده است و اجرای آن از سال ۲۰۲۸ به‌صورت مرحله‌ای انجام خواهد شد؛ بنابراین هنگام بررسی یک خودرو مشخص، سال تولید و نوع EDR آن اهمیت زیادی دارد.