دیفرانسیل معمولی به چرخهای یک محور اجازه میدهد هنگام پیچیدن با سرعتهای متفاوت بچرخند. این تفاوت سرعت ضروری است، زیرا چرخ بیرونی مسیر طولانیتری نسبت به چرخ داخلی طی میکند؛ اما وقتی قفل دیفرانسیل فعال میشود، این اختلاف سرعت محدود یا حذف میشود و چرخهای متصل به آن محور مجبور میشوند تقریباً با سرعت یکسان بچرخند.
این ویژگی در مسیرهای لغزنده و آفرودی کاربرد زیادی دارد. زمانی که یک چرخ روی گل، شن یا سطح لغزندهتر قرار گرفته است، قفل دیفرانسیل میتواند انتقال گشتاور به چرخ دیگر را مؤثرتر کند. قفل دیفرانسیل الکترونیکی برای شرایطی مانند گل، سنگ و شن معرفی شده و استفاده از آن روی آسفالت خشک توصیه نمیشود.
مشکل آسفالت خشک چیست؟
مشکل اصلی از جایی آغاز میشود که خودرو روی سطحی با چسبندگی بالا حرکت میکند. هنگام پیچیدن، چرخها به دلیل تفاوت شعاع مسیر خود باید با سرعتهای متفاوتی بچرخند. اگر دیفرانسیل قفل شده باشد، این امکان از بین میرود و چرخها نمیتوانند اختلاف سرعت طبیعی خود را جبران کنند.
در نتیجه، بخشی از این اختلاف بهجای آنکه در دیفرانسیل آزاد شود، به مجموعه انتقال قدرت و تایرها منتقل میشود. این وضعیت میتواند به ایجاد تنش در سیستم انتقال قدرت منجر شود. هرچه سطح اصطکاک بیشتر و مانورهای خودرو شدیدتر باشد، این تنش نیز میتواند بیشتر شود.
به همین دلیل، خودروسازان درباره استفاده از قفل دیفرانسیل روی آسفالت خشک هشدار میدهند. خودروسازان هشدار میدهند که استفاده از قفل دیفرانسیل الکترونیکی روی سطح خشک میتواند باعث افزایش سایش لاستیک، صدا و لرزش شود.
آیا فقط لاستیکها آسیب میبینند؟
خیر. لاستیک معمولاً نخستین بخشی است که اثر این وضعیت در آن دیده میشود، زیرا چرخ برای جبران اختلاف سرعت ناچار به لغزش جزئی روی سطح میشود؛ اما در شرایط شدید، فشار اضافی میتواند به اجزای مختلف مجموعه انتقال قدرت نیز منتقل شود.
اگر خودرو به سیستم چهارچرخ محرک پارهوقت مجهز باشد، مسئله میتواند جدیتر شود. در برخی از این سیستمها، هنگام حرکت روی آسفالت خشک، اختلاف سرعت طبیعی میان محور جلو و عقب در پیچها نمیتواند بهراحتی جبران شود. ادامه این وضعیت فشار بیشتری بر اجزای سیستم انتقال قدرت وارد میکند.
بنابراین باید گفت که استفاده از قفل چهارچرخ محرک، قفل دیفرانسیل عقب یا حالتهای آفرودی روی جادههای خشک و سخت میتواند علاوه بر افزایش صدا و سایش لاستیک، به قطعات انتقال قدرت آسیب بزند.
قفل دیفرانسیل را کجا باید استفاده کرد؟
قفل دیفرانسیل برای شرایطی طراحی شده است که چسبندگی سطح پایین است و خودرو به حداکثر کشش نیاز دارد؛ مانند گل، شن، سنگ و برخی مسیرهای آفرودی. در این شرایط، لغزش کنترلشده چرخها و تفاوت سرعت کمتر میان آنها معمولاً مشکل ایجادشده روی آسفالت خشک را ندارد.
بنابراین اگر پس از عبور از مسیر لغزنده دوباره وارد جاده آسفالته شدید، باید قفل دیفرانسیل را مطابق دستورالعمل خودرو غیرفعال کنید. استفاده از این قابلیت روی آسفالت خشک، بهجای افزایش توانایی خودرو، میتواند باعث ایجاد فشار اضافی روی لاستیکها و مجموعه انتقال قدرت شود.