چرا روی پیشرانه خودروهای مدرن کاور پلاستیکی بزرگی نصب می‌شود؟

اگر کاپوت یک خودروی جدید را بالا بزنید، احتمالاً خبری از ظاهر عریان و مکانیکی پیشرانه نیست؛ در عوض یک کاور پلاستیکی بزرگ تمام فضای روی موتور را پوشانده و معمولاً لوگوی درشت خودروساز هم روی آن خودنمایی می‌کند. برای چند دهه، موتور خودروها بدون هیچ پوششی زیر کاپوت قرار می‌گرفتند اما اینکه چرا خودروسازان امروزی به سراغ این کاورهای پلاستیکی رفته‌اند، دلایلی فنی و جالب دارد.

پیشرانه‌های امروزی می‌توانند فوق‌العاده پرسروصدا باشند. سیستم‌های تزریق مستقیم سوخت، پمپ‌های سوخت فشار بالا، توربوشارژرها، قطعات تایمینگ و مجموعه سوپاپ‌ها همگی صداهای مکانیکی زیادی تولید می‌کنند که می‌تواند از داخل محفظه موتور عبور کرده و وارد کابین شود. کاور موتور می‌تواند به جذب بخشی از این صداها کمک کند؛ به‌خصوص زمانی که یک لایه فوم یا سایر مواد عایق صوتی در زیر آن قرار گرفته باشد. به همین دلیل است که برخی سازندگان به‌جای «کاور موتور»، به این قطعات «کاور آکوستیک» یا عایق صوتی می‌گویند. این تأثیر به‌ویژه در موتورهای دیزلی و برخی پیشرانه‌های بنزینی تزریق مستقیم که صدای سوزن‌های انژکتور و سوپاپ‌ها بسیار زیاد است، ملموس‌تر خواهد بود.

محفظه پیشرانه خودروهای امروزی بسیار متراکم و شلوغ است. سیم‌کشی‌های فراوان، سنسورها، شیلنگ‌ها، قطعات سیستم جرقه‌زنی، قطعات سوخت‌رسانی و ورودی‌های هوا همگی در فضایی نسبتاً کوچک قرار گرفته‌اند و کاور پلاستیکی می‌تواند از برخی از این قطعات در برابر گردوغبار، کثیفی و برخوردهای تصادفی هنگام سرویس محافظت کند و درعین‌حال، مسیری منطقی برای مرتب‌سازی سیم‌ها و شیلنگ‌ها در اختیار مهندسان بگذارد. همچنین در بعضی خودروها، این کاورها وظیفه مدیریت حرارت را هم بر عهده دارند؛ یعنی با هدایت جریان هوا یا ایجاد عایق حرارتی، گرمای شدید را از قطعات برقی حساس دور نگه می‌دارند.

نکته جالب اینجاست که کارکرد این کاور پلاستیکی در همه خودروها یکسان نیست و کاملاً به هدف طراحی مهندسان بستگی دارد. در برخی خودروها، این قطعه صرفاً یک عایق صوتی با فوم است و در برخی دیگر فقط یک پنل تزئینی ساده برای مرتب نشان دادن محفظه موتور به شمار می‌رود. در نمونه‌های پیشرفته‌تر، خودروسازان یک کاور چندمنظوره می‌سازند که هم‌زمان کانال ورودی هوا را در خود جای داده، مسیر سیم‌کشی‌ها را هدایت کرده و جریان حرارت را کنترل می‌کند. همین تفاوت باعث می‌شود که باز کردن کاور موتور در یک خودرو هیچ پیامدی به دنبال نداشته باشد اما در خودرویی دیگر، صدای ناهنجار انژکتورها را به داخل کابین بکشد یا روند خنک‌کاری و محافظت از قطعات برقی را مختل کند؛ بنابراین نمی‌توان یک حکم کلی داد که این کاورها کاملاً حیاتی هستند یا فقط یک قطعه پلاستیکی اضافی به‌حساب می‌آیند.

نمی‌توان انکار کرد که زیبایی هم یکی از دلایل اصلی وجود این کاورها است. شلوغی کلافه کننده سیم‌ها و شیلنگ‌ها در خودروهای جدید، نمای جالب و زیبایی ندارد. خودروساز با گذاشتن یک کاور یکدست و قرار دادن لوگوی برند روی آن، نمایی مرتب، مدرن و مهندسی‌شده خلق می‌کند که در همان نگاه اول در نمایندگی یا نمایشگاه، حس کیفیت را به خریدار منتقل کند. بااین‌حال، شکیل بودن ظاهر کاور به این معنی نیست که کاربرد فنی ندارد زیرا شرکت‌های سازنده تمام فاکتورهای عایق‌بندی صوتی، مقاومت در برابر حرارت و حتی ایمنی عابران پیاده در تصادفات را در ساخت آن لحاظ می‌کنند.

عشق‌ماشین‌ها سال‌هاست سر حذف یا حفظ این کاورها بحث می‌کنند. خیلی‌ها معتقدند باز کردن کاور باعث خنک ‌شدن بهتر موتور می‌شود اما بررسی‌های فنی نشان داده که وظیفه اصلی این قطعه مهار صدای انژکتورهای فشار بالاست و با برداشتن آن، تنها چیزی که نصیب راننده می‌شود صدای تق‌تق و ناهنجار موتور است. به زبان ساده، موتور خودرو با برداشتن کاور پلاستیکی از کار نمی‌افتد اما این کار می‌تواند اثراتی منفی به دنبال داشته باشد. بسته به نوع خودرو، ممکن است با برداشتن کاور صدای موتور در کابین بپیچد یا قطعات برقی در معرض کثیفی و حرارت مستقیم قرار گیرند. تنها ایراد واقعی این کاورها این است که موقع سرویس‌های دوره‌ای و تعویض قطعات، یک مرحله کار تعمیرکار را بیشتر می‌کنند زیرا ابتدا باید این پوشش باز شود. درنهایت باید گفت که این قطعه پلاستیکی بزرگ فقط برای پنهان کردن قطعات موتور ساخته نشده و مهندسان خودروساز قطعاً دلایل فنی و صوتی مشخصی برای نصب آن داشته‌اند.

منبع: Motor1