نسبت صحیح آب و ضدیخ برای خودروهای ایران چقدر است؟

یکی از پرسش‌های رایج هنگام تعویض مایع خنک‌کننده خودرو این است که چه مقدار آب و چه مقدار ضدیخ باید با یکدیگر مخلوط شوند. این موضوع در ایران اهمیت بیشتری دارد، زیرا خودروها در مناطق مختلف کشور از آب‌وهوای سرد کوهستانی تا تابستان‌های بسیار گرم استفاده می‌شوند. با این حال، برخلاف تصور رایج، گرم بودن هوا به این معنا نیست که باید مقدار ضدیخ را کم کرد.

برای بسیاری از خودروهای سواری، نسبت ۵۰ درصد ضدیخ و ۵۰ درصد آب، ترکیب متداول و توصیه‌شده‌ای است. برای نمونه، شرکت تویوتا استفاده از محلول ۵۰ درصدی را برای حفاظت تا حدود منفی ۳۵ درجه سانتی‌گراد توصیه کرده است. هیوندای نیز نسبت ۵۰/۵۰ را برای دمای حدود منفی ۳۵ درجه سانتی‌گراد در نظر گرفته و نسبت‌های متفاوتی را برای دماهای پایین‌تر ارائه می‌کند.

بنابراین، برای اغلب خودروهایی که سازنده نسبت دیگری تعیین نکرده است، ترکیب مساوی آب و ضدیخ انتخاب مناسبی محسوب می‌شود. البته این قاعده جای توصیه درج‌شده در دفترچه خودرو یا مشخصات ضدیخ مورد تأیید سازنده را نمی‌گیرد.

خیر؛ صرفاً به دلیل گرمای هوا نباید نسبت ضدیخ را کاهش داد. ضدیخ فقط برای جلوگیری از یخ‌زدگی نیست و مواد موجود در آن از قطعات سیستم خنک‌کننده در برابر خوردگی و رسوب نیز محافظت می‌کنند. از سوی دیگر، افزایش بیش از حد مقدار ضدیخ هم راه‌حل مناسبی برای مقابله با گرما نیست.

برای مثال استفاده از محلولی با بیش از ۶۰ درصد ضدیخ می‌تواند اثربخشی مناسب مایع خنک‌کننده را کاهش دهد. برخی محصولات معتبر نیز برای غلظت‌های بالاتر، نسبت‌های مشخص و کاربردهای دمایی متفاوتی تعیین کرده‌اند. در نتیجه، در مناطق گرم ایران نیز نباید تصور کرد که ریختن ضدیخ غلیظ‌تر باعث خنک‌تر کار کردن موتور می‌شود. نسبت صحیح باید بر اساس مشخصات خودرو و محصول انتخاب شود.

نوع آب نیز اهمیت دارد. بسیاری از سازندگان استفاده از آب مقطر، آب یون‌زدایی‌شده یا آب نرم را توصیه می‌کنند؛ زیرا املاح موجود در آب سخت می‌توانند به ایجاد رسوب در سیستم خنک‌کننده کمک کنند.

به همین دلیل، هنگام تهیه مایع خنک کننده برای خودرو، بهتر است آن را با آب مناسب و در نسبت توصیه‌شده مخلوط کنید. در مقابل، اگر روی بسته‌بندی نوشته شده باشد 50/50 Premixed یا آماده مصرف دیگر نباید به آن آب اضافه شود؛ زیرا این محصولات از قبل با نسبت مشخص رقیق شده‌اند.

برای بسیاری از خودروهای موجود در ایران، ۵۰ درصد ضدیخ و ۵۰ درصد آب مناسب یک نسبت استاندارد و مطمئن است، اما نمی‌توان آن را برای تمام خودروها و تمام انواع ضدیخ یک قانون مطلق دانست. مشخصات درج‌شده در دفترچه خودرو و روی بسته‌بندی مایع خنک‌کننده باید در اولویت قرار گیرد.

همچنین نباید برای مقابله با تابستان‌های گرم، مقدار ضدیخ را به‌صورت دلخواه کم یا زیاد کرد. نسبت نادرست می‌تواند حفاظت در برابر خوردگی، یخ‌زدگی و دمای بالا را مختل کند. در خودروهایی که مایع خنک‌کننده از قبل آماده مصرف است نیز اضافه کردن آب، نسبت تعیین‌شده توسط سازنده را تغییر می‌دهد.