راز چهار رقم روی لاستیک؛ چگونه تاریخ تولید تایر را پیدا کنیم؟

شاید هنگام خرید لاستیک، بیشتر توجه شما به اندازه، برند، طرح آج و قیمت آن باشد، اما روی دیواره هر لاستیک اطلاعاتی وجود دارد که می‌تواند یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره آن را پاسخ دهد: این لاستیک دقیقاً چه زمانی تولید شده است؟ برای پیدا کردن پاسخ، کافی است به کد شناسایی تایر یا همان DOT روی دیواره لاستیک نگاه کنید. چهار رقم پایانی این کد، تاریخ تولید لاستیک را مشخص می‌کنند.

در تایرهای تولیدشده از سال ۲۰۰۰ به بعد، چهار رقم پایانی کد DOT از دو بخش تشکیل شده‌اند؛ دو رقم اول نشان‌دهنده هفته تولید و دو رقم آخر نشان‌دهنده سال تولید هستند. برای مثال، اگر روی دیواره لاستیک عدد 2524 دیده شود، یعنی لاستیک در هفته بیست‌وپنجم سال ۲۰۲۴ تولید شده است. به همین ترتیب، کد 1025 به معنای تولید در هفته دهم سال ۲۰۲۵ است.

بنابراین این چهار رقم، برخلاف تصور برخی خریداران، شماره مدل، کد کیفیت یا تاریخ انقضای لاستیک نیستند؛ بلکه زمان تولید آن را مشخص می‌کنند. شماره هفته نیز در محدوده هفته‌های تقویمی سال تعریف می‌شود و دو رقم پایانی، سال تولید را نشان می‌دهند.

کد DOT روی دیواره لاستیک حک یا قالب‌گیری شده است، اما ممکن است کد کامل تاریخ تولید فقط در یک سمت تایر قابل مشاهده باشد. به همین دلیل اگر چهار رقم موردنظر را روی دیواره بیرونی پیدا نکردید، ممکن است لازم باشد سمت دیگر لاستیک را نیز بررسی کنید.

برای مثال، ممکن است بخشی از کد به شکل DOT XXXXXXXX 3623 دیده شود. در اینجا عدد 36 به هفته تولید و 23 به سال تولید اشاره دارد؛ بنابراین تایر در هفته سی‌وششم سال ۲۰۲۳ ساخته شده است.

لاستیک حتی زمانی که خودرو چندان استفاده نشده باشد، با گذشت زمان دچار فرایند پیر شدن می‌شود. نور خورشید، دمای بالا، شرایط نگهداری نامناسب و حتی مدت زمان سپری‌شده از تولید می‌توانند بر روند فرسودگی لاستیک اثر بگذارند. باید دانست لاستیک‌ها با افزایش سن مستعد خرابی بیشتری می‌شوند و برخی خودروسازان و تولیدکنندگان تایر، تعویض لاستیک‌های شش تا ۱۰ ساله را فارغ از میزان آج توصیه می‌کنند.

به همین دلیل، کم بودن کارکرد خودرو به‌تنهایی به معنای نو بودن لاستیک نیست. ممکن است خودرویی کیلومتر زیادی طی نکرده باشد، اما لاستیک‌های آن چندین سال از تاریخ تولیدشان گذشته باشند. نکته مهم دیگر این است که تاریخ درج‌شده روی تایر، تاریخ تولید است، نه تاریخی که لاستیک در آن به فروش رسیده یا روی خودرو نصب شده است؛ بنابراین هنگام خرید لاستیک، توجه به همین چهار رقم می‌تواند تصویر دقیق‌تری از سن واقعی آن در اختیار خریدار قرار دهد.

روش چهاررقمی مربوط به تایرهای تولیدشده از سال ۲۰۰۰ به بعد است. در لاستیک‌های قدیمی‌تر، کد تاریخ تولید سه‌رقمی بوده و به همین دلیل تعیین دقیق دهه تولید همیشه از روی کد به‌تنهایی ممکن نیست. در نتیجه، بار بعد که قصد خرید لاستیک نو یا بررسی لاستیک‌های فعلی خودرو را داشتید، فقط به ظاهر آج نگاه نکنید؛ چهار رقم پایانی کد DOT را پیدا کنید. همین چهار رقم می‌تواند مشخص کند لاستیکی که ظاهراً نو به نظر می‌رسد، واقعاً چه زمانی از خط تولید خارج شده است.