برای بسیاری از رانندگان، خاموش کردن خودرو برای یک توقف کوتاه چندان منطقی به نظر نمیرسد. تصور رایج این است که روشن کردن دوباره موتور، سوخت بیشتری نسبت به چند ثانیه درجا کار کردن مصرف میکند؛ اما بررسیها نشان میدهد این تصور همیشه درست نیست.
طبق دادههای وزارت انرژی آمریکا و پژوهشهای آزمایشگاه آرگون، در یک خودروی سواری با موتور گرم، درجا کار کردن موتور برای بیش از حدود ۱۰ ثانیه میتواند سوخت بیشتری از خاموش کردن و روشن کردن دوباره خودرو مصرف کند.
چرا روشن ماندن موتور در توقف کوتاه هم سوخت مصرف میکند؟
موتور حتی زمانی که خودرو حرکت نمیکند، برای حفظ دور آرام به سوخت نیاز دارد. مقدار این مصرف به عواملی مانند حجم و نوع موتور، دور آرام، استفاده از کولر و دیگر تجهیزات برقی و همچنین شرایط محیطی بستگی دارد؛ بنابراین وقتی خودرو در ترافیک، مقابل یک فروشگاه یا هنگام توقفی کوتاه بدون حرکت روشن مانده است، موتور همچنان در حال سوزاندن سوخت است؛ بدون اینکه مسافتی طی شود.
در مقابل، خاموش کردن موتور باعث توقف مصرف سوخت در زمان توقف میشود. هنگام استارت مجدد نیز مقدار مشخصی سوخت مصرف میشود، اما پژوهشها نشان داده است که در خودروی آزمایششده، نقطهای که در آن درجا کار کردن از نظر مصرف سوخت و انتشار دیاکسیدکربن پرهزینهتر از خاموش و روشن کردن موتور میشود، حدود ۱۰ ثانیه بوده است.
آیا هر توقف ۱۰ ثانیهای یعنی باید خودرو را خاموش کنیم؟
خیر. عدد ۱۰ ثانیه را نباید بهعنوان یک دستورالعمل مطلق در تمام شرایط در نظر گرفت. وزارت انرژی آمریکا برای خودروهای شخصی، خاموش کردن موتور در توقفهای بیش از ۱۰ ثانیه را بهعنوان یک راهکار کاهش درجا کار کردن پیشنهاد میکند، اما ترافیک از این توصیه مستثنا شده است. در صفهای متحرک، تقاطعهایی که احتمال حرکت ناگهانی وجود دارد یا شرایطی که خاموش بودن موتور ایمنی خودرو را کاهش میدهد، روشن نگه داشتن موتور میتواند منطقیتر باشد.
همچنین شرایط خودرو اهمیت دارد. پژوهشها نشان داده است که مقایسه مصرف سوخت در خودروی گرم با استارت مجدد، با شرایط یک موتور سرد یکسان نیست. در استارتهای کوتاه پس از توقف، موتور و کاتالیست هنوز گرم هستند و بنابراین شرایط با روشن کردن یک موتور کاملاً سرد تفاوت دارد.
آیا خاموش و روشن کردن مکرر به خودرو آسیب میزند؟
نگرانی دیگر رانندگان، استهلاک استارت و باتری است. سیستمهای خاموش-روشن خودکار دقیقاً با همین منطق طراحی شدهاند تا موتور را در توقفهای مناسب خاموش و هنگام نیاز دوباره روشن کنند. در مجموع باید گفت خاموش کردن موتور در توقفهای کوتاه میتواند از نظر هزینه بهصرفه باشد و در خودروهای مجهز به این سیستم، اجزای مربوط به استارت و باتری برای این نوع کارکرد در نظر گرفته شدهاند.
بنابراین، اگر خودرو گرم باشد و توقف واقعاً طولانیتر از چند ثانیه پیشبینی شود، ادامه کار موتور در حالت درجا الزاماً انتخاب کممصرفتری نیست. توقف ۱۰ ثانیهای را میتوان یک نقطه مرجع فنی دانست، نه قانونی که در هر موقعیتی باید بدون توجه به شرایط اجرا شود. در نهایت، ایمنی، وضعیت ترافیک و دستورالعمل سازنده خودرو باید در تصمیمگیری مقدم باشد.