لرزش فرمان یکی از مشکلاتی است که بسیاری از رانندگان هنگام رانندگی با آن مواجه میشوند، اما پیدا کردن علت آن همیشه ساده نیست. گاهی یک چرخ از بالانس خارج شده و در سرعت مشخصی فرمان را میلرزاند و گاهی مشکل به لاستیک، رینگ، تنظیم زوایای چرخ یا یکی از اجزای فرمان و سیستم تعلیق مربوط است؛ بنابراین صرفاً با مشاهده لرزش فرمان نمیتوان با اطمینان گفت مشکل از بالانس است یا جلوبندی.
چه زمانی احتمالاً مشکل از بالانس است؟
اگر لرزش فرمان بیشتر در یک محدوده مشخص از سرعت ظاهر شود، احتمال وجود مشکل در مجموعه لاستیک و چرخ بیشتر میشود. عدم تعادل وزن در مجموعه لاستیک و رینگ هنگام چرخش، نیرویی ایجاد میکند که میتواند در سرعتهای مشخص باعث لرزش شود. در واقع لرزش فرمان در سرعتهای بالاتر یکی از نشانههای معمول خارج شدن چرخ از بالانس خواهد بود.
برای مثال، ممکن است خودرو در سرعتهای پایین کاملاً عادی باشد اما با افزایش سرعت، لرزش فرمان آغاز شود. این لرزش میتواند پس از رسیدن به محدودهای بالاتر کمتر یا شکل آن متفاوت شود. البته این نشانه بهتنهایی تشخیص قطعی نیست و خرابی یا تغییر شکل لاستیک و رینگ نیز میتواند علائم مشابه ایجاد کند.
اگر اخیراً لاستیک تعویض شده، رینگ به چاله یا جدول برخورد کرده یا یکی از وزنههای بالانس جدا شده باشد، بررسی بالانس چرخها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چه زمانی باید به جلوبندی شک کرد؟
مشکلات جلوبندی و تنظیم زوایای چرخ معمولاً فقط با لرزش فرمان خودشان را نشان نمیدهند. کشیده شدن خودرو به یک سمت، قرار نگرفتن فرمان در وضعیت مستقیم هنگام حرکت در مسیر صاف و سایش غیرعادی لاستیک از نشانههایی هستند که میتوانند به مشکل در تنظیم زوایای چرخ یا اجزای فرمان و تعلیق اشاره کنند.
فرسودگی قطعاتی مانند برخی اجزای تعلیق، یاتاقان چرخ یا قطعات فرمان نیز ممکن است لرزشی شبیه لرزش ناشی از بالانس ایجاد کند. به همین دلیل اگر پس از بالانس صحیح چرخها لرزش باقی ماند، بررسی جلوبندی و سیستم فرمان منطقی است.
یک راه تشخیص ساده برای راننده
یک آزمایش اولیه و ساده این است که به زمان و شرایط بروز لرزش توجه کنید. اگر لرزش عمدتاً در سرعت مشخصی ایجاد میشود و با افزایش سرعت تغییر میکند، ابتدا مجموعه چرخ و لاستیک، از جمله بالانس، رینگ و وضعیت لاستیک، باید بررسی شود.
اما اگر همراه لرزش، خودرو به چپ یا راست کشیده میشود، فرمان در مسیر مستقیم کج میایستد یا آج لاستیکها بهصورت غیرعادی و نامتوازن ساییده شده است، بررسی تنظیم زوایای چرخ و سیستم فرمان و تعلیق اهمیت بیشتری پیدا میکند.
البته این آزمایش فقط یک راه تشخیص اولیه است و نمیتواند جای بررسی فنی را بگیرد. حتی یک چرخ بالانسشده نیز ممکن است به دلیل مشکل دیگری در لاستیک یا رینگ لرزش ایجاد کند. همچنین یک خودرو میتواند زوایای چرخ مناسبی داشته باشد اما همچنان به دلیل عدم بالانس دچار لرزش شود.
در نتیجه بهترین روش این است که هنگام بروز لرزش فرمان، ابتدا وضعیت لاستیک و رینگ و بالانس بررسی شود و اگر مشکل برطرف نشد یا نشانههایی مانند کشیدن خودرو و سایش نامنظم لاستیک وجود داشت، تنظیم زوایای چرخ و قطعات جلوبندی نیز بررسی شوند. بالانس و جلوبندی دو موضوع متفاوتاند و تشخیص صحیح، از تعویض بیدلیل قطعات جلوگیری میکند.