چرا مصرف سوخت خودرو در زمستان بیشتر می‌شود؟

اینکه خودروها در هوای سرد اشتها و مصرف سوخت بیشتری پیدا می‌کنند، یک خطای ذهنی نیست. عوامل زیادی از هوای متراکم و زمان طولانی‌تر گرم شدن پیشرانه گرفته تا افت فشار لاستیک‌ها و انرژی اضافی مصرف‌شده برای گرمایش کابین، دست‌به‌دست هم می‌دهند تا مصرف سوخت خودرو در فصل زمستان افزایش یابد. شدت این افزایش مصرف به نوع خودرو، شرایط رانندگی و میزان سردی هوا بستگی دارد اما درهرصورت تفاوت محسوسی در مسافتی که می‌توانید با یک باک بنزین طی کنید ایجاد خواهد شد.

یکی از اصلی‌ترین دلایل افزایش مصرف سوخت در زمستان، اتفاقی است که پیش از رسیدن موتور به دمای کاری نرمال رخ می‌دهد. پیشرانه‌ها زمانی بیشترین بازدهی را دارند که کاملاً گرم شده باشند. وقتی هوا سرد است، زمان بیشتری طول می‌کشد تا موتور، روغن و سایر قطعات داخلی به دمای ایده‌آل خود برسند و در طول این مدت، پیشرانه نسبت به شرایط مشابه در هوای گرم بنزین بیشتری مصرف می‌کند. سفرهای کوتاه این پدیده را تشدید می‌کنند؛ اگر فقط چند کیلومتر تا محل کار یا فروشگاه رانندگی کنید، موتور بخش عمده‌ای از مسیر را صرف گرم شدن می‌کند و فرصتی برای کارکرد با بالاترین راندمان پیدا نمی‌کند. البته موتورهای مدرن بسیار بهتر از طرح‌های قدیمی استارت سرد را مدیریت می‌کنند اما بازهم نمی‌توانند قوانین ترمودینامیک را دور بزنند.

سرما همچنین شرایط فیزیکی پیرامون خودرو را تغییر می‌دهد. هوای سرد تراکم بیشتری نسبت به هوای گرم دارد که این موضوع مقاومت آیرودینامیکی خودرو را افزایش می‌دهد. در سرعت‌های بزرگراهی، این مقاومت اضافه به این معناست که موتور باید سخت‌تر کار کند تا سرعت خودرو را ثابت نگه دارد. از طرف دیگر، با کاهش دمای هوا، هوای درون لاستیک‌ها منقبض شده و فشار آن‌ها افت می‌کند. لاستیک‌های کم‌باد مقاومت غلتشی بیشتری ایجاد می‌کنند که به‌نوبه خود مصرف سوخت را افزایش می‌دهد. تنظیم باد لاستیک‌ها یکی از ساده‌ترین کارهایی است که برای محدود کردن افت مصرف سوخت در زمستان می‌توانید انجام دهید. مجموعه دیگری از عوامل فصلی نیز دست‌به‌دست هم می‌دهند تا این افزایش مصرف تشدید شود. رانندگی در میان برف، گل‌ولای یا آب‌گرفتگی مقاومت حرکتی خودرو را به‌شدت بالا می‌برد. از سوی دیگر، روغن موتور در سرما غلیظ‌تر می‌شود و تا زمان گرم شدن کامل موتور، اصطکاک داخلی قطعات را افزایش می‌دهد. همچنین اگرچه بخاری کابین در خودروهای بنزینی معمولاً از تلفات گرمایی موتور استفاده می‌کند اما لوازمی مانند فن تهویه، گرم‌کن صندلی‌ها و گرم‌کن شیشه جلو بار الکتریکی خودرو را بالا می‌برند.

فقط دما نیست که علیه مصرف سوخت شما کار می‌کند. زمستان معمولاً با ترافیک کندتر، جاده‌های لغزنده، مسیرهای رفت‌وآمد طولانی‌تر و زمان بیشتر توقف در پشت چراغ‌های قرمز همراه است. برف و یخ همچنین رانندگان را وادار می‌کند تا نسبت به شرایط خشک، شتاب‌گیری و ترمزگیری متفاوتی داشته باشند. تمام این موارد اهمیت دارند زیرا رانندگی با سرعت ثابت بسیار بهینه‌تر از ترمزگیری مکرر، شتاب‌گیری و ماندن در ترافیک است. حتی کاری به‌سادگی گرم کردن خودرو در پارکینگ خانه نیز روی عدد مصرف سوخت تأثیر می‌گذارد؛ اگر پیشرانه پیش از حرکت تنها پنج دقیقه درجا کار کند، شما بنزین سوزانده‌اید اما مسافتی طی نکرده‌اید.

عدد ثابتی وجود ندارد که برای همه خودروها صدق کند. یک خودروی کوچک بنزینی که در هوای زیر صفر سفرهای کوتاهی انجام می‌دهد، افزایش بسیار بیشتری را نسبت به خودرویی که در هوای معتدل سفرهای طولانی بزرگراهی دارد تجربه می‌کند. خودروهای هیبریدی نیز رفتار متفاوتی از خود نشان می‌دهند زیرا سرما روی باتری‌ها و سیستم احیای انرژی ترمز آن‌ها تأثیر می‌گذارد. نکته مهم این است که مصرف سوخت خودرو در زمستان حتی زمانی که هیچ مشکلی در خودرو وجود نداشته باشد، به شکل محسوسی بیشتر می‌شود. بااین‌حال، اگر افزایش مصرف سوخت شما بسیار چشمگیر بود، بهتر است مواردی مثل کم‌باد بودن لاستیک‌ها، خرابی ترموستات، فرسودگی شمع‌ها، کثیفی فیلتر هوا، درگیر بودن ترمزها یا سایر مشکلات مکانیکی را بررسی کنید.

هرچند نمی‌توان سرمای زمستان را از بین برد اما می‌توان برخی از اثرات آن را کاهش داد. فشار باد لاستیک‌ها را در حد توصیه شده توسط سازنده نگه دارید، از درجا کار کردن غیرضروری پرهیز کنید، در صورت امکان سفرهای کوتاه را باهم ترکیب کنید و نرم رانندگی کنید. پیش از شروع حرکت برف و یخ را از روی خودرو پاک کنید تا وزن اضافه و مقاومت آیرودینامیکی را با خود حمل نکنید. در خودروهای بنزینی نیز معمولاً نیازی نیست موتور را برای مدت طولانی صرفاً به قصد گرم شدن درجا روشن بگذارید. در اکثر وسایل نقلیه مدرن، یک استارت کوتاه به همراه رانندگی ملایم اولیه به پیشرانه اجازه می‌دهد تا به شکل بهینه‌تری به دمای کاری خود برسد. با همهٔ این‌ها، اگر دیدید نمایشگر مصرف سوخت خودروی شما در دی‌ماه اعداد بیشتری نسبت به تیرماه نشان می‌دهد تعجب نکنید.

منبع: Motor1