خلاص کردن دنده، پرهیز از خاموش کردن موتور در حرکت و فشردن ترمز مهمترین اقدامات راننده هنگام گیر کردن پدال گاز خودرو است.
تصور کنید هنگام رانندگی، پای خود را از روی پدال گاز برمیدارید، اما خودرو همچنان شتاب میگیرد و دور موتور پایین نمیآید. در چنین شرایطی، ممکن است پدال زیر کفپوش گیر کرده باشد یا سازوکار آن بهدرستی به حالت اولیه بازنگردد.
این اتفاق اگرچه چندان رایج نیست، اما میتواند در مدت کوتاهی به وضعیتی خطرناک تبدیل شود. یکی از مهمترین اقداماتی که در این شرایط باید انجام داد، خلاص کردن دنده و قطع ارتباط نیروی موتور با چرخهای محرک است.
چرا خلاص کردن دنده اهمیت دارد؟
وقتی گیربکس در وضعیت حرکت قرار دارد، نیروی تولیدشده توسط موتور از طریق سیستم انتقال قدرت به چرخها میرسد. اگر پدال گاز گیر کرده باشد، موتور همچنان گشتاور تولید میکند و خودرو ممکن است به شتابگیری ادامه دهد؛ حتی اگر راننده دیگر پدال را فشار ندهد.
با قرار دادن گیربکس در وضعیت خلاص یا N، ارتباط انتقال نیروی موتور به چرخهای محرک قطع میشود. در نتیجه، هرچند ممکن است دور موتور همچنان بالا بماند، نیروی پیشرانه دیگر مانند قبل به چرخها منتقل نمیشود و خودرو میتواند با استفاده از ترمز سرعت خود را کاهش دهد. به همین دلیل، خلاص کردن دنده فرصت بیشتری برای کنترل خودرو و توقف ایمن فراهم میکند.
نکته مهم این است که خلاص کردن دنده به معنای خاموش کردن موتور نیست. در خودروهای جدید، خاموش کردن موتور هنگام حرکت ممکن است باعث کاهش یا قطع نیروی کمکی فرمان و ترمز شود و کنترل خودرو را دشوارتر کند؛ بنابراین، در مرحله نخست باید ارتباط موتور و چرخها را با انتخاب وضعیت خلاص قطع کرد و پس از توقف کامل، موتور را خاموش کرد.
هنگام گیر کردن پدال گاز چه اقداماتی انجام دهیم؟
در قدم اول، خونسردی خود را حفظ کنید و نگاهتان را به مسیر پیش رو بدوزید. اگر امکان دارد، بدون آنکه تمرکزتان از رانندگی منحرف شود، یک یا دو بار کناره پدال گاز را با پا حرکت دهید تا مشخص شود آیا مانعی مانند کفپوش باعث گیر کردن آن شده است یا خیر. برای آزاد کردن پدال به سمت زیر داشبورد خم نشوید و دست خود را به زیر آن نبرید.
اگر مشکل برطرف نشد، دنده را در خودروهای اتوماتیک روی N قرار دهید. در خودروهای دنده دستی نیز پدال کلاچ را تا انتها فشار دهید تا ارتباط موتور با چرخها قطع شود. همزمان، پدال ترمز را با فشار محکم و پیوسته نگه دارید و خودرو را به سمت حاشیه امن جاده یا محلی مناسب برای توقف هدایت کنید.
در این وضعیت، ترمز را بهصورت مکرر فشار ندهید و رها نکنید. پمپ کردن پدال میتواند از نیروی کمکی ترمز بکاهد و برای کاهش سرعت به فشار بیشتری نیاز پیدا کنید. همچنین هنگام حرکت، دنده را روی وضعیت پارک (P) یا عقب (R) قرار ندهید؛ این کار میتواند به گیربکس آسیب بزند و کنترل خودرو را مختل کند.
پس از توقف کامل در محلی امن، موتور را خاموش کنید، چراغهای هشدار را روشن نگه دارید و برای بررسی خودرو از امداد یا تعمیرکار کمک بگیرید. حتی اگر پدال دوباره به حالت عادی برگشت تا زمانی که علت گیر کردن آن مشخص و برطرف نشده است، رانندگی را از سر نگیرید.
چگونه از گیر کردن پدال گاز پیشگیری کنیم؟
یکی از دلایل احتمالی گیر کردن پدال، قرار گرفتن نامناسب کفپوش زیر آن است. کفپوش راننده باید متناسب با خودرو باشد و با گیرههای مخصوص در جای خود ثابت شود. قرار دادن دو کفپوش روی یکدیگر یا استفاده از نمونههای نامتناسب میتواند حرکت پدال را محدود کند.
علاوه بر این، عملکرد پدال و مجموعه بازگشت آن باید در سرویسهای دورهای بررسی شود تا هرگونه سفتی، گیرکردن یا بازگشت کند پیش از تبدیل شدن به یک خطر جدی برطرف شود.