متفرقه

فیلیکس هنریش ونکل ؛ مخترع موتورهای دورانی

به قلم فرناز خطیبی: موتورهای وانکل یا دورانی موتورهایی بودند که نشان داد به غیر از موتورهای پیستونی موتورهای دیگر بنزین‌سوز نیز می‌توانند در خودروها استفاده شوند.

صرف‌نظر از مشکلات فراوان در طراحی و علی‌الخصوص در روغن‌کاری آن‌، این موتورها تاکنون بر روی خودروهایی چون مزدا (RX-7 و RX-8)، سیتروئن (GS) و برخی از مدل‌های بنز نصب شده است. اما مخترع موتورهای دورانی کسی نیست جز اقای وانکل . . . .

Felix Heinrich Wankel

فلیکس ونکل در ۱۳ آگوست ۱۹۰۲ در شیلراشتراس، در نواحی جنگلی سوابیا بدنیا آمد. او تنها فرزند هیدولف ونکل (Heidlauff-Wankel) ؛ رئیس جنگل‌بانی منطقه بود. پدر او در سال ۱۹۱۴ و در طی جنگ جهانی اول کشته شد.

ونکل از دبیرستان اونترپریما در سن ۱۹ سالگی فارغ التحصیل شد اما شرایط بد و فقر خانواده‌اش در دوران بعد از جنگ، مانع از ادامه تحصیلش گشت.

در سال ۱۹۲۱ در مشاغلی مانند خرده‌فروشی، رنگرزی و فروش کتاب‌های دسته دوم مشغول بکار شد اما بعد از بحران اقتصادی آلمان در سال ۱۹۲۴ بیشتر وقتش را صرف تعمیر وسایل مختلف می‌کرد و از این‌رو توانست اولین فروشگاه تعمیری خودش را در هیدل‌برگ (Heidelberg) افتتاح کند.

Felix Heinrich Wankel

در همین سال ایده موتور چرخشی ذهن فیلیکس را به خود مشغول کرد. اولین تلاش او برای ساخت این موتور به سال ۱۹۲۶ برمی‌گردد که او سعی در معرفی و شناساندن آن به جامعه مخترعان آلمان کرد.

در سال ۱۹۲۷ او طرح‌هایی از موتوری بدون پیستون یا همان موتورهای دورانی را ارائه داد و توانست پس از تلاش‌های بسیار برای گرفتن حق اختراع، در سال ۱۹۲۹ حق مالکیت دستگاه صنعتی‌اش را به مدت ۶ دهه از آن خود کند. در سال ۱۹۳۳ برای ثبت این اختراع اقدام کرد و در نهایت در سال ۱۹۳۶ توانست امتیاز این موتور را نیز بدست آورد.

نمایشی ساده از سیکل موتور ونکل

فیلیکس همانند بسیاری از شهروندان طبقه متوسط آلمان، سال‌های میانی دو جنگ‌جهانی که زندگی‌شان به خاطر تورم‌های پیاپی اقتصاد آلمان نابود شده بود، جذب اندیشه‌های سیاسی و فلسفی متفکران جامع‌شناس آلمانی شد. وی همچون بسیاری از جوانان آلمانی، عضوی از شاخه جوانان حزب هیتلر (Hitler Youth) شده بود و کمی بعد نیز به حزب NSDAP پیوست.

البته او در سال ۱۹۳۲ از عضویت در این حزب انصراف داد. یک سال بعد که حزب نازی به قدرت رسید، این انصراف برای او دردسرهای زیادی را به همراه داشت. ونکل متهم به فساد مالی و رشوه‌گیری از سوی رئیس حزب استانی شد و بلافاصله به مدت شش ماه زندانی گشت؛ تا زمانیکه یکی از صنعت‌گران آلمانی (به نام Wilhelm Keppler) واسطه آزادی وی شد.

کپلر تنها شخصی بود که برای آزادی ونکل تلاش‌های زیادی کرد

فیلیکس در سال ۱۹۳۶ به ناحیه لیندائوبودنسا تبعید گردید. از همان سال فیلیکس، دوباره کار خود را بر روی موتورهای دورانی آغاز کرد. در طی این زمان مدل‌های متنوعی از نمونه‌های DKM و همچنین پمپ های دورانی و کمپرسور را ساخت.

در سال ۱۹۵۴ پس از حمله ارتش متفقین (نیروهای فرانسوی) به شهر، گارگاه و آزمایشگاه محل تحقیقاتش کاملا تخریب شد و به مدت یکسال نیز به جرم همکاری با نازی‌ها به زندان افتاد. طی اشغال خاک آلمان توسط نیروهای متفقین، فیلیکس توانست مخفیانه کتابی را در موضوع ساختار موتورهای دورانی بنویسد.

Felix Heinrich Wankel

در سال ۱۹۵۱ ونکل مرکز تحقیقاتش را دوباره به راه انداخت. اولین نمونه واقعی موتورهای دورانی را نیز در فوریه سال ۱۹۵۷ معرفی کرد. در ماه می، نمونه صنعتی آن که قادر به ۲ساعت کار و تولید ۲۱ اسب‌بخار قدرت بود به تولید رسید. اما نمونه اصلی آن برای فروش، در جولای سال ۱۹۵۸ آماده شد.

Wankel engine - type DKM54 - 1957

تا قبل از دوره زمانی فیلیکس ونکل، بسیاری از مخترعان طرحی برای موتورهای دورانی ارائه کرده بودند اما هیچکدام از آن‌ها در دراز مدت، سماجت‌های فیلیکس جوان را نداشتند. البته همین تلاش و پیگیری نیز به نقطه قوت او تبدیل شد.

درسال ۱۹۵۷ فیلیکس شرکت ونکل GMBH را با مشارکت آقای هتزنلاب تاسیس نمود. در سال ۶۹ به فیلیکس، دکترای افتخاری و مدال طلا از طرف جامعه مهندسان آلمان (Verein Deutscher Ingenieure) اعطا شد.

 

Felix Heinrich Wankel

در اگوست ۱۹۷۱ شرکت ونکل به ازای ۲۶ میلیون دلار فروخته شد. پس از این فروش وی مرکز تحقیقاتی جدید خود را تاسیس کرد و در سال ۱۹۸۶ نیز در ازای ۱۰۰ میلیون فرانک به Daimler-Benz ، مرکز تحقیقاتیش را فروخت.

جالب است، فیلیکس ونکل به رغم آنکه همه عمرش را صرف کار بر روی اتوموبیل‌ها کرد، هیچ‌گاه گواهینامه رانندگی نگرفت و رانندگی هم نکرد. وی سرانجام پس از تحمل یک دوره طولانی بیماری، در سال ۱۹۸۸ درگذشت.

آرامگاه فیلیکس ونکل در کنار همسرش اِما ونکل ، هیدل‌برگ ، آلمان

* تمامی حقوق مادی و معنوی نوشته فوق، فقط و فقط معطوف به نویسنده و صاحب اثر آن « خانم فرناز خطیبی » است.

مطالب مشابه

‫۱۰ دیدگاه‌ها

  1. روح الله

    ۱۷ بهمن ۱۳۹۰
    سوابق: (1 ديدگاه)

    ممنون. اطلاعات مختصر و مفیدی از بیوگرافی ارایه گردید.

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  2. وحيد

    ۲۳ آبان ۱۳۹۱
    سوابق: (1 ديدگاه)

    خیلی ممنون

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  3. alizadeh

    ۱۸ تیر ۱۳۹۲
    سوابق: (1 ديدگاه)

    با سلام بسیار ممنون از مطلب زیبا و محشر شما عزیزان باید بگویم که این ایده بدون اینکه اطلاعی از آن داشته باشم چند سال پیش به ذهن بنده خطور کرد ولی در یک ماه اخیر بطور جدی در مورد آن فکر میکردم که تا حدود زیادی به طرحی بسیار نزدیک به این طرح دست یافتم و فکر میکردم که چنین طرحی هنوز ارایه نشده است ولی امروز که با سایت شما آشنا شدم افسوس خوردم که خیلی پیش این نوع موتور طراحی وساخته شده است . با تشکر فراوان از شما علیزاده

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  4. vahid

    ۱۲ مهر ۱۳۹۲
    سوابق: (107 ديدگاه)

    پدال جان فکر میکنم جایی که نوشته بودین درسال ۱۹۵۴ ازمایشگاه اقای وانکل
    پس از حمله متفقین ویران شد سالش رواشتباه گفتین چون ۹ سال بوده که جنگ تموم شده وخبری از حمله متفقین نبوده درسته …؟ احتمالا سال ۱۹۴۵ بوده درسته…؟

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  5. وحید

    ۵ اسفند ۱۳۹۲
    سوابق: (1 ديدگاه)

    روحش شاد و نامش جاویدان تا روز رستاخیز

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  6. MoahmmadTSR

    ۲۰ مرداد ۱۳۹۳
    سوابق: (324 ديدگاه)

    اییی

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  7. Alpha

    ۱۱ مهر ۱۳۹۳
    سوابق: (544 ديدگاه)

    خانوم خطیبی نوشته ی فوقالعاده ای بود

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  8. Alpha

    ۱۱ مهر ۱۳۹۳
    سوابق: (544 ديدگاه)

    روحش شاد

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  9. Alpha

    ۱۱ مهر ۱۳۹۳
    سوابق: (544 ديدگاه)

    موتور های فوق پر بازده ای هستن

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  10. فامد

    ۲۲ آذر ۱۳۹۶
    سوابق: (2 ديدگاه)

    نسل ما هم باید خودی نشون بدنن.
    تشکر از مطالب پرمحتوا خانم خطیبی..

    موافقم ۰
    مخالفم ۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.

دکمه بازگشت به بالا