پیشرانه ۹۵ لیتری QSK95 کامینز با ۴۴۰۰ اسب بخار قدرت نشان میدهد که با وجود تمام شعارهای برقیسازی، دنیای مدرن همچنان به موتورهای دیزلی وابسته است.
زمانی در دنیای خودرو شاهد تنوعی بینظیر از پیشرانههای خاص بودیم؛ از موتورهای پنج سیلندر V شکل عجیب و ۱۰ سیلندرهای پرخروش گرفته تا پیشرانههای اصیل V12، موتورهای V8 میللنگ صلیبی، چهار سیلندرهای VTEC هوندا، سه سیلندرهای بازیگوش و شش سیلندرهای ظریف و روان که چه در نسخه بنزینی و چه دیزلی، تنفس طبیعی یا پرخوران، بزرگ یا کوچک، قلب تپنده صنعت خودرو بودند و همگی عاشقشان بودیم. بااینحال، موج کوچکسازی موتورها، قوانین سختگیرانهتر آلایندگی از یورو ۴ به بعد، گسترش تدریجی سیستمهای هیبریدی و مقررات سفتوسخت زیستمحیطی، یکی پس از دیگری این پیشرانههای دوستداشتنی را از میدان به درکرد. امروز تمام تمرکز و سرمایهگذاری صنعت خودروسازی بر برقیسازی معطوف شده و در این میان، برخی از بزرگترین شاهکارهای مهندسی مکانیک قرن بیستم به گوشهای رانده شدهاند اما در خارج از دنیای خودروهای سواری، جایی که کارهای سنگین و واقعی انجام میشود، دوران موتورهای غولپیکر نهتنها به پایان نرسیده، بلکه با قدرتی حیرتانگیز ادامه دارد.
مشخصات حیرتانگیز موتور کامینز QSK95
بزرگترین پیشرانهٔ فعلی کامینز، هیولای ۹۵ لیتری QSK95 است؛ یک نیروگاه دیزلی ۱۶ سیلندر مجهز به چهار توربوشارژر که ۴۴۰۰ اسب بخار قدرت و گشتاوری نزدیک به ۲۴۴۰۰ نیوتنمتر تولید میکند. این پیشرانه حداکثر قدرت خود را در دور ۱۸۰۰ rpm ارائه میدهد هرچند به دلیل اینکه برای کارکردهای طولانیمدت و تحمل بارهای سنگین طراحی شده، تنها میتواند به مدت ۱۰ ثانیه در اوج قدرت باقی بماند. ابعاد این نیروگاه متحرک نیز به همان اندازه باورنکردنی است؛ ارتفاعی حدود ۲.۴۴ متر، طولی نزدیک به ۴.۲۷ متر و وزنی بیش از ۱۳ تن دارد و دینام آن بهقدری بزرگ است که میتواند سطح یک میز ناهارخوری کوچک را بهطور کامل بپوشاند. چنین نیروی عظیمی معمولاً برای به حرکت درآوردن ابرقایقهای تفریحی، لوکوموتیوهای غولپیکر و کامیونهای عظیم معدنی به کار گرفته میشود. نکته هیجانانگیزتر اینکه مهندسان کامینز در حال توسعه یک پیشرانه بهمراتب بزرگتر هستند که از مرز حجم ۱۰۰ لیتر نیز عبور خواهد کرد، هرچند این پروژه هنوز آماده رونمایی نهایی نشده است.
وابستگی بیمارستانها و غولهای فناوری به ژنراتورهای دیزلی
بر اساس آمارهای وبسایت رسمی کامینز، هماکنون بیش از ۱,۲۰۰ دستگاه از همین پیشرانه QSK95 در ۳۶ کشور جهان مشغول به کار هستند و این تنها یکی از صدها محصول این شرکت است. در بخش ژنراتورها و سیستمهای قدرت کامینز بیش از ۴۰۰ مدل موتور دیگر و ۶۰۰ نوع ژنراتور فهرست شدهاند که بزرگترین آنها یک واحد ۷۸ لیتری با توان ۳.۵ کیلوولتآمپر است؛ غولی در زمان قطعی برق، بهتنهایی از پس تأمین انرژی یک ساختمان تجاری کوچک تا متوسط برمیآید. در هیاهوی شعارهای رسیدن به آلایندگی صفر که بابت آن به خودمان تبریک میگوییم، بهسادگی فراموش میکنیم که زندگی مدرن تا چه حد به همین ژنراتورهای دیزلی وابسته است. تقریباً تمام بیمارستانها برای جلوگیری از به خطر افتادن جان بیماران هنگام قطعی برق، دستکم یک ژنراتور بزرگ روی سقف یا در زیرزمین خود دارند و بسیاری از کارخانهها و ادارات نیز از آن بینیاز نیستند.
اما نقطه اوج این ماجرا را باید در مراکز داده عظیمی دید که غولهای فناوری همچون آمازون، متا و گوگل در سراسر جهان میسازند؛ مراکزی بهشدت تشنه انرژی که تأثیرشان بر انتشار آلایندگی بارها در رسانهها پوشش داده شده است. در این مراکز معمولاً از ۲۰ ژنراتور دیزلی یا حتی بیشتر برای تضمین پایداری برق استفاده میشود تا ما بتوانیم تمام موسیقیهایمان را در فضای ابری نگه داریم و از هوش مصنوعی بخواهیم ویدیوهای بامزهای از رقص گربه خانگیمان بسازد. با دیدن این ارقام، سوختن کمی سوخت فسیلی برای رفتن به سر کار چندان مهم به نظر نمیرسد و این واقعیت که دنیای مدرن همچنان به شکل اجتنابناپذیری به موتورهای درونسوز وابسته است، بسیار تأملبرانگیز خواهد بود؛ شاید مشکل اصلی نه خودِ احتراق درونسوز، بلکه نوع سوختی باشد که برای سوزاندن انتخاب میکنیم.