10 خودروی اسپرت دهه 90 که فراموش شدند از دوج دیتونا تا جگوار XJR-15

در دههٔ 90 میلادی خودروهای اسپرت عالی فراوانی از آکورا NSX گرفته تا مک‌لارن F1 افسانه‌ای ساخته شدند اما در بین این مدل‌های نمادین که سرتیتر اخبار خودرویی جهان بودند، خودروهای اسپرت زیادی هم بودند که محبوبیت و شهرت کمتری داشتند و خیلی زود فراموش شدند. ازاین‌رو، تاریخچهٔ صنعت خودروسازی جهان در دههٔ 90 را مرور کردیم تا این مدل‌های جذاب اما محجور را پیدا کرده و از دل تاریخ بیرون بکشیم.

آلفارومئو SZ (مخفف اسپرت زاگاتو) خودروی اسپرت تولید محدودی بود که برای احیای میراث مسابقه‌ای غنی آلفارومئو طراحی شد. SZ که با همکاری زاگاتو و آلفارومئو طراحی شد، شبیه هیچ خودروی دیگری نبود. این همچنین اولین خودرویی بود که با استفاده از روش‌های کامپیوتری یا CAD طراحی شد و شاید همین موضوع دلیل تناسبات عجیب آن بوده باشد. هرچند طراحی SZ بحث‌برانگیز است ولی پرفورمنس پیشرانهٔ 3 لیتری V6 آلفارومئو برای آن زمان خوب بود. از این خودرو 1,036 دستگاه همراه با 278 دستگاه نسخهٔ کانورتیبل با نام RZ ساخته شد.

دیدن ب‌ام‌و M5 در لیست خودروهای فراموش‌شده شاید عجیب به نظر برسد ولی نسل دوم این خودرو گویی از ذهن همه پاک شده است. دلیل چنین اتفاقی این است که نسل اول M5 یک شاهکار منحصربه‌فرد و بدون رقیب بود درحالی‌که نسل دوم به خودرویی نرم‌تر و کم‌هیجان‌تر تبدیل شد و همچنین دیگر یکه‌تاز بازار سدان‌های پرفورمنس هم نبود. دلیل دیگر فراموش شدن این خودرو، نسل سوم M5 است که با پیشرانهٔ 4.9 لیتری هشت سیلندر 400 اسب بخاری خود، پرفورمنس سدان‌ها را به سطح جدیدی ارتقاء داد و سال‌ها رقبا را زیر سایهٔ خود نگه داشت.

در نگاه اول، سیزتا V16T شبیه لامبورگینی دیابلو به نظر می‌رسد و این شباهت بی‌دلیل نیست. سیزتا توسط مهندس سابق لامبورگینی تأسیس شد و V16T توسط مارچلو گاندینی طراحی شد یعنی کسی که مدل‌های مختلف لامبورگینی مثل دیابلو را طراحی کرده بود. این سوپرکار فراموش‌شده همچنین از پیشرانهٔ لامبورگینی هم استفاده می‌کرد. موتور عظیم 6 لیتری V16 سیزتا با اتصال دو موتور V8 میل‌لنگ تخت لامبورگینی اوراکو ساخته شده بود. به دلیل جذابیت یک سوپرکار V16، سیزتا ابتدا سفارشات زیادی دریافت کرد ولی مشکلات داخلی شرکت، عدم موفقیت در بازار آمریکا و بحران مالی جهانی باعث شد در ابتدا تنها پنج دستگاه از V16T ساخته شود. طی سال‌های بعد نیز شش دستگاه دیگر از این ماشین ساخته شد.

در سال 1984، دوج کوپهٔ جدیدی بنام دیتونا را به‌عنوان جایگزینی برای نسل دوم چلنجر معرفی کرد. این خودرو اما یک کوپهٔ دیفرانسیل جلو بود که با پیشرانه‌های ضعیفی تولید می‌شد. بااین‌حال، دوج طی سال‌های بعد با معرفی نسخه‌های اسپرت‌تری مثل شلبی Z و IROC، سعی کرد جذابیت و هیجان این خودرو را بیشتر کند. در سال 1992 نیز با ارائهٔ پکیج R/T برای نسخهٔ IROC، قوی‌ترین مدل دیتونا متولد شد. این نسخه به یک پیشرانهٔ 2.2 لیتری چهار سیلندر توربو مجهز شده بود که توسط لوتوس تغییراتی مثل تجهیز به سرسیلندر 16 سوپاپ DOHC را تجربه کرده و 224 اسب بخار قدرت تولید می‌کرد.

تاروس SHO اولین بار در سال 1989 به‌عنوان نسخه‌ای اسپرت از سدان میان سایز فورد با پیشرانهٔ V6 که توسط یاماها طراحی شده بود معرفی شد. این خودرو گرگی در لباس میش بود زیرا در بیرون هیچ ویژگی ظاهری خاصی نداشت که نشان دهد زیر کاپوت آن 220 اسب بخار قدرت پنهان شده است. بین سال‌های 1989 تا 1999 سه نسل از تاروس SHO تولید شد که نسل اول با موتور 3 لیتری، نسل دوم با موتورهای 3 لیتری و 3.2 لیتری و نسل سوم با موتور 3.4 لیتری عرضه شدند. همهٔ این خودروها برای زمان خود سریع بودند اما در ظاهر اصلاً نشان نمی‌دادند.

خیلی‌ها فکر می‌کنند XJ220 تنها سوپرکار جگوار در دههٔ 90 بوده است ولی پیش‌ازاین خودرو، جگوار سوپرکار دیگری بنام XJR-15 تولید کرد بود و برخلاف XJ220 که ابتدا قرار بود با پیشرانهٔ V12 تولید شود ولی نهایتاً به یک موتور V6 توربو روی آورد، XJR-15 به یک نیروگاه 6 لیتری V12 مجهز بود. این همچنین اولین خودروی جاده‌ای بود که از کامپوزیت کربنی ساخته شد. از این سوپراسپرت تنها 53 دستگاه تولید شد.

وقتی حرف از پونتیاک فایربرد می‌شود، همه به یاد مدل‌های جذاب دهه‌های 60 و 70 می‌افتیم که با پیشرانه‌های حجیم و قدرتمندی تولید می‌شدند. به همین دلیل، آخرین نسل این ماشین که در دههٔ 90 معرفی شد، در ذهن علاقه‌مندان جایی ندارد. بااین‌حال، نسل چهارم فایربرد برای زمان خود ظاهر جذابی داشت و با عبور از دوران سیاه دههٔ 80، پیشرانه‌های آن رفته‌رفته قوی‌تر شدند. مثل همیشه، جذاب‌ترین و قوی‌ترین عضو خانوادهٔ فایربرد، نسخهٔ ترنس ام بود. این مدل در سال 1998 به پیشرانهٔ 5.7 لیتری V8 کوروت مجهز شد که بین 305 تا 320 اسب بخار قدرت تولید می‌کرد.

نیسان پولسار در دههٔ 90 در نسخهٔ پایه هاچ‌بک کسل‌کننده‌ای بود که با یک پیشرانهٔ 1.4 لیتری تولید می‌شد. نیسان اما در بازارهای اروپا و ژاپن، نسخهٔ اسپرتی از این ماشین را با نام GTI-R عرضه می‌کرد که در پرفورمنس حتی توان رقابت با کوروت را هم داشت. این خودرو درواقع به دلیل قوانین هومولوگیشن مسابقات رالی گروه A ساخته شد. پولسار GTI-R به یک پیشرانهٔ 2 لیتری توربو، سامانهٔ چهارچرخ محرک و تعلیق اصلاح‌شده مجهز بود. از این هاچ‌بک اسپرت تنها 14,613 دستگاه ساخته شد.

پانوز بیشتر به خاطر حضور در مسابقات اتومبیلرانی شهرت دارد ولی در طول تاریخ خود خودروهای جاده‌ای هم تولید کرده است. یکی از این خودروها، رودستر نام داشت که در سال 1992 به‌عنوان یک خودروی اسپرت دونفره با متریال سبک‌وزن معرفی شد. در سال 1996 نیز این خودرو به شاسی آلومینیومی مجهز شد و به AIV رودستر تغییر نام داد. هردو نسخهٔ پانوز رودستر از پیشرانه‌های V8 فورد استفاده می‌کردند و طی هفت سال مجموعاً تنها 220 دستگاه از آن‌ها ساخته شد.

سوبارو که با مدل افسانه‌ای ایمپرزا در مسابقات رالی به شهرت رسیده بود، در اوایل دههٔ 90 تصمیم به ساخت خودرویی گرفت که با محصولات قبلی شرکت کاملاً متفاوت بود. این خودرو که توسط جوجارو طراحی شد، SVX نام داشت. خطوط سیال بدنه، پیشرانهٔ 3.3 لیتری شش سیلندر تخت و گیربکس اتوماتیک، این ماشین را به گرند تورری زیبا و توانمند تبدیل کرده بودند. بااین‌حال، خریداران علاقه‌ای به یک سوباروی دودر لوکس نداشتند و به همین دلیل فروش SVX هرگز به حد انتظار نرسید.