خودرو ۱۴۰ ساله شد؛ مرور مهمترین اختراعات و نوآوریها
هیچ تاریخ مشخصی را نمیتوان برای اختراع خودرو مشخص کرد حتی وقتی یک سالگرد نمادین ما را برای این کار وسوسه کند. مرسدس بنز امسال ۱۴۰ سالگی نخستین حرکت موتورواگن کارل بنز در جاده را جشن میگیرد؛ خودرویی که برند آن را اولین خودرو جهان مینامد. بااینحال، این ادعا مدتهاست که در محافل خودرویی موردبحث است. حتی خود مرسدس نیز اعتراف میکند که تاریخچهٔ اختراع خودرو بسیار پیچیدهتر است و لایههای متعددی دارد.
ریشههایی فراتر از یک تاریخ واحد
مرسدس در وبسایت خود تأیید میکند که خودرو اساساً در سال ۱۸۸۶ با موتورواگن ظاهر نشده است و پیشقراولان متعددی مدتها قبل از کارل بنز وجود داشتند؛ از وسایل نقلیهای با نیروی بخار گرفته تا ماشینهای آزمایشی. برای مثال، درشکهٔ بخار سهچرخ «نیکولاس جوزف کوگنوت» فرانسوی متعلق به سال ۱۷۶۹ یکی از این نمونههای اولیه است که دههها قبل از بنز رؤیای حرکت بدون اسب را محقق کرده بود.
نوآوری در آینه تاریخ
نگاه به خودروی شماره یک مرسدس با آن چرخهای بزرگ و نازک، به ما یادآوری میکند که خودرو از سال ۱۸۸۶ تاکنون چقدر تکامل یافته است اما در میان انبوهی از ایدهها، اختراعات و اصلاحات، کدام نوآوری رانندگی را بیش از همه متحول کرد؟ نوآوریهای اولیه بیشتر حول محور «قابلاستفاده کردن» خودروها بود. اضافه شدن چرخ چهارم پایداری را به ارمغان آورد و فرمانهای گرد جایگزین اهرمهای هدایت شدند. سپس نوبت به استارت برقی رسید؛ اختراعی که رانندگان را از کشتی گرفتن با هندلهای دستی (که گاهی منجر به شکستگی استخوان میشد) نجات داد. گیربکسهای سنکرونیزه و بعدها تمام اتوماتیک نیز باعث شدند خودرو دیگر مخصوص افراد شجاع و تکنسینهای ماهر نباشد و برای همه در دسترس قرار گیرد. طراحی خودرو نیز با عبور از ظاهر درشکههای اسبی و توجه به آیرودینامیک، تحولی بزرگ را تجربه کرد. شیشههای جلو، بدنههای محصور و گلگیرهای یکپارچه، حتی قبل از ورود تونلهای باد به فرآیند طراحی، چهره خودرو را دگرگون کردند.
از ۱۶ کیلومتر تا ۴۸۰ کیلومتر بر ساعت
قدرت و سرعت را فراموش نکنیم. اولین خودرو در سال ۱۸۸۶ کمتر از یک اسب بخار قدرت داشت و حداکثر سرعتش به ۱۶ کیلومتر بر ساعت میرسید. امروزه حتی معمولیترین خودروهای شهری ۱۰۰ برابرِ آن قدرت دارند و ۱۰ برابر سریعتر هستند. هایپرکارهای مدرن با قدرتهایی فراتر از ۲۰۰۰ اسب بخار، اکنون مرزهای ۴۸۰ کیلومتر بر ساعت را جابهجا میکنند. رانندگی با موتورواگن حتی با وجود سرعت اندک، به دلیل ایمنی ضعیف، ترسناک بود. آن خودرو از لاستیکهای سفت استفاده میکرد و هیچ سیستم ترمزی روی هیچکدام از سه چرخ خود نداشت؛ تنها راه برای متوقف کردن آن، کشیدن یک اهرم دستی ساده بود که روی تسمه محرک اصطکاک ایجاد میکرد؛ اما ایمنی در نیمه دوم عمر ۱۴۰ ساله خودرو جهش بزرگی داشت. کمربند ایمنی، ایربگ و ترمز ضد قفل جان میلیونها نفر را نجات دادند درحالیکه کولر، فرمان هیدرولیک، ناوبری ماهوارهای و سیستمهای صوتی، نشستن پشت فرمان را لذتبخشتر کردند.
نوآوریهای آینده
ما اکنون در میانه یک انقلاب بزرگ دیگر هستیم. خودروهای هیبریدی، برقی، سیستمهای کمکراننده و خودروهای خودران، در حال بازتعریف مفهوم رانندگی هستند. مرسدس همچنان در صف اول این تغییرات ایستاده و قصد دارد در مدل جدید کلاس S که امسال عرضه میشود، سطح چهار رانندگی خودران را ارائه دهد؛ سطحی که در آن خودرو در شرایط خاص عملاً به راننده نیازی نخواهد داشت. برخی در این فناوری آزادی میبینند و برخی دیگر آن را پایان لذت واقعی رانندگی میدانند. درهرصورت، خودرو بار دیگر در حال تغییر هویت است.
به نظر شما، در این مسیر طولانی، کدام اختراع بیشترین تأثیر را بر تجربه امروز ما از رانندگی داشته است؟ در بخش نظرات پدال، دیدگاه خود را بیان کنید.