انقلاب مهندسی؛ چرا دهه ۸۰ میلادی مهمترین دوران در تاریخ صنعت خودرو است؟
توسعه صنعت خودرو بیش از ۱۴۰ سال تاریخ را پشت سر گذاشته است؛ روندی که همواره نموداری صعودی داشته و حتی در دوران سخت دهه ۷۰ میلادی نیز متوقف نشد. بااینحال، دهه ۸۰ میلادی را باید مهمترین و نوآورانهترین دهه در تاریخ خودروسازی دانست. در این دوره، رشد سرمایهگذاری شرکتها در بخش تحقیق و توسعه در کنار ارزان شدن تراشههای کامپیوتری و ظهور طراحی به کمک کامپیوتر (CAD)، بستر مناسبی را برای جهش بزرگ تکنولوژیک فراهم کرد. در ادامه، شش نوآوری بزرگ این دهه که مسیر صنعت خودرو را برای همیشه تغییر دادند، بررسی میکنیم.
توربوشارژر
اگرچه فناوری توربوشارژر از اوایل قرن بیستم در پیشرانههای هواپیما کاربرد داشت و در دهه ۷۰ تنها در پیستهای مسابقه آزمایش میشد اما در دهه ۸۰ میلادی همهچیز تغییر کرد. با جدی شدن قوانین آلایندگی، خودروسازان متوجه شدند که توربو میتواند راندمان و قدرت را در پیشرانههای دیزلی تجاری افزایش دهد. علاوه بر این، ارتقای دوام فنی این سیستمها راه را برای ورود آنها به خودروهای شهری و اسپرت هموار کرد. همزمان، هیجان مسابقات رالی و بهخصوص خودروهای افسانهای و بیقیدوبند گروه B، تب توربو را در میان جوانان داغ کرد؛ مسابقهای که نتیجه آن، چسباندن نشان Turbo روی بدنه خودروها و رقابت شدید خودروسازان برای استخراج بیشترین اسب بخار بدون آسیب به موتور بود.
ترمز ضدقفل یا ABS
ترمز ضدقفل نیز مسیر طولانی را برای فراگیر شدن طی کرد. در سال ۱۹۷۱، ماریو پالاتزتی در مرکز تحقیقات فیات، بنیان مدرن ABS را طراحی کرد تا رانندگان هنگام قفل شدن چرخها و سر خوردن، نیازی به فشردن و رها کردن متوالی پدال ترمز بهصورت سنتی نداشته باشند. سیستم ABS با رصد سرعت چرخها، در صورت تشخیص قفلشدگی، فشار هیدرولیک ترمز را بهصورت نبضی مدیریت میکند تا پایداری حفظ شود. مرسدس بنز طبق سنت همیشگی خود، این سیستم را در سال ۱۹۷۸ روی S کلاس معرفی کرد اما فورد در اروپا با مدل اسکورپیو موفق شد این سیستم را به خودروهای عمومیتر تزریق کند. نهایتاً در سال ۱۹۸۷، مرسدس بنز سیستم ABS را بهصورت استاندارد برای تمام محصولاتش در نظر گرفت.
سیستم کنترل کشش
درحالیکه ترمز ABS مانع از سر خوردن خودرو هنگام ترمزگیری میشود، سیستم کنترل کشش پایداری خودرو را در زمان شتابگیری و در سطوح لغزنده حفظ میکند. بامو نقش کلیدی در توسعه این فناوری در دهه ۸۰ داشت هرچند پیشتر نسخههای ابتدایی آن در دهه ۷۰ توسط بیوک و کادیلاک معرفی شده بود که تنها قدرت موتور را کاهش میدادند. جهش بزرگ دهه ۸۰، استفاده همزمان از ترمزگیری مجزای هر چرخ در کنار کنترل دریچه گاز بود. ترکیب این فناوری با ABS، سیستم کنترل پایداری الکترونیکی (ESC) امروزی را شکل داد که از سال ۲۰۱۲ در آمریکا و ۲۰۱۴ در اروپا اجباری شد و جان انسانهای بیشماری را با جلوگیری از واژگونی شاسیبلندها نجات داد.
سیستم چهارچرخ محرک
امروزه خودروهای چهارچرخ محرک را در انواع مختلفی از هاچبکها گرفته تا سدانهای لوکس میبینیم. اولین گام در این مسیر را سوبارو با مدل لئونه استیشن در دهه ۷۰ برداشت اما در دهه ۸۰، آئودی با معرفی مدل انقلابی کواترو در مسابقات رالی، دنیای خودرو را تکان داد. آئودی ثابت کرد که انتقال قدرت به هر چهارچرخ، نهتنها یک نیاز برای مسیرهای آفرود و لغزنده، بلکه یک ابزار کلیدی برای ارتقای عملکرد حرکتی در مسیرهای آسفالت است. با ورود سیستم کواترو به بازار عمومی، دیگر خودروسازان نیز این مسیر را دنبال کردند. امروزه بسیاری از خودروسازان حتی برای رانندگی در آبوهوای خشک و فقط بهمنظور ایجاد پایداری بیشتر، از سیستمهای چهارچرخ محرک استفاده میکنند.
آیرودینامیک
تا پیش از دهه ۸۰ میلادی، توجه به علم آیرودینامیک صرفاً به خودروهای مسابقهای محدود بود و خودروهای شهری ساختاری شبیه به آجر داشتند! در این دهه، کاهش ضریب درگ، بهبود جریان هوا و به حداقل رساندن نیروی برآ به اولویت طراحان تبدیل شد. آئودی ۱۰۰ در سال ۱۹۸۲ با ثبت ضریب درگ خیرهکننده ۰.۳۰، استانداردهای جدیدی در زمینه کاهش مصرف سوخت، ثبات در سرعتهای بالا و سکوت کابین تعریف کرد. تویوتا نیز در نسل دوم سوپرا از آیرودینامیک برای بهبود عملکرد بهره برد. در همین دوران، فورد با مدل سییرا، طراحی منحنی و انقلابی را جایگزین مدل جعبهای کورتینا کرد که در آن زمان توجه رسانهها را بهشدت جدی به خود جلب کرد.
ایربگ
در دهه ۷۰، شرکتهای فورد و جنرال موتورز ایده کیسه هوا را بهعنوان جایگزینی برای کمربند ایمنی آزمایش کردند زیرا آمریکاییها تمایلی به بستن کمربند نداشتند. بعداً نیز در آلمان، مرسدس بنز این آپشن را برای S کلاس ارائه داد. پورشه هم جزو اولین شرکتهایی بود که کیسه هوای راننده و سرنشین را بهصورت استاندارد در مدل ۹۴۴ توربو تعبیه کرد. در آمریکا، کرایسلر با استانداردسازی ایربگ و تمرکز بر آن در تبلیغات خود، آگاهی عمومی را نسبت به این آپشن نجاتبخش بالا برد و یک مزیت رقابتی ایجاد کرد تا سرانجام این آپشن به یک استاندارد جهانی بدل شود.
سیستم انژکتور
سیستم انژکتور نیز مانند بسیاری از فناوریها ابتدا در هواپیماها کاربرد داشت. هرچند در دهه ۵۰ میلادی خودروسازانی مثل مرسدس، شورلت و جگوار از نسخههای ابتدایی سیستم انژکتوری استفاده کردند اما تحول اصلی در سال ۱۹۸۰ رخ داد جایی که شرکت بوش سیستم تزریق سوخت چندنقطهای با کنترل الکترونیکی موتورونیک را معرفی کرد. این فناوری به دلیل دقت بالا در تنظیم سوخت، بهسرعت جایگزین کاربراتورهای قدیمی شد و راندمان پیشرانه، مصرف سوخت و آلایندگی را بهینه کرد. این فناوری بهقدری محبوب شد که خودروسازان حرف i را به نشانه انژکتوری بودن به نام مدلهای خود اضافه کردند.
منبع: CarBuzz