شکست سنگین آمریکا از چین در شاخص آمادگی برای خودروهای برقی

در ابتدای دهه جاری میلادی به نظر می‌رسید مسیر گذار به سمت خودروهای الکتریکی کاملاً هموار است به‌طوری‌که خودروسازانی مانند ولوو زمانی وعده داده بودند تا سال ۲۰۳۰ کاملاً برقی شوند. اکنون اما خودروسازان استراتژی‌های متفاوتی را در بخش پیشرانه انتخاب کرده‌اند و کشورهای مختلف نیز سیاست‌های متناقضی را دنبال می‌کنند. با انتشار مطالعه GEMRIX، اکنون تصویر روشنی از کشورهای پیشرو در آمادگی برای خودروهای الکتریکی وجود دارد. ایالات‌متحده با وجود اینکه دومین بازار بزرگ خودروی دنیا و میزبان یکی از پیشگامان برقی‌سازی یعنی تسلا است، در میان ۳۱ کشور مورد ارزیابی تنها در رتبه بیست و پنجم قرار گرفت. در مقابل، چین که در سال ۲۰۲۳ در رتبه دوم بود، این بار جایگاه نخست را به خود اختصاص داد. این مطالعه بر اساس ۴۶ نقطه داده در ۵ حوزه شامل عوامل کلان، شرایط بازار خودروهای الکتریکی، آمادگی مشتریان، زیرساخت شارژ و هزینه‌های کلی مالکیت یا قوانین انجام شده است. امتیاز کل بر مبنای ۱۰۰ محاسبه می‌شود که عدد ۱۰۰ نشان‌دهنده برابری کامل خودروهای الکتریکی و درون‌سوز است.

بخش عوامل کلان تنها حوزه‌ای است که آمریکا در آن امتیاز بالاتری کسب کرد و با ۹ امتیاز بالاتر از چین ۵ امتیازی ایستاد. این موضوع به معنای قوی‌تر بودن بازار خودروهای الکتریکی در آمریکا نیست بلکه نشان‌دهنده شرایط زیربنایی مساعدتر مانند شکوفایی اقتصادی و دسترسی به انرژی‌های تجدیدپذیر است. در ۴ حوزه دیگر، چین بااقتدار آمریکا را شکست داد. در بخش شرایط بازار که به مقیاس، پتانسیل رشد و بلوغ برقی‌سازی مربوط می‌شود، امتیاز چین ۲۱ در برابر ۸ به ثبت رسید. از ۳۴.۴ میلیون خودروی جدید فروخته‌شده در چین در سال ۲۰۲۵، حدود ۵۱ درصد خودروهای قابل شارژ بودند که ۲۷ درصد شامل خودروهای تمام الکتریکی (با پیشتازی جیلی گلکسی شینگ‌یوان) و ۲۴ درصد خودروهای پلاگین‌هیبریدی می‌شد. این آمار تضاد شدیدی با آمریکا دارد؛ جایی که از ۱۶.۲ میلیون خودروی فروخته‌شده، تنها ۹.۳ درصد قابل شارژ بودند که ۷.۵ درصد شامل خودروهای تمام الکتریکی (با پیشتازی تسلا مدل Y) و حدود ۲ درصد پلاگین‌هیبریدی بود. در شاخص آمادگی خریداران نیز چین ۲۳ امتیاز و آمریکا تنها ۷ امتیاز کسب کردند که میزان تمایل مشتریان به تعویض خودروی خود با مدل‌های برقی را نشان می‌دهد.

بزرگ‌ترین فاصله میان دو کشور در بخش زیرساخت‌های شارژ عمومی ثبت شد؛ جایی که چین با ۳۳ امتیاز در برابر ۷ امتیاز آمریکا به پیروزی رسید. چین ۲۰.۷ میلیون نقطه شارژ دارد که ۵۵ درصد آن‌ها از نوع سریع جریان مستقیم و ۴۵ درصد متناوب هستند. این رقم، ۳۰۰ هزار نقطه شارژ آمریکا را کاملاً تحت‌الشعاع قرار می‌دهد به‌ویژه آنکه نزدیک به ۴۷ درصد شارژرهای آمریکا تنها در ایالت‌های کالیفرنیا، نیویورک، فلوریدا، تگزاس و ماساچوست پراکنده شده‌اند. در بخش قوانین و اقتصاد نیز چین با امتیاز ۲۴ در برابر ۱۷ برنده شد. چین همچنان یارانه‌های مالیاتی و مشوق‌های جایگزینی خودرو ارائه می‌دهد درحالی‌که آمریکا اعتبار مالیاتی فدرال ۷,۵۰۰ دلاری برای خرید خودروهای جدید را در سپتامبر ۲۰۲۵ لغو کرد. همچنین دولت ترامپ دستورالعمل‌های فدرالی را که خودروسازان را به سمت برقی‌سازی سوق می‌داد، کنار گذاشته است. درمجموع، چین با ۱۰۶ امتیاز، رشد ۸ امتیازی نسبت به گزارش سال ۲۰۲۳ تجربه کرد اما آمریکا از ۵۵ امتیاز به ۴۷ امتیاز سقوط کرد.

اختلاف در امتیازات موجب شده دو کشور در دسته‌های متفاوتی قرار گیرند. چین در گروه برترین‌های جهان کنار نروژ با ۱۰۳ امتیاز، سنگاپور با ۹۶ امتیاز و هلند با ۹۰ امتیاز جای دارد. در رده بعدی، گروه دنباله‌روهای جاه‌طلب شامل کانادا با ۶۵ امتیاز و کشورهای اروپایی نظیر فرانسه با ۸۸ امتیاز، آلمان با ۸۷ امتیاز و بریتانیا با ۸۷ امتیاز قرار گرفته‌اند. آمریکا همراه با نیوزیلند و برزیل و کسب ۴۷ امتیاز در دسته بازارهای نوظهور برقی ایستاده است و پس‌ازآن گروه بازارهای نوپا شامل مکزیک با ۴۰ امتیاز، عربستان سعودی با ۳۶ امتیاز و آفریقای جنوبی با ۲۶ امتیاز قرار دارند.