هوش مصنوعی با سرعت در حال تسخیر استودیوهای طراحی خودروسازان است و روند کار را بینهایت سریع کرده اما آینده شغلی طراحان بهطورجدی تهدید میکند.
هوش مصنوعی دیگر فقط یک واژه جذاب برای تبلیغ سیستمهای رانندگی خودران نیست بلکه به بنیادیترین عنصر تغییر در ساختار تولید و طراحی خودروهای امروزی تبدیل شده است. اگرچه توسعهدهندگان نرمافزار خیلی زودتر به سراغ یادگیری ماشین رفتند اما بخش فیزیکی صنعت خودرو نیز با سرعتی سرسامآور در حال جبران فاصله است. برندهای بزرگ جهانی برای افزایش کارایی خطوط تولید و کاهش هزینههای جاری، بهشدت به الگوریتمهای هوشمند متکی شدهاند؛ از آئودی که از الگوریتمها برای بهرهوری حداکثر در کارخانهها استفاده میکند و نیسان که با روباتهای هوشمند سرعت تولید خود را فوقالعاده بالا برده تا فورد که پیشرانههای باکیفیت و دوام بالا را با کمک هوش مصنوعی به استانداردی تازه تبدیل کرده است اما آنچه شوک واقعی را به بدنه صنعت خودرو وارد کرده، نفوذ خیرهکننده هوش مصنوعی به استودیوهای طراحی است.
کارل نوهولد، مدیر طراحی نمای بیرونی اشکودا، در گفتگویی جنجالی اعتراف کرد که تواناییهای امروزی هوش مصنوعی او را کاملاً شوکه کرده است. نوهولد تأکید میکند روزهایی که طراحان وقت خود را صرف ور رفتنهای طولانیمدت با سطوح دیجیتالی میکردند به پایان رسیده است زیرا شبکههای عصبی پیشرفته میتوانند ظرف چند ثانیه، طرحهای بسیار دقیق و بینقصی را خلق کنند. نوهولد با اشاره به اینکه خودش هم در روند کاری روزمرهاش مستقیماً از ابزارهای هوش مصنوعی مولد استفاده میکند، گفت:
من از کیفیت کار این ابزارها شگفتزده شدهام. خودم هم از آن استفاده میکنم و واقعاً تعجب میکنم که چطور با یک دستور متنی ساده یا یک طرح خطی ابتدایی، در چند ثانیه خروجیهایی تحویل میدهد که خودتان هم نمیتوانستید رندر بهتری از آن بکشید.
ابزارهایی مانند Vizcom یا چتباتهای پیشرفتهای چون چت GPT و گوگل جمنای، امروزه با دریافت یک اسکچ دستی ساده، طرحی دیجیتالی و فوقالعاده تمیز با بازتابهای نور واقعی، سایهپردازیهای دقیق، محیط طبیعی و تناسبات مهندسیشده تحویل میدهند. اگرچه نسخههای اولیه با چالشهایی مثل ایرادات عجیب در طراحی لوگوها یا جزئیات ساختاری روبهرو بودند اما بهروزرسانیهای اخیر تقریباً تمامی این ایرادات را برطرف کردهاند.
این جهش تکنولوژیک برای جامعه طراحان خودرو حکم یک شمشیر دو لبه را دارد. نوهولد هشدار میدهد که این فناوری، صنعت طراحی خودرو را از انحصار «ترسیم ساده با دست» خارج کرده و طراحان چارهای جز بهروز نگهداشتن دانش خود و تطبیق با هوش مصنوعی ندارند تا در بازار کار باقی بمانند اما سمت تاریک این کارایی بینظیر، تهدید مستقیم نیروی انسانی است. وقتی هوش مصنوعی سرعت کار و خلاقیت را چندین برابر میکند، استودیوهای طراحی به نیروهای بهمراتب کمتری برای نهاییسازی طرحهای بیرونی خودرو نیاز خواهند داشت. این موضوع، ورود طراحان جوان و تازهکار را به این حرفه فوقالعاده سخت و پرچالش میکند.
البته نوهولد تنها فردی نیست که زنگ خطر را به صدا درآورده است. گوردن واگنر، مدیر ارشد سابق طراحی مرسدس بنز نیز پیشتر هشدار داده بود که هوش مصنوعی میتواند طی یک دهه آینده، شغل طراحان خودرو را کاملاً منسوخ کند. در حال حاضر، جنرال موتورز هوش مصنوعی را در روند کاری خود ادغام کرده تا اسکچهای دستی را به رندرهای سهبعدی دقیق تبدیل کند و حتی تونلهای باد مجازی مجهز به هوش مصنوعی، آیرودینامیک خودرو را بهصورت لحظهای ارزیابی میکنند. فورد نیز از این فناوری برای رنگی کردن تصاویر سیاهوسفید پروتوتایپهای دهه ۱۹۶۰ میلادی استفاده کرده است.
چرا احساس و روح انسانی جایگزین ندارد؟
البته با وجود تمام چالشها و سلطه روزافزون الگوریتمها، مدیر طراحی اشکودا از استعدادهای جوان خواسته است که در مصاحبههای استخدامی، همچنان مهارت خود را در طراحی اسکچ نشان دهند زیرا روشهای سنتی بهتر میتوانند جوهره خلاقیت و درک هنری فرد را به مدیران اثبات کنند. درنهایت، الگوریتمها میتوانند یک کراساوور با تناسبات ابعادی بینقص را ظرف چند ثانیه رندر کنند اما خودروهای ماندگار و اسطورهای تاریخ از اشتیاق، درک مکانیکی و درک درونی انسان متولد شدهاند. کامپیوترها بدون فهم احساسات واقعی دنیای حقیقی، در نقطه مشخصی متوقف میشوند. اتکای مطلق به نرمافزارها و کنار گذاشتن شهود انسانی، صنعت خودرو را به سمت عصری تاریک از وسایل نقلیه بیروح، یکنواخت و کاملاً مشابه هم سوق خواهد داد؛ موضوعی که ثابت میکند روح خلاق انسان همچنان جایگزینناپذیرترین بخش از فرآیند خلق یک خودرو است.