داستان اسطورههای V10 و ۱۰ خودروی ده سیلندر تاریخ ساز با صدای ماندگار
در اقدامی شگفتانگیز؛ ۱۰ خودروی V10 از برندهای گوناگون جمع آوری شدند تا کنار هم، داستان یکی از جذابترین پیشرانههای تاریخ را روایت کنند.
موتورهای V10 را میتوان یکی از خاصترین و هیجانانگیزترین دستاوردهای صنعت خودروسازی دانست؛ پیشرانههایی که ترکیبی از قدرت بالا، مهندسی پیچیده، دور موتور چشمگیر و صدایی فراموشنشدنی را در اختیار رانندگان قرار میدادند. این موتورها در خودروهای اسپرت، سوپراسپرتها، سدانهای قدرتمند، وانتهای عضلانی و حتی خودروهای مسابقهای فرمول یک استفاده شدند.
دوران شکوفایی موتورهای V10 تقریباً از اوایل دهه ۱۹۹۰ آغاز شد و تا سال ۲۰۲۴ ادامه پیدا کرد. در این دوره، خودروسازانی مانند دوج، فورد، فولکسواگن، بیامو، پورشه، لامبورگینی، لکسوس و آئودی محصولات متفاوتی با این آرایش سیلندر تولید کردند.
ویژگی مهم موتور V10 فقط تعداد سیلندرهای آن نیست. نحوه احتراق، زاویه قرارگیری سیلندرها، طراحی میللنگ و ترتیب خروج گازهای اگزوز، شخصیت صوتی متفاوتی برای این پیشرانه ایجاد میکند. به همین دلیل، صدای یک لکسوس LFA با پورشه کاررا GT یا بیامو M5 V10 تفاوت محسوسی دارد.
موتور V10 چیست و چرا صدای متفاوتی دارد؟
موتور V10 از دو ردیف پنجسیلندر تشکیل شده است که با زاویه مشخصی نسبت به یکدیگر قرار میگیرند. در بسیاری از طراحیها، زاویه ۷۲ درجه برای دستیابی به احتراق منظم انتخاب میشود؛ البته همه موتورهای V10 چنین ساختاری ندارند. برای مثال، موتور پورشه کاررا GT با زاویه ۶۸ درجه طراحی شده است.
یکی از مهمترین ویژگیهای این موتور، صدای خروجی اگزوز است. تعداد سیلندرها، ترتیب احتراق و فاصله زمانی پالسهای خروجی گاز، فرکانسها و هارمونیکهای متفاوتی ایجاد میکنند. در نتیجه، موتورهای پنجسیلندر و V10 شخصیت صوتی خاصی دارند که با پیشرانههای V8 و V12 متفاوت است.
در واقع، جذابیت موتور V10 فقط به قدرت آن مربوط نمیشود؛ بلکه ترکیب صدای متفاوت، واکنش سریع پدال گاز و افزایش دور موتور، تجربه رانندگی منحصربهفردی ایجاد میکند.
۱. دوج وایپر؛ آغاز دوران موتورهای V10 در خودروهای اسپرت
- سال تولید: ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵، نسل اول
- حجم موتور: ۸ لیتر
- قدرت: ۴۰۰ اسب بخار
- گشتاور: ۶۳۰ نیوتنمتر
- وزن: حدود ۱۵۰۰ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: حدود ۴.۶ ثانیه
دوج وایپر یکی از مهمترین خودروهای تاریخ موتور V10 است. این خودرو در ابتدای دهه ۱۹۹۰ با هدف ساخت یک رودستر اسپرت آمریکایی معرفی شد؛ محصولی که قرار بود بدون تکیه بر فناوریهای پیچیده و سیستمهای الکترونیکی متعدد، تجربهای کاملاً مکانیکی از رانندگی ارائه دهد.
پیشرانه نسل اول وایپر یک موتور ۸ لیتری V10 با بلوک و سرسیلندر آلومینیومی بود. ریشه طراحی این موتور به پیشرانههای بزرگ کامیونهای دوج بازمیگشت و لامبورگینی در توسعه نسخه آلومینیومی آن نقش داشت.
این موتور از سیستم سوپاپ OHV یا میلبادامک داخل بلوک استفاده میکرد و در مقایسه با موتورهای چندسوپاپ مدرن، ساختار سادهتری داشت. با وجود این، گشتاور بسیار زیاد آن باعث میشد وایپر در شتابگیری مستقیم عملکرد چشمگیری داشته باشد.
قدرت ۴۰۰ اسب بخار و گشتاور ۶۳۰ نیوتنمتر در کنار گیربکس ششسرعته دستی، وایپر را به خودرویی خاص تبدیل کردند. این خودرو برخلاف بسیاری از رقبای اروپایی، بیشتر بر قدرت خام، گشتاور بالا و ارتباط مستقیم راننده با ماشین تمرکز داشت.
۲. دوج رم SRT-10؛ وانت مجهز به قلب تپنده وایپر
- سال تولید: ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶
- حجم موتور: ۸.۳ لیتر
- قدرت: ۵۰۰ اسب بخار
- گشتاور: ۷۱۲ نیوتنمتر
- وزن: حدود ۲۳۳۱ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: حدود ۴.۹ ثانیه
اگر تصور میکنید موتور V10 فقط برای سوپراسپرتها مناسب است، دوج رم SRT-10 یکی از بهترین نمونهها برای تغییر این تصور خواهد بود. دوج در سال ۲۰۰۴ نسخه عملکردی وانت رم را با پیشرانه ۸.۳ لیتری وایپر معرفی کرد. این موتور ده سیلندر تنفس طبیعی از بلوک و سرسیلندر آلومینیومی، دو سوپاپ برای هر سیلندر و سیستم سوپاپ OHV بهره میبرد.
خروجی ۵۰۰ اسب بخار و ۷۱۲ نیوتنمتر گشتاور از طریق گیربکس ششسرعته دستی به چرخهای عقب منتقل میشد. استفاده از سیستم انتقال قدرت دیفرانسیل عقب در کنار گشتاور بالا، رانندگی با این وانت را به تجربهای متفاوت تبدیل میکرد.
رم SRT-10 تنها یک وانت قدرتمند نبود؛ این خودرو توانست عنوان سریعترین وانت تولیدی جهان را نیز به دست آورد. حداکثر سرعت ثبتشده آن حدود ۲۴۹ کیلومتر بر ساعت بود. نسخه مورد بررسی در آزمایشهای جادهای حتی توانست شتاب صفر تا ۹۶ کیلومتر بر ساعت را در حدود ۴.۹ ثانیه ثبت کند؛ عملکردی که برای یک وانت بزرگ در آن زمان فوقالعاده بود.
۳. دوج رم مگنوم V10؛ قدرت برای حمل بارهای سنگین
- سال تولید موتور: ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۲
- حجم موتور: ۸ لیتر
- قدرت: حدود ۳۰۰ اسب بخار
- گشتاور: ۶۱۰ نیوتنمتر
- وزن: بسته به مدل و تجهیزات متفاوت
- شتاب صفر تا ۱۰۰: معیار اصلی عملکرد این خودرو نیست
پیش از آنکه دوج از موتور V10 در وایپر استفاده کند، نسخه تجاری این پیشرانه برای وانتهای سنگین رم توسعه پیدا کرده بود. موتور Magnum V10 با حجم ۸ لیتر، بلوک و سرسیلندر چدنی و ساختار سوپاپ OHV طراحی شده بود. این پیشرانه در دور موتور پایین، گشتاور قابلتوجهی تولید میکرد و هدف اصلی آن حمل بار و کشیدن تریلرهای سنگین بود.
قدرت حدود ۳۰۰ اسب بخار و گشتاور ۶۱۰ نیوتنمتر، آن را به یکی از قدرتمندترین موتورهای بنزینی وانتهای آمریکایی در زمان خود تبدیل کرد.
تفاوت اصلی این پیشرانه با نسخه وایپر در اولویتهای مهندسی بود. در وایپر، دور موتور بالاتر و عملکرد اسپرت اهمیت داشت؛ اما در رم Magnum، دوام، توان کشش و تولید گشتاور در دورهای پایین اهمیت بیشتری داشت.
DrivingLine+1
۴. فورد F-Series؛ موتور ترایتون V10
- سال معرفی: ۱۹۹۹
- حجم موتور: ۶.۸ لیتر
- قدرت: حدود ۳۱۰ اسب بخار در نسخههای اولیه
- گشتاور: حدود ۵۷۶ نیوتنمتر
- وزن: وابسته به مدل وانت
- شتاب صفر تا ۱۰۰: بسته به نسخه و بار خودرو متفاوت
فورد نیز در رقابت با دوج تصمیم گرفت موتور V10 را به محصولات تجاری خود بیاورد. نتیجه این تصمیم، پیشرانه ۶.۸ لیتری Triton V10 بود که در خانواده وانتهای سنگین Super Duty مورد استفاده قرار گرفت. این موتور از خانواده Modular فورد بود و برخلاف موتورهای قدیمی OHV دوج، از میلبادامک بالاسری استفاده میکرد. طراحی مدرنتر سرسیلندر و سیستم تنفس، امکان تولید قدرت مناسب در کنار گشتاور بالا را فراهم میکرد.
فورد برای دستیابی به احتراق منظم، از میللنگ با پینهای جابهجاشده استفاده کرد. در موتورهای V10 با زاویه ۹۰ درجه که از معماری V8 مشتق شدهاند، این طراحی به تنظیم فاصله احتراقها کمک میکند.
Triton V10 در نسخههای مختلف قدرت و گشتاور متفاوتی داشت و در سالهای بعد نیز ارتقا پیدا کرد. این پیشرانه بهجای استفاده در خودروهای اسپرت، برای حمل بار، یدککشی و استفادههای تجاری سنگین طراحی شده بود.
۵. فولکسواگن توارگ V10 TDI؛ سلطان گشتاور دیزلی
- سال تولید: از ۲۰۰۲
- حجم موتور: ۵ لیتر
- نوع سوخت: دیزل توربوشارژ
- قدرت: ۳۱۳ اسب بخار
- گشتاور: ۷۵۰ نیوتنمتر
- وزن: حدود ۲۵۰۰ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: ۷.۸ ثانیه
یکی از متفاوتترین خودروهای مجهز به موتور V10، فولکسواگن توارگ نسل اول است. این شاسیبلند آلمانی به یک موتور ۵ لیتری V10 TDI مجهز شد که برخلاف نمونههای اسپرت، از سوخت دیزل استفاده میکرد. پیشرانه موردنظر از دو ردیف پنجسیلندر، توربوشارژرها و سیستم تزریق مستقیم سوخت بهره میبرد. خروجی آن به ۳۱۳ اسب بخار و ۷۵۰ نیوتنمتر گشتاور میرسید.
گشتاور عظیم این موتور باعث شده بود توارگ در کشیدن بارهای بسیار سنگین عملکردی استثنایی داشته باشد. یکی از مشهورترین نمایشهای توانایی آن، کشیدن یک هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ با وزن حدود ۱۵۵ تن بود. توارگ V10 TDI همچنین با سیستم چهارچرخ محرک و سیستم تعلیق بادی عرضه میشد. ترکیب این امکانات، آن را به یک شاسیبلند لوکس و توانمند برای سفرهای طولانی و مسیرهای دشوار تبدیل میکرد.
۶. بیامو M5 E60؛ یک سدان با قلب تپنده فرمول یک
- سال تولید: ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰
- حجم موتور: ۵ لیتر
- قدرت: ۵۰۷ اسب بخار
- گشتاور: ۵۲۰ نیوتنمتر
- وزن: حدود ۱۸۳۰ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: ۴.۷ ثانیه
بیامو M5 نسل E60 یکی از خاصترین سدانهای اسپرت تاریخ است. این خودرو در سال ۲۰۰۵ با پیشرانهای معرفی شد که از نظر فناوری و شخصیت فنی، ارتباط نزدیکی با دوران حضور بیامو در مسابقات فرمول یک داشت. موتور S85 یک پیشرانه ۵ لیتری V10 تنفس طبیعی بود که از فناوری DOHC، چهار سوپاپ برای هر سیلندر و سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها استفاده میکرد. این موتور میتوانست تا بیش از ۸۰۰۰ دور بر دقیقه دوران کند و در ۷۷۵۰ دور بر دقیقه به حداکثر قدرت خود برسد.
خروجی ۵۰۷ اسب بخار و ۵۲۰ نیوتنمتر گشتاور از طریق گیربکس هفتسرعته SMG به چرخهای عقب منتقل میشد. راننده میتوانست با استفاده از تنظیمات مختلف گیربکس، سرعت تعویض دندهها را تغییر دهد. یکی از ویژگیهای جذاب M5 E60، ترکیب ظاهر یک سدان خانوادگی با عملکرد یک خودروی اسپرت بود. این خودرو پنج سرنشین را در خود جای میداد، اما در مسیرهای مستقیم و پیست میتوانست بسیاری از خودروهای اسپرت همدوره خود را به چالش بکشد.
صدای موتور S85 در دورهای بالا یکی از شاخصترین ویژگیهای این خودرو است. این پیشرانه از نظر تعداد سیلندر، حجم و شخصیت صوتی، تجربهای متفاوت از موتورهای شش و هشت سیلندر بیامو ارائه میکرد.
۷. پورشه کاررا GT؛ نزدیکترین تجربه به یک خودروی مسابقهای
- سال تولید: ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶
- حجم موتور: ۵.۷ لیتر
- قدرت: ۶۱۲ اسب بخار
- گشتاور: ۵۹۰ نیوتنمتر
- وزن: ۱۳۸۰ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: ۳.۹ ثانیه
پورشه کاررا GT یکی از مهمترین خودروهای تاریخ سوپراسپرتها و از مشهورترین نمونههای استفاده از موتور V10 در یک خودروی جادهای است.
داستان موتور این خودرو به برنامههای مسابقهای پورشه در دهه ۱۹۹۰ بازمیگردد. پیشرانه اولیه برای حضور در مسابقات فرمول یک طراحی شده بود، اما این پروژه به نتیجه نرسید. چند سال بعد، پورشه از همان ایده مهندسی برای ساخت پیشرانه خودروی مسابقهای LMP 2000 استفاده کرد. با لغو آن پروژه نیز موتور کنار گذاشته شد تا سرانجام در کاررا GT به کار گرفته شود.
این پیشرانه ۵.۷ لیتری با زاویه ۶۸ درجه، ۱۰ سیلندر و سیستم تنفس طبیعی طراحی شده بود. قدرت ۶۱۲ اسب بخار در دور موتور ۸۰۰۰ و گشتاور ۵۹۰ نیوتنمتر در ۵۷۵۰ دور بر دقیقه، مشخصات قابلتوجهی برای یک خودروی جادهای محسوب میشد. پورشه برای انتقال قدرت از گیربکس ششسرعته دستی و کلاچ سرامیکی استفاده کرد. وزن پایین ۱۳۸۰ کیلوگرمی نیز نقش مهمی در عملکرد خودرو داشت. شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت کاررا GT تنها ۳.۹ ثانیه بود و حداکثر سرعت آن به ۳۳۰ کیلومتر بر ساعت میرسید.
یکی از ویژگیهای فنی مهم این خودرو، مجموعه قطعات متحرک سبک موتور بود که واکنش سریع به تغییرات پدال گاز را امکانپذیر میکرد. کاررا GT هنوز هم به دلیل صدای خاص موتور، گیربکس دستی و ارتباط مستقیم راننده با خودرو، جایگاه ویژهای میان علاقهمندان دارد.
۸. لامبورگینی گالاردو؛ سوپراسپرت V10 ایتالیایی
- سال تولید: ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۳
- حجم موتور: ۵ لیتر در نسخه اولیه
- قدرت: ۵۰۰ اسب بخار
- گشتاور: ۵۱۰ نیوتنمتر
- وزن: حدود ۱۴۳۰ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: حدود ۴.۲ ثانیه
لامبورگینی گالاردو یکی از موفقترین محصولات تاریخ این برند ایتالیایی است. این خودرو در سال ۲۰۰۳ معرفی شد و نقش مهمی در گسترش بازار محصولات لامبورگینی داشت. گالاردو از موتور ۵ لیتری V10 با زاویه ۹۰ درجه استفاده میکرد. این پیشرانه دارای دو میلبادامک در هر سرسیلندر، چهار سوپاپ برای هر سیلندر و سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها بود.
یکی از نکات جالب مهندسی این موتور، استفاده از پینهای میللنگ با اختلاف زاویه ۱۸ درجه بود که امکان ایجاد فواصل احتراق منظم را در ساختار ۹۰ درجه فراهم میکرد. موتور تنفس طبیعی گالاردو ۵۰۰ اسب بخار قدرت و ۵۱۰ نیوتنمتر گشتاور تولید میکرد. سیستم چهارچرخ محرک نیز به انتقال بهتر این قدرت به سطح جاده کمک میکرد.
لامبورگینی برای این خودرو گیربکس ششسرعته دستی و نسخه رباتیک E-Gear را در نظر گرفته بود. شتاب حدود ۴.۲ ثانیه و حداکثر سرعت نزدیک به ۳۱۴ کیلومتر بر ساعت، گالاردو را در جایگاه سوپراسپرتهای مطرح زمان خود قرار میداد.
دیگر نکته جالب درباره گالاردو این است که نسخههای اولیه و فیسلیفتشده آن از نظر ترتیب احتراق تفاوتهایی داشتند. به همین دلیل، صدای موتور این دو نسخه نیز یکسان نیست.
۹. لکسوس LFA؛ شاهکار مهندسی ژاپن
- سال تولید: ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲
- حجم موتور: ۴.۸ لیتر
- قدرت: ۵۶۰ اسب بخار
- گشتاور: ۴۸۰ نیوتنمتر
- وزن: ۱۴۸۰ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: ۳.۷ ثانیه
لکسوس LFA را میتوان یکی از پیشرفتهترین خودروهای مجهز به موتور V10 دانست. این سوپراسپرت ژاپنی نتیجه سالها توسعه و آزمایش مهندسان لکسوس بود و تنها ۵۰۰ دستگاه از آن تولید شد. پیشرانه ۴.۸ لیتری V10 این خودرو با همکاری یاماها توسعه پیدا کرد. موتور دارای ساختار DOHC و چهار سوپاپ برای هر سیلندر بود و میتوانست تا ۹۰۰۰ دور بر دقیقه دوران کند.
حداکثر قدرت ۵۶۰ اسب بخار در ۸۷۰۰ دور بر دقیقه و گشتاور ۴۸۰ نیوتنمتر در ۶۸۰۰ دور بر دقیقه تولید میشد. چنین مشخصاتی نشان میدهد که مهندسان لکسوس بیشتر بر دستیابی به دور موتور بالا و واکنش سریع تمرکز داشتند. یکی از ویژگیهای جالب LFA، همکاری بخش سازهای موسیقی یاماها در تنظیم صدای ورودی موتور بود. این شرکت با استفاده از تجربه خود در زمینه آکوستیک، به طراحی صدایی کمک کرد که هنگام افزایش دور موتور، حالتی شبیه یک ساز موسیقی داشته باشد.
بدنه خودرو نیز از مواد کامپوزیتی فیبر کربن ساخته شده بود تا وزن کاهش پیدا کند و استحکام سازه افزایش یابد. گیربکس ششسرعته اتوماتیکشونده، انتقال قدرت به چرخهای عقب را بر عهده داشت. لکسوس LFA با شتاب ۳.۷ ثانیه و حداکثر سرعت ۳۲۵ کیلومتر بر ساعت، یکی از خاصترین سوپراسپرتهای ژاپنی تاریخ محسوب میشود.
۱۰. آئودی R8 و لامبورگینی هوراکان؛ آخرین نسل سوپراسپرتهای V10
آئودی R8 V10
- سال تولید نسخه V10: از ۲۰۰۹
- حجم موتور: ۵.۲ لیتر
- قدرت: ۵۲۵ اسب بخار در نسخه اولیه
- گشتاور: ۵۳۰ نیوتنمتر
- وزن: حدود ۱۶۲۰ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: حدود ۳.۹ ثانیه
آئودی R8 با ورود نسخه V10 در سال ۲۰۰۹، به یکی از جذابترین سوپراسپرتهای موتوروسط بازار تبدیل شد. این خودرو از پیشرانه ۵.۲ لیتری FSI با تزریق مستقیم سوخت، زاویه ۹۰ درجه و سیستم DOHC استفاده میکرد. موتور V10 اولیه R8 حدود ۵۲۵ اسب بخار قدرت و ۵۳۰ نیوتنمتر گشتاور تولید میکرد. سیستم چهارچرخ محرک کواترو و گیربکس ششسرعته دستی یا R-Tronic در انتقال قدرت نقش داشتند.
در نسلها و نسخههای بعدی، قدرت موتور افزایش یافت و برخی مدلها به بیش از ۶۰۰ اسب بخار رسیدند. این خودرو در کنار عملکرد بالا، به دلیل کیفیت کابین و قابلیت استفاده روزمره نیز مورد توجه قرار گرفت.
لامبورگینی هوراکان
- سال تولید: ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴
- حجم موتور: ۵.۲ لیتر
- قدرت: ۶۱۰ اسب بخار در نسخه LP610-4
- گشتاور: ۵۶۰ نیوتنمتر
- وزن: حدود ۱۴۲۲ کیلوگرم
- شتاب صفر تا ۱۰۰: ۳.۲ ثانیه
هوراکان جانشین گالاردو بود و با پیشرانه ۵.۲ لیتری V10 تنفس طبیعی وارد بازار شد. موتور این خودرو با سیستم تزریق مستقیم و غیرمستقیم سوخت، فناوری زمانبندی متغیر سوپاپها و سیستم روغنکاری کارتل خشک توسعه پیدا کرده بود. نسخه LP610-4 توانایی تولید ۶۱۰ اسب بخار قدرت و ۵۶۰ نیوتنمتر گشتاور را داشت. نیروی موتور از طریق گیربکس هفتسرعته دوکلاچه به چهار چرخ منتقل میشد.
شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت در این نسخه حدود ۳.۲ ثانیه بود. هوراکان در نسخههای مختلفی مانند EVO، STO و نیز عرضه شد که هرکدام ویژگیهای فنی و عملکردی متفاوتی داشتند. تولید هوراکان در سال ۲۰۲۴ به پایان رسید و همراه با توقف تولید آئودی R8، یکی از مهمترین فصلهای تاریخ موتورهای V10 در خودروهای جادهای بسته شد.
جدول مقایسه مشخصات فنی خودروهای مجهز به موتور V10
در جدول زیر، مشخصات نسخههای شاخص هر خودرو آورده شده است. اعداد وزن و شتاب ممکن است با توجه به سال تولید، نوع گیربکس و تجهیزات متفاوت باشند.
خودرو | سال تولید | حجم موتور | قدرت (اسب بخار) | گشتاور (نیوتنمتر) | وزن (کیلوگرم) | صفر تا ۱۰۰ |
|---|---|---|---|---|---|---|
دوج وایپر RT/10 | ۱۹۹۲ | ۸ لیتر | ۴۰۰ | ۶۳۰ | ۱۵۰۰ | ۴.۶ ثانیه |
دوج رم SRT-10 | ۲۰۰۴ | ۸.۳ لیتر | ۵۰۰ | ۷۱۲ | ۲۳۳۱ | ۴.۹ ثانیه |
دوج رم Magnum V10 | ۱۹۹۴ | ۸ لیتر | ۳۰۰ | ۶۱۰ | متغیر | — |
فورد Triton V10 | ۱۹۹۹ | ۶.۸ لیتر | ۳۱۰ | ۵۷۶ | متغیر | — |
فولکسواگن توارگ V10 TDI | ۲۰۰۲ | ۵ لیتر | ۳۱۳ | ۷۵۰ | ۲۵۰۰ | ۷.۸ ثانیه |
بیامو M5 E60 | ۲۰۰۵ | ۵ لیتر | ۵۰۷ | ۵۲۰ | ۱۸۳۰ | ۴.۷ ثانیه |
پورشه کاررا GT | ۲۰۰۳ | ۵.۷ لیتر | ۶۱۲ | ۵۹۰ | ۱۳۸۰ | ۳.۹ ثانیه |
لامبورگینی گالاردو | ۲۰۰۳ | ۵ لیتر | ۵۰۰ | ۵۱۰ | ۱۴۳۰ | ۴.۲ ثانیه |
لکسوس LFA | ۲۰۱۰ | ۴.۸ لیتر | ۵۶۰ | ۴۸۰ | ۱۴۸۰ | ۳.۷ ثانیه |
آئودی R8 V10 | ۲۰۰۹ | ۵.۲ لیتر | ۵۲۵ | ۵۳۰ | ۱۶۲۰ | ۳.۹ ثانیه |
لامبورگینی هوراکان | ۲۰۱۴ | ۵.۲ لیتر | ۶۱۰ | ۵۶۰ | ۱۴۲۲ | ۳.۲ ثانیه |
چرا موتورهای V10 از صنعت خودروسازی کنار رفتند؟
با وجود جذابیت فنی و صوتی موتورهای V10، تولید این پیشرانهها بهتدریج کاهش پیدا کرد. یکی از مهمترین دلایل این اتفاق، قوانین سختگیرانه آلایندگی و مصرف سوخت بود.
موتورهای ده سیلندر به دلیل تعداد بالای قطعات متحرک، حجم زیاد و پیچیدگی مهندسی، معمولاً هزینه تولید و نگهداری بیشتری نسبت به موتورهای کوچکتر دارند. از سوی دیگر، فناوری توربوشارژر به خودروسازان اجازه داد با موتورهای شش یا هشت سیلندر، قدرتی مشابه یا حتی بیشتر تولید کنند.
برای مثال، امروزه بسیاری از سوپراسپرتها با موتورهای V8 توئینتوربو به قدرتهایی دست پیدا میکنند که در گذشته به پیشرانههای بزرگ تنفس طبیعی نیاز داشتند.
الکتریکیسازی نیز نقش مهمی در تغییر مسیر صنعت خودرو داشته است. موتورهای الکتریکی میتوانند گشتاور بسیار زیادی را از دورهای پایین تولید کنند و از نظر راندمان انرژی نیز مزایای قابلتوجهی دارند.
در مسابقات فرمول یک هم دوران موتورهای V10 به پایان رسید. این پیشرانهها پس از سالها حضور در مسابقات، از سال ۲۰۰۶ جای خود را به موتورهای V8 دادند و بعدها نیز موتورهای توربوشارژ هیبریدی جایگزین آنها شدند.
تماشا کنید: مقایسه و نگاه نزدیک به ۱۰ خودروی تاریخ ساز V10
انتخاب بهترین موتور V10 به معیار موردنظر بستگی دارد. اگر قدرت و عملکرد در اولویت باشد، پورشه کاررا GT و لامبورگینی هوراکان از نمونههای برجسته هستند. اگر صدای موتور اهمیت بیشتری داشته باشد، لکسوس LFA و بیامو M5 E60 جایگاه ویژهای دارند. از نظر مهندسی نیز پورشه کاررا GT با پیشرانه مسابقهای تغییرکاربرییافته و لکسوس LFA با موتور اختصاصی توسعهیافته از جذابترین نمونهها محسوب میشوند. در مقابل، دوج رم SRT-10 نشان داد که موتور V10 حتی میتواند یک وانت بزرگ را به وسیلهای با عملکرد یک خودروی اسپرت تبدیل کند.
موتور V10 شاید از نظر اقتصادی و زیستمحیطی دیگر انتخاب مناسبی برای آینده صنعت خودرو نباشد، اما از نظر صدای جذاب، شخصیت مکانیکی و هیجان رانندگی، یکی از فراموشنشدنیترین فصلهای تاریخ خودروسازی را رقم زده است. یادداشت فنی: برخی اعداد شتاب و وزن در جدول تقریبی هستند و برای نسخههای مشخصشده در متن، لزوماً مشخصات تمام سالهای تولید را نشان نمیدهند. اعداد مربوط به موتورهای وانت نیز به دلیل تفاوت شاسی و تجهیزات، قابل تعمیم به تمام نسخهها نیستند.