تقویم تاریخ: سالگرد معرفی هوندا سیویک تایپ R جذاب‌ترین هاچبک ژاپنی

آگوست ۱۹۹۷، مصادف با مرداد ۱۳۷۶ هوندا برای نخستین‌بار نام Type R را روی یک سیویک قرار داد؛ خودرویی که قرار بود فلسفه تایپ R را از NSX و اینتگرا به یک خودروی کوچک‌تر و در دسترس‌تر منتقل کند.

نتیجه، EK9 بود؛ یک هاچ‌بک سبک‌وزن که بیش از آنکه به دنبال تجمل یا قدرت خام باشد، لذت رانندگی و عملکرد عالی در پیست داشت. هوندا در طول نزدیک به سه دهه، این فرمول را نسل‌به‌نسل ارتقا داد؛ موتورهای تنفس طبیعی جای خود را به توربوشارژر دادند، قدرت از ۱۸۵ به ۳۲۹ اسب بخار رسید و تقریباً دو برابر شد. همچنین فناوری شاسی و آیرودینامیک پیشرفت کرد، اما یک ویژگی ثابت باقی ماند: انتقال نیرو به چرخ‌های جلو و تأکید بر ارتباط راننده با خودرو.

سیویک Type R EK9 که در سال ۱۹۹۷ معرفی شد، بر پایه نسل ششم سیویک ساخته شده بود و تنها در بازار ژاپن عرضه شد. قلب این خودرو یک موتور چهارسیلندر ۱.۶ لیتری B16B DOHC VTEC بود که ۱۸۵ اسب‌بخار قدرت در ۸۲۰۰ دور بر دقیقه و ۱۶۰ نیوتن‌متر گشتاور در ۷۵۰۰ دور بر دقیقه تولید می‌کرد.

این موتور تنفس طبیعی، به دلیل توان بالا نسبت به حجم موتور، به یکی از نمادهای دوران طلایی موتورهای VTEC تبدیل شد. EK9 با وزن حدود ۱۰۵۰ کیلوگرم، دیفرانسیل لغزش محدود و گیربکس ۵ سرعته دستی، بیشتر شبیه یک خودروی مسابقه‌ای خیابانی بود تا یک هاچ‌بک معمولی. شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۶.۷ ثانیه و حداکثر سرعت حدود ۲۳۵ کیلومتر بر ساعت بود. قیمت اولیه در ژاپن حدود ۱.۷ میلیون ین اعلام شد.

در سال ۲۰۰۱، هوندا نسل دوم سیویک تایپ R را با کد EP3 معرفی کرد و این بار تایپ R رسماً به اروپا آمد. تولید این مدل در کارخانه هوندا در سوئیندون انگلستان انجام می‌شد. موتور ۲.۰ لیتری چهارسیلندر K20A/K20A2 DOHC i-VTEC با قدرت ۲۰۰ اسب‌بخار و گشتاور حدود ۱۹۶ نیوتن‌متر، در کنار یک گیربکس ۶ سرعته دستی قرار گرفت.

شاسی نیز نسبت به EK9 بسیار سفت‌تر شده بود و ترمزها و سیستم تعلیق برای رانندگی اسپرت ارتقا پیدا کردند. EP3 در نسخه اروپایی حدود ۶.۸ تا ۶.۹ ثانیه برای رسیدن به ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت زمان نیاز داشت و حداکثر سرعت آن به ۲۳۵ کیلومتر بر ساعت می‌رسید. قیمت اولیه آن در بازار اروپا بسته به کشور حدود ۲۴ هزار دلار یا معادل آن بود. نسخه ژاپنی با موتور ۲۱۵ اسب‌بخاری و تجهیزات اسپرت‌تر عرضه شد.

نسل سوم در سال ۲۰۰۷ یکی از متفاوت‌ترین فصل‌های تاریخ سیویک تایپ R را رقم زد؛ زیرا هوندا دو نسخه کاملاً متفاوت ارائه کرد. در ژاپن، FD2 برای نخستین‌بار تایپ R را به یک سدان چهاردر تبدیل کرد. موتور ۲.۰ لیتری تنفس طبیعی K20A DOHC i-VTEC با قدرت ۲۲۵ اسب‌بخار و گشتاور ۲۱۵ نیوتن‌متر، همراه با گیربکس ۶ سرعته دستی و دیفرانسیل لغزش محدود، این خودرو را به یکی از جدی‌ترین خودروهای دیفرانسیل جلو زمان خود تبدیل کرد.

قیمت اولیه FD2 در ژاپن ۲.۸۳۵ میلیون ین بود. در اروپا اما مدل FN2، یک هاچ‌بک سه‌در، عرضه شد که همان فلسفه موتور تنفس طبیعی را با ۲۰۱ اسب‌بخار و ۱۹۳ نیوتن‌متر حفظ کرد. FN2 با گیربکس ۶ سرعته دستی، شتاب صفر تا ۱۰۰ حدود ۶.۶ ثانیه، حداکثر سرعت ۲۳۵ کیلومتر بر ساعت و قیمت اولیه حدود ۲۶,۹۰۰ یورو عرضه شد.

سال ۲۰۱۵ نقطه عطف بزرگی برای سیویک تایپ R بود. FK2 نخستین سیویک تایپ R تاریخ بود که از موتور توربوشارژ استفاده می‌کرد. موتور ۲.۰ لیتری چهارسیلندر K20C1 VTEC Turbo با قدرت ۳۱۰ اسب‌بخار و گشتاور ۴۰۰ نیوتن‌متر، جهشی بزرگ نسبت به نسل‌های تنفس طبیعی محسوب می‌شد. این نیرو از طریق گیربکس ۶ سرعته دستی و دیفرانسیل لغزش محدود به چرخ‌های جلو منتقل می‌شد.

سیویک FK2 می‌توانست در حدود ۵.۷ ثانیه از صفر به ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برسد و حداکثر سرعت آن ۲۷۰ کیلومتر بر ساعت بود. قیمت اولیه در اروپا حدود ۳۴ هزار یورو اعلام شد. FK2 همچنین با ثبت زمان ۷ دقیقه و ۵۰.۶۳ ثانیه در نوربرگ‌رینگ، نشان داد که افزایش قدرت به معنی کنار گذاشتن فلسفه پیست تایپ R نیست.

در سال ۲۰۱۷، FK8 وارد میدان شد و فرمول نسل قبلی را به سطحی جدید رساند. موتور ۲.۰ لیتری K20C1 VTEC Turbo اکنون ۳۲۰ اسب‌بخار قدرت و ۴۰۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کرد. گیربکس ۶ سرعته دستی با سیستم Rev Match، سیستم تعلیق Dual-Axis در جلو و Multi-Link در عقب نیز ارایه شدند.

برای تایپ R نسل پنجم، مجموعه آیرودینامیکی بسیار پیشرفته وجود داشت تا FK8 را به یکی از جدی‌ترین خودروهای دیفرانسیل جلو جهان تبدیل کند. شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت ۵.۷ ثانیه و حداکثر سرعت ۲۷۲ کیلومتر بر ساعت بود. این خودرو همچنین در سال ۲۰۱۷ رکورد ۷ دقیقه و ۴۳.۸ ثانیه را در نوربرگ‌رینگ ثبت کرد.

در سال ۲۰۲۲، هوندا نسل جدید FL5 را معرفی کرد؛ خودرویی که برخلاف ظاهر اغراق‌آمیز FK8، طراحی متعادل‌تر و پخته‌تری داشت اما از نظر مهندسی حتی جدی‌تر بود. موتور ۲.۰ لیتری توربوشارژ K20C1 اکنون ۳۲۹ اسب‌بخار قدرت و ۴۲۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند.

این نیرو همچنان از طریق یک گیربکس ۶ سرعته دستی و دیفرانسیل لغزش محدود به محور جلو منتقل می‌شود. FL5 در ۵.۴ ثانیه به ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد و حداکثر سرعت آن ۲۷۵ کیلومتر بر ساعت است. قیمت اولیه آن در بریتانیا از ۴۶,۹۹۵ پوند شروع شد.

اگر مسیر سیویک تایپ R را از سال ۱۹۹۷ تا امروز دنبال کنیم، تغییرات تنها در افزایش قدرت خلاصه نمی‌شوند. EK9 با ۱۸۵ اسب‌بخار و وزن بسیار پایین، فلسفه «کمتر، اما بهتر» را نمایندگی می‌کرد؛ در حالی که FL5 با ۳۲۹ اسب‌بخار، آیرودینامیک پیشرفته، فناوری‌های مدرن و شاسی بسیار دقیق، همان فلسفه را در قالبی امروزی اجرا می‌کند. در این میان، هوندا یک تصمیم مهم را نیز تقریباً دست‌نخورده حفظ کرده و سیویک تایپ R همچنان یک خودروی دیفرانسیل جلو با گیربکس دستی است.

همین ویژگی باعث شده تایپ R در عصری که بسیاری از خودروهای اسپرت به سمت چهارچرخ محرک و گیربکس‌های دوکلاچه رفته‌اند، هویت مستقل خود را حفظ کند. شاید مهم‌ترین میراث سیویک تایپ R نیز همین باشد؛ اثبات اینکه برای ساخت یک خودروی اسپرت جذاب، همیشه بیشترین قدرت و پیچیده‌ترین فناوری‌ها کافی نیستند و ارتباط مستقیم میان راننده، موتور، گیربکس و جاده همچنان می‌تواند قلب یک خودرو را زنده نگه دارد.